Στην εξειδίκευση των εξαγγελιών του Πρωθυπουργού, Κυριάκου Μητσοτάκη αναφορικά με την μείωση του ενεργειακού κόστους των Δήμων προχώρησε σήμερα (6/11) ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου από το βήμα του συνεδρίου της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ), που διεξάγεται στην Καλαμάτα. Την ίδια ώρα, οι δήμαρχοι ζητούν επιτάχυνση στην εφαρμογή των εξαγγελιών, δεδομένου ότι πρέπει να εγκρίνουν τους προϋπολογισμούς για το 2027, οι οποίοι πρέπει να είναι υποχρεωτικά ισοσκελισμένοι.
Της Ηλέκτρας Βισκαδουράκη
Αναγνωρίζοντας ότι «το ενεργειακό κόστος έχει δυσανάλογη επιρροή στα οικονομικά των Δήμων», ο Σταύρος Παπασταύρου απευθυνόμενος στους δημάρχους είπε: «Θα κινηθούμε σε δύο κατευθύνσεις: Η πρώτη αφορά την ρύθμιση χρεών για απομείωση έως 60 εκατ. ευρώ και η δεύτερη είναι να επιτύχουμε να υπάρξει ειδικό τιμολόγιο για τους Δήμους». Βέβαια, ο ίδιος επικαλέστηκε τις τρέχουσες γεωπολιτικές εξελίξεις λέγοντας: «Ζούμε μια περίοδο πρωτοφανούς γεωπολιτικής κρίσης στην Ουκρανία και Στενά του Ορμούζ, όπως και υβριδικού πολέμου με επιθέσεις σε υποδομές και αεροδρόμια». Ενώ απαντώντας στο αίτημα των δημάρχων για εναρμόνιση της τακτικής επιχορήγησης των Δήμων με την ήδη ψηφισμένη νομοθεσία, ήτοι τον «Καλλικράτη» (Ν. 3852/2010) και τον νέο Κώδικα της Αυτοδιοίκησης (Ν. 5314/2026), ο Σταύρος Παπασταύρου είπε: «Εθνικό είναι το αληθές και είναι αληθές ότι από 1,8 δισ. ευρώ το 2019 για την τακτική επιχορήγηση των Δήμων πλέον έχουμε φτάσει στα 3 δισ. ευρώ το 2025». «Εξίσου αληθές είναι ότι έχει αυξηθεί κατακόρυφα το λειτουργικό κόστος και σημαντικό κομμάτι είναι η κατακόρυφη αύξηση του ενεργειακού κόστους», παραδέχθηκε ο Σταύρος Παπασταύρου.
Μέτρα για την διαχείριση απορριμμάτων
Επεκτείνοντας τα μέτρα στήριξης των Δήμων, ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου εξειδίκευσε τις δεσμεύσεις του Πρωθυπουργού αναφέροντας: «Προωθούμε άμεσα την έκδοση της νέας πρόσκλησης χρηματοδότησης από τέλος ταφής απορριμμάτων ύψους 325 εκατ. ευρώ που βρίσκονται στον Ελληνικό Οργανισμό Ανακύκλωσης (ΕΟΑΝ) για δράσεις κυκλικής οικονομίας, ανακύκλωσης και αποκατάστασης των Χώρων Υγειονομικής Ταφής και των Χώρων Ανεξέλεγκτης Διάθεσης Αποβλήτων». Ο υπουργός είπε ότι η πρόσκληση χρηματοδότησης θα εκδοθεί στα τέλη Νοεμβρίου του 2026 με καταληκτική ημερομηνία την 31 Απριλίου 2027. «Αυτή η έκδοση πρόσκλησης γίνεται τώρα διότι έχουν ολοκληρωθεί τα 13 ολιστικά σχέδια χωριστής διαλογής αποβλήτων», διευκρίνισε, καθώς θα υπάρχει συνολική γεωγραφική κάλυψη και αντιστοίχιση με τις 13 Περιφέρειες της χώρας. «Το 85% των πόρων θα διοχετευτεί για έργα και δράσεις για την χωριστή διαλογή και την ανακύκλωση των Δήμων και των Φορέων Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων (ΦΟΔΣΑ) κατά 85% και το ποσοστό έως 15% θα διοχετευτεί για την αποκατάσταση των Χώρων Υγειονομικής Ταφής και των Χώρων Ανεξέλεγκτης Διαχείρισης Αποβλήτων», εξήγησε ο Σταύρος Παπασταύρου.
Ακολούθως, ο υπουργός Περιβάλλοντος ανακοίνωσε ενώπιον των δημάρχων τα κάτωθι μέτρα:
- Απόδοση των 240 εκατ. ευρώ εντός Νοεμβρίου για την αποπληρωμή ληξιπρόθεσμων χρεών των Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης και Αποχέτευσης (ΔΕΥΑ) προς τους παρόχους ενέργειας
- Διάθεση 50 εκατ. ευρώ για προμήθεια μπαταριών αποθήκευσης ενέργειας από τις τοπικές πηγές ενέργειας
- Διάθεση 210 εκατ. ευρώ για την υλοποίηση προγραμμάτων «ΦΟΙΒΟΣ και ΑΘΗΝΑ» για κτήρια 246 δημοτικά κτήρια σε 106 Δήμους και για 109 κτήρια στο πρόγραμμα «ΗΛΕΚΤΡΑ»
Επίσης, ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου αναφέρθηκε και στα εν εξελίξει έξι (6) χρηματοδοτικά προγράμματα από το Πράσινο Ταμείο ύψους 230 εκατ. ευρώ εκ των οποίων:
- 80 εκατ. ευρώ για αστικές αναπλάσεις με δυνητικούς δικαιούχους τους 332 Δήμους
- 12 εκατ. ευρώ για αποκατάσταση κοινόχρηστων Χώρων σε 14 Δήμους Θεσσαλίας που επλήγησαν από τον Daniel
30 εκατ. ευρώ για δημιουργία ζωνών πυροπροστασίας - 36 εκατ. ευρώ για απόκτηση κοινόχρηστων χώρων
- 60 εκατ. ευρώ για την Αττική υπάρχει το πρόγραμμα «Πράσινες ανάσες» σε 13 Δήμους και
- 16 εκατ. ευρώ σχέδια αστικής ανθεκτικότητας.
Βέβαια, ο προβληματισμός και η αγωνία των δημάρχων παραμένει δεδομένου ότι μέχρι τα τέλη του 2026 πρέπει να εγκρίνουν ισοσκελισμένους προϋπολογισμούς για το νέο έτος και όπως χαρακτηριστικά είπαν στο συνέδριό τους «η χρηματοδότηση από ειδικά προγράμματα, δεν μπορεί να αντισταθμίσει την χρηματοδοτική απόκλιση μεταξύ των τακτικών επιχορηγήσεων και των ανελαστικών λειτουργικών δαπανών συμπεριλαμβανομένου του υπέρογκου ενεργειακού κόστους».
Το ενεργειακό κόστος των Δήμων σε αριθμούς
«Οι Δήμοι πληρώνουμε το ρεύμα 2,5 με 3 φορές ακριβότερα από τους μεγάλους καταναλωτές», ανέφερε στην εισήγησή του ο Λευτέρης Ραβιόλος, πρόεδρος της Επιτροπής Ενέργειας και
Περιβάλλοντος της ΚΕΔΕ και δήμαρχος Καρύστου. «Ο οδοφωτισμός, τα αντλιοστάσια, τα δημοτικά κτήρια δεν είναι εμπορική δραστηριότητα. Είναι δημόσια υπηρεσία», υπογράμμισε για να προσθέσει: «Το είπε χθες ο υπουργός Εσωτερικών. Το παραδέχθηκε ο Πρωθυπουργός μας. Πληρώνει, όμως, ο λαός».
Ο Λευτέρης Ραβιόλος εξήγησε ότι «το 2024 οι 332 Δήμοι πλήρωσαν 380 εκατ. ευρώ προς τη ΔΕΗ, ενώ το 2025 πλήρωσαν 384 εκατ. ευρώ για κατανάλωση 2,16 δισεκατομμυρίων κιλοβατωρών σε ετήσια βάση». «Το 2026 η κιλοβατώρα για τους Δήμους κόστιζε 0,25 – 0,26 ευρώ, ενώ για τους μεγάλους καταναλωτές, δηλαδή την βιομηχανία, η τιμή είναι στο 0,10 ευρώ την κιλοβατώρα», εξήγησε υπενθυμίζοντας ότι έγκαιρα ο πρόεδρος της ΚΕΔΕ, Λάζαρος Κυρίζογλου είχε απευθυνθεί με επιστολή του στο υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας με αίτημα να λογίζονται οι Δήμοι ως μεγάλοι καταναλωτές ενέργειας με εγγυημένα κεφάλαια εξόφλησης.
Τι ζητούν για τις Δημοτικές Επιχειρήσεις Ύδρευσης και Αποχέτευσης
Μιλώντας πιο ειδικά, ο πρόεδρος της Ένωσης των Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης και Αποχέτευσης (ΔΕΥΑ) και δήμαρχος Ρεθύμνης, ο Γιώργος Μαρινάκης εξήγησε ότι «η απόδοση των 200 εκατ. ευρώ για τα χρέη των ΔΕΥΑ προς τους παρόχους ενέργειας και κυρίως προς την ΔΕΗ, όπως ανακοίνωσε χθες ο πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης αφορά τον ποσόν που είναι
παρακαταθημένο υπέρ της ΔΕΗ και θα αφαιρείται από το χρέος των ΔΕΥΑ».
Αναφορικά με το τιμολόγιο ηλεκτρικής ενέργειας για τις ΔΕΥΑ ο Γιώργος Μαρινάκης εξήγησε ότι «δεν μπορεί να είναι τέσσερις και πέντε φορές υψηλότερο από αυτό των μεγάλων παραγωγών και να πληρώνουμε 33% παραπάνω από το οικιακό τιμολόγιο». Με την επισήμανση ότι «οι ΔΕΥΑ εκτελούν το έργο των αντλήσεων και διυλίσεων ύδατος και λειτουργούν τους βιολογικούς καθαρισμούς και τις αφαλατώσεις», εξήγησε ότι «το ενεργειακό κόστος ανέρχεται στο 78% του λειτουργικού κόστους». Ο Γιώργος Μαρινάκης σημείωσε, μάλιστα, ότι «οι αντλήσεις από γεωτρήσεις αφορά στο 48% των νερών γιατί μόλις το 29% των υδάτων είναι επιφανειακό». Το δε πόσιμο νερό από γεωτρήσεις αφορά το 5% του συνολικού φυσικού πόρου.
Η συνολική αποτύπωση των οικονομικών των Δήμων
Την συνολική εικόνα των οικονομικών των Δήμων παρουσίασε ενώπιον του συνεδρίου των δημάρχων ο πρόεδρος της Επιτροπής Οικονομικών της ΚΕΔΕ, Γιάννης Μουράτογλου. Είπε, λοιπόν, ότι «οι 332 Δήμοι θα έπρεπε να λάβουν 9,67 δισ. ευρώ για το 2027, ποσόν που αντιστοιχεί στους θεσμοθετημένους πόρους με βάση τον Ν. 3852/2010 και τον Ν. 5314/2026 και τις αναλογούσες
αποδόσεις από τον Φόρο Φυσικών και Νομικών Προσώπων, το ΦΠΑ και τον ΕΝΦΙΑ». «Ωστόσο, με την εφαρμογή του λεγόμενου ‘κόφτη’ του μεσοπρόθεσμου προγράμματος δημοσιονομικής
προσαρμογής, η τακτική επιχορήγηση των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης (Δήμοι και Περιφέρειες) δεν μπορεί για το 2027 να ξεπερνά τα 3,246 δισ. ευρώ», εξήγησε ο Γιάννης Μουράτογλου.
Ταυτόχρονα, ο ίδιος επικαλέστηκε την μελέτη της Ελληνικής Εταιρείας Τοπικής Αυτοδιοίκησης και Ανάπτυξης για τα οικονομικά των Δήμων, η οποία δείχνει ότι το απαιτούμενο λειτουργικό κόστος των 332 Δήμων για το 2025 είναι 5,5 δισ. ευρώ. «Ωστόσο, οι Δήμοι έλαβαν μόλις 3 δισ. ευρώ, πράγμα που δημιούργησε απόκλιση ύψους 1,3 δισ. ευρώ για το λειτουργικό κόστος και απόκλιση ύψους 1,2 δισ. ευρώ που αφορά τις επενδυτικές δαπάνες, για την δημιουργία ή την συντήρηση υποδομών των Δήμων», ανέφερε ο Γιάννης Μουράτογλου.
