Στον Real FM 97,8 και την εκπομπή του Νίκου Χατζηνικολάου μίλησε ο καθηγητής Διεθνούς Πολιτικής στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης, Σωτήρης Σέρμπος, ασκώντας δριμεία κριτική στους κυβερνητικούς χειρισμούς γύρω από τη γαλλική ρηματική διακοίνωση και τις εξελίξεις στα ελληνοτουρκικά.
Ο κ. Σέρμπος κλήθηκε να σχολιάσει την παρέμβαση του Χρήστου Ροζάκη για τη γαλλική ρηματική διακοίνωση, όπου διερωτάται ποιες είναι οι νομικές συνέπειες μιας τέτοιας ειρηνικής επίλυσης και εάν είναι δυνατόν η Τουρκία να την επικαλεστεί για να νομιμοποιήσει το παράνομο μνημόνιο ή σε περίπτωση διμερών διαπραγματεύσεων ή ακόμη και σε περίπτωση προσφυγής σε ένα διεθνές δικαιοδοτικό όργανο, με τον καθηγητή Διεθνούς Δικαίου να δηλώνει βέβαιος πως η Άγκυρα θα πράξει ακριβώς αυτό.
«Συμφωνώ. Βέβαια, στη συνέχεια το άρθρο αναφέρει ότι όσον αφορά στο νομικό σκέλος- και εκεί είναι ένα από τα μεγάλα ερωτήματα αυτής της υπόθεσης, όχι σχετικά με την πόντιση, αλλά το πώς και με ποιο τρόπο- η Γαλλία και κανένα τρίτο κράτος δεν είχε κανένα λόγο και κανένα ρόλο να βρεθεί με την ιδιότητα του διαμεσολαβητή. Άρα οποιοδήποτε διεθνές δικαιοδοτικό όργανο η Τουρκία θα επικαλεστεί -αν φτάσουμε υποθετικά σε ένα διεθνές δικαιοδοτικό όργανο- θα έλεγε ότι δεν έχει καμία αξία, διότι κακώς ένα τρίτο κράτος εμπλέκεται. Μία από τις θεμελιώδεις ελευθερίες της ανοιχτής θάλασσας αφορά στην άσκηση του δικαιώματος πόντισης καλωδίων με τα σχετικά άρθρα 79 και 87, ανεξαρτήτως ποιανού είναι η υφαλοκρηπίδα: ελληνική, τουρκική ή οιουδήποτε. Άρα εκεί υπάρχει ένα ερωτηματικό για ποιο λόγο να υπάρχει η εμπλοκή της Γαλλίας» ανέφερε αρχικά ο κ. Σέρμπος, πρώην σύμβουλος εξωτερικής πολιτικής του Πρωθυπουργού.
«Ούτε οι πρωτοετείς φοιτητές μου θα πίστευαν ένα τέτοιο σενάριο»
Ερωτηθείς εάν διαφωνεί με τη δήλωση του υφυπουργού Εξωτερικών Τάσου Χατζηβασιλείου, που έκανε λόγο για πράξη αβροφροσύνης της Γαλλίας και χαρακτήρισε τη ρηματική διακοίνωση ως απλή ενημέρωση, είπε: «Με συγχωρείτε, αλλά ούτε οι πρωτοετείς φοιτητές μου θα πίστευαν ένα τέτοιο σενάριο, ότι έχεις για λόγους αβροφροσύνης, μια ρηματική διακοίνωση επισήμως διά της γαλλικής διπλωματικής οδού από τη Γαλλία προς την Τουρκία».
Στην ερώτηση εάν παράγει δικαιώματα η ρηματική διακοίνωση, απάντησε: «Με βάση τις θεμελιώδεις ελευθερίες της ανοιχτής θάλασσας, αυτό δεν είναι κάτι γκρίζο. Όπως και να το δεις, δεξιά-αριστερά, πάνω-κάτω, αυτό είναι. Η άσκηση του δικαιώματος πόντισης των καλωδίων δεν προϋποθέτει καμία άδεια, καμία συναίνεση, καμία ενημέρωση. Είναι από τις λίγες θεμελιώδεις ελευθερίες και δεν είναι καν ζήτημα υφαλοκρηπίδας, ελληνικής ή τουρκικής ή οποιασδήποτε άλλης υφαλοκρηπίδας. Άρα υπ’ αυτή την έννοια το ερώτημα είναι για ποιο λόγο έπρεπε να γίνει, εφόσον η Αθήνα ήθελε να διορθώσει την υπόθεση της Κάσου το 2024. Επομένως, εδώ γεννάται το ερώτημα και σε ποιο βαθμό το πάθημα έγινε μάθημα. Γιατί χρειάζεσαι έναν τρίτο δρώντα, τη Γαλλία για παράδειγμα, να διαμεσολαβήσει για μια τόσο κρυστάλλινη υπόθεση με βάση το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας, το οποίο το επικαλούμαστε από τη Δευτέρα ως το Σάββατο. Την Κυριακή όμως το ξεχάσαμε».
«Κατά την εκτίμησή μου, οποιαδήποτε ενημέρωση προς την τουρκική πλευρά ενέχει τον κίνδυνο, εμμέσως πλην σαφώς – ειδικά όταν η ενημέρωση είναι επισήμως από τη γαλλική πλευρά διά της διπλωματικής οδού- αναγνώρισης των τουρκικών διεκδικήσεων στην περιοχή. De facto εννοώ. Γιατί ισχύει αυτό που λέει ο καθηγητής Ροζάκης, ότι νομικά δεν δημιουργεί κάποιο προηγούμενο, δημιουργεί όμως ένα τετελεσμένο, το οποίο θα έχει συνέπειες και αφορά στον πυρήνα της άσκησης των εθνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων» πρόσθεσε ο κ. Σέρμπος.
«Δημιουργήσαμε για την Τουρκία μια κανονικοποίηση με βάση το 2024»
«Ανεξαρτήτως ποιο είναι το περιεχόμενο της ρηματικής διακοίνωσης, σημασία έχει ότι υπήρξε αυτή η διακοίνωση» σημείωσε ο καθηγητής. «Για ποιον λόγο η Γαλλία έστειλε αυτή την -διά της διπλωματικής οδού- ρηματική διακοίνωση, εφόσον δεν υπάρχει κανένα πρόβλημα; Και η επίμαχη περιοχή αφορά στο τουρκολιβυκό ουσιαστικά, το οποίο δεν είναι αναγνωρισμένο από κανέναν πλην των δύο χωρών (σ.σ. Τουρκία-Λιβύη), κλπ. Το σχετικό δικαίωμα που απορρέει από τις θεμελιώδεις ελευθερίες της ανοιχτής θάλασσας πνίγηκε ή όχι στα βαθιά νερά της καταναγκαστικής διπλωματίας και του εξαναγκασμού εκ μέρους της Τουρκίας; Το 2024 πνίγηκε ουσιαστικά. Υπήρξε αυτή η υποχώρηση. Άρα τώρα ήταν δύο οι δρόμοι για την κυβέρνηση. Ο ένας δρόμος ήταν να πας σύμφωνα με το Δίκαιο της Θάλασσας, την ελευθερία της ανοιχτής θάλασσας, ανεξαρτήτως υφαλοκρηπίδας. Ο δεύτερος δρόμος ήταν να αναζητήσεις μία περίπτωση σαν της Γαλλίας για να εξασφαλιστεί μια επιχειρησιακή συνεργασία και συναίνεση εκ μέρους της Τουρκίας» συμπλήρωσε ο κ. Σέρμπος.
«Οι Τούρκοι στη NAVTEX -που αφορά μόνο στη θαλάσσια ασφάλεια- λένε ότι υπήρξε συναίνεση για να γίνουν θαλάσσιες επιστημονικές έρευνες. Αυτό είναι κάτι άλλο, είναι το άρθρο 246, δεν αφορά στην πόντιση καλωδίου και τις προπαρασκευαστικές έρευνες, δηλαδή εκεί που βρισκόμαστε. Άρα για μένα αυτό είναι ένα κρίσιμο ζήτημα. Για ποιον λόγο αισθάνθηκε η Αθήνα ότι πρέπει να εκχωρήσει κάτι που είναι τόσο κρυστάλλινο; Δεν αμφισβητείται. Ναι, δέχτηκε η Ελλάδα ένα bullying επί του πεδίου το 2024. Δεν αντέδρασε σε αυτό, υποχώρησε. Λυπάμαι για αυτό που θα πω, αλλά δεν είναι μόνο το αρνητικό προηγούμενο, είναι ότι για την Τουρκία δημιούργησες, δυστυχώς, μια κανονικοποίηση με βάση το 2024. Άρα όταν πας τώρα να της χτυπήσεις την πόρτα με ΔΕΗ, ΕΥΔΑΠ, ΕΦΚΑ, ΑΑΔΕ, αντιλαμβάνεστε ότι κάτι θα πρέπει να δώσεις, το οποίο όμως δεν θα μπορούσε ποτέ να το κάνει η Αθήνα, αλλά η Αθήνα δεν θα χρειαζόταν να ζητήσει ποτέ άδεια, συναίνεση ή ενημέρωση» συνέχισε.
«Διστακτικότητα, φόβος και ανησυχία μην συμβεί ό,τι έγινε στην Κάσο το 2024»
«Αντιλαμβάνομαι όμως την οπτική του να γίνει το έργο. Δεν μπορείς να τα έχεις όλα, αλλά εδώ δημιουργείται ένα πολύ πιο σοβαρό προηγούμενο, γιατί έχεις μια περίπτωση, ανεξαρτήτως πως το έκανε ένας τρίτος όπως οι Γάλλοι – και δεν μιλάω για το νομικό σκέλος, μιλάω πολιτικά και γεωπολιτικά – που επιβεβαιώνει διστακτικότητα, φόβο και ανησυχία μην συμβεί ό,τι έγινε στην Κάσο το 2024. Για ένα θέμα που η Τουρκία δεν έχει κανένα λόγο να βρίσκεται εκεί επί του πεδίου. Αυτά όλα είναι ζητήματα που δυστυχώς, εμείς θα τα βρούμε μπροστά μας, διότι είναι μία de facto συνδιαχείριση αυτής της κατάστασης. Απλώς σε κάποιον εκχωρήθηκε…» κατέληξε ο κ. Σέρμπος.