Η Άγκυρα ανεβάζει κατακόρυφα τους ρυθμούς στη στρατιωτική της βιομηχανία, βάζοντας στο στόχαστρο την πλήρη κυριαρχία στον τομέα των μη επανδρωμένων αεροσκαφών. Με το φιλόδοξο πρόγραμμα Skydagger και τη μαζική παραγωγή φθηνών αλλά φονικών drones, η Τουρκία επιχειρεί να αλλάξει άρδην τους συσχετισμούς ισχύος και τις ισορροπίες στο σύγχρονο πεδίο μάχης.
Του Χρήστου Μαζανίτη
Στα άκρα φτάνει η τουρκική πολεμική βιομηχανία τον στρατηγικό της σχεδιασμό για την παραγωγή μη επανδρωμένων αεροσκαφών, μετατρέποντας τις γραμμές παραγωγής σε πραγματικές «βιομηχανικές μηχανές» συνεχούς ροής. Το πρόγραμμα Skydagger δεν γεννήθηκε εν κενώ. Αποτελεί την αποκρυσταλλωση των μαθημάτων που αντλήθηκαν από τα μέτωπα της Ουκρανίας, του Ναγκόρνο Καραμπάχ και της Μέσης Ανατολής, όπου η μαζική χρήση χαμηλού κόστους αεροχημάτων αποδείχθηκε ικανή να παραλύσει συμβατικούς στρατούς.
Ο τουρκικός σχεδιασμός θέτει ως κεντρικό, αδιαπραγμάτευτο στόχο την κατασκευή περισσότερων από 160.000 FPV (First Person View) και επιθετικών drones σε ετήσια βάση. Δεν πρόκειται απλώς για μια εντυπωσιακή διακήρυξη, αλλά για έναν βιομηχανικό σχεδιασμό που εμπλέκει δεκάδες κρατικές και ιδιωτικές εταιρείες, κατασκευάζοντας εξαρτήματα, κινητήρες και ηλεκτρονικά κυκλώματα εντός της χώρας.
Η λογική πίσω από αυτό το γιγαντιαίο εγχείρημα βασίζεται στο δόγμα του απόλυτου κορεσμού. Η Άγκυρα αντιλαμβάνεται ότι η αεράμυνα οποιουδήποτε αντιπάλου, όσο εξελιγμένη, σύγχρονη και πολυεπίπεδη κι αν είναι, δυσκολεύεται αντικειμενικά να διαχειριστεί ταυτόχρονες επιθέσεις από εκατοντάδες ή χιλιάδες μικρά, ταχύτατα και χαμηλού κόστους φονικά αεροχήματα. Όταν ένας πύραυλος αεράμυνας κοστίζει εκατοντάδες χιλιάδες ευρώ και το FPV drone μόλις μερικές εκατοντάδες, η οικονομική και επιχειρησιακή εξάντληση του αμυνόμενου είναι βέβαιη. Η μαζικότητα μετατρέπεται πλέον σε αυτοτελή στρατηγική ισχύ, ικανή να κάμψει την αντίσταση ακόμα και βαριά οπλισμένων μονάδων.
Ιπτάμενο αεροπλανοφόρο
Η τεχνολογική εξέλιξη στην απέναντι πλευρά του Αιγαίου δεν σταματά στην ποσοτική παραγωγή. Η μεγαλύτερη ίσως ανατροπή που μεταβάλλει τους κανόνες του παιχνιδιού έρχεται από τη μετατροπή των γνωστών μη επανδρωμένων αεροσκαφών, όπως τα Bayraktar TB2, TB3 και Akinci, σε μητρικές πλατφόρμες. Στην ουσία, η τουρκική αμυντική βιομηχανία δημιούργησε τα πρώτα ιπτάμενα αεροπλανοφόρα drones.
Το Bayraktar, τροποποιημένο κατάλληλα στο εσωτερικό του και στους υποπτερυγικούς πυλώνες, δεν λειτουργεί πλέον μόνο ως κλασικό αεροσκάφος αναγνώρισης ή κρούσης με κατευθυνόμενα βλήματα. Μετατρέπεται σε έναν «μητρικό φορέα» που μεταφέρει στο εσωτερικό του ή σε ειδικούς συλλογείς δεκάδες μικρότερα FPV drones και περιπλανώμενα πυρομαχικά (loitering munitions).
Όταν το μητρικό αεροσκάφος πλησιάσει την περιοχή του στόχου, παραμένοντας σε ασφαλή απόσταση από την εχθρική αεράμυνα, εκτοξεύει στον αέρα το σμήνος των μικρών drones. Αυτά τα μικρά αεροχήματα αναλαμβάνουν στη συνέχεια να διεισδύσουν στο εχθρικό έδαφος και να πλήξουν με απόλυτη ακρίβεια εχθρικές θέσεις, θωρακισμένα οχήματα, ραντάρ ή κρίσιμες υποδομές.
Με αυτόν τον τρόπο επιτυγχάνονται δύο καθοριστικά πλεονεκτήματα. Πρώτον, αυξάνεται δραματικά η εμβέλεια δράσης των FPV drones, καθώς δεν εξαρτώνται από την περιορισμένη χωρητικότητα της μπαταρίας τους για να φτάσουν στον στόχο. Δεύτερον, το μητρικό Bayraktar λειτουργεί ως αερομεταφερόμενος σταθμός αναμετάδοσης σήματος (data relay), επιτρέποντας στους χειριστές στο έδαφος να κατευθύνουν τα FPV σε μεγάλες αποστάσεις, ξεπερνώντας τα εμπόδια του αναγλύφου του εδάφους και τις καμπυλότητες της γης.
Η ελληνική απάντηση
Στο «Ελληνικό Πεντάγωνο» και στα επιτελεία του ΓΕΕΘΑ και του ΓΕΣ, οι κινήσεις της τουρκικής πλευράς παρακολουθούνται με απόλυτη εγρήγορση. Η ηγεσία των Ενόπλων Δυνάμεων προχωρά σε μια βαθιά, ουσιαστική αναθεώρηση των σχεδιασμών της, συνειδητοποιώντας ότι οι εξοπλισμοί του μέλλοντος δεν αφορούν μόνο τα μεγάλα και ακριβά οπλικά συστήματα. Η Ελλάδα δεν μένει θεατής.
Ο Ελληνικός Στρατός επενδύει στη δημιουργία δικών του γραμμών παραγωγής, εργαστηρίων κατασκευής και σταθμών συναρμολόγησης FPV drones εντός των στρατιωτικών εργοστασίων της χώρας. Το 301 Στρατιωτικό Εργοστάσιο Βάσης και άλλες εξειδικευμένες μονάδες του Στρατού Ξηράς μετατρέπονται σε κέντρα τεχνολογικής καινοτομίας.
Η στρατηγική της ελληνικής πλευράς εστιάζει στην άμεση αυτάρκεια, την ταχύτητα προσαρμογής και την εγχώρια ανάπτυξη τεχνολογίας. Στα στρατιωτικά εργοστάσια, εξειδικευμένο προσωπικό, στρατιωτικοί μηχανικοί και ειδικοί της πληροφορικής σχεδιάζουν, συναρμολογούν και δοκιμάζουν drones που ανταποκρίνονται άμεσα στις ιδιαίτερες επιχειρησιακές απαιτήσεις του Αρχιπελάγους και των συνόρων στον Έβρο.
Παράλληλα, δίνεται τεράστια έμφαση στην ανάπτυξη λογισμικού και ηλεκτρονικών συστημάτων. Τα ελληνικά FPV drones εξοπλίζονται με συστήματα τεχνητής νοημοσύνης για αυτόνομη αναγνώριση στόχων, ενώ παράλληλα αναπτύσσονται πρωτόκολλα επικοινωνίας ανθεκτικά σε έντονες ηλεκτρονικές παρεμβολές (jamming). Ο στόχος είναι τα ελληνικά FPV να μπορούν να διασπάσουν την εχθρική ομπρέλα ηλεκτρονικού πολέμου και να επιτύχουν το καίριο πλήγμα.
Η μαζική εισαγωγή των FPV drones στο οπλοστάσιο επιφέρει μια πραγματική επανάσταση στη φιλοσοφία της διεξαγωγής των στρατιωτικών επιχειρήσεων. Ο παραδοσιακός τρόπος μάχης επαναπροσδιορίζεται εκ θεμελίων. Η τακτική των μικρών ευέλικτων μονάδων, η προστασία των μηχανοκίνητων και τεθωρακισμένων σχηματισμών, η παραλλαγή και η έννοια της κάλυψης αποκτούν εντελώς διαφορετικό περιεχόμενο όταν ο ουρανός γεμίζει από αθέατα, φθηνά και «αυτόχειρα» μικροαεροχήματα.
Ο Ελληνικός Στρατός προσαρμόζει ταχύτατα την εκπαίδευση των στελεχών και των κληρωτών του. Οι χειριστές FPV drones δεν αποτελούν πλέον μια εξειδικευμένη ομάδα που βρίσκεται στα μετόπισθεν, αλλά εντάσσονται οργανικά στην πρώτη γραμμή, δίπλα στο πεζικό, το πυροβολικό, τις τεθωρακισμένες μονάδες και τις Ειδικές Δυνάμεις.
Το drone στα χέρια του Έλληνα μαχητή δεν θεωρείται πλέον ένα πολυτελές συμπληρωματικό μέσο, αλλά ένα βασικό όπλο τακτικού επιπέδου, με την ίδια χρηστικότητα που έχει το τυφέκιο, το πολυβόλο ή ο όλμος. Η ταχύτητα λήψης αποφάσεων, η δυνατότητα άμεσου πλήγματος σε πραγματικό χρόνο χωρίς την εμπλοκή μεγάλων αλυσίδων διοίκησης, καθώς και η ενσωμάτωση του ηλεκτρονικού πολέμου μέχρι το επίπεδο της διμοιρίας, συνθέτουν τη νέα πραγματικότητα στο πεδίο.
Ο αθέατος πόλεμος των drones πάνω από το Αιγαίο και τον Έβρο έχει ήδη ξεκινήσει. Η τουρκική πλευρά ποντάρει στους αριθμούς, τη βιομηχανική παραγωγή κλίμακας και τα εντυπωσιακά προγράμματα όπως το Skydagger και τα ιπτάμενα αεροπλανοφόρα. Η ελληνική απάντηση βασίζεται στην ευελιξία, την εγχώρια παραγωγή, την ανθεκτικότητα των συστημάτων και την ταχύτατη προσαρμογή του ανθρώπινου δυναμικού στις απαιτήσεις του σύγχρονου πολέμου.
Η απάντηση στην ποσοτική υπεροχή δεν είναι η απλή αντιγραφή, αλλά η έξυπνη τακτική, η τεχνολογική υπεροχή στον ηλεκτρονικό πόλεμο και η πλήρης ενσωμάτωση των νέων τεχνολογιών στο επιχειρησιακό δόγμα των Ενόπλων Δυνάμεων. Η μάχη για τον έλεγχο του ουρανού δεν δίνεται πλέον μόνο από τα μαχητικά αεροσκάφη, αλλά και από τους χιλιάδες μικρούς έλικες που σαρώνουν το πεδίο της μάχης.
