Η επιχείρηση απομάκρυνσης αμάχων από την υπό ρωσική κατοχή πόλη Ολέσκι, στην περιφέρεια Χερσώνας της Ουκρανίας, ξεκίνησε την Παρασκευή (30/10), εν μέσω σοβαρών καταγγελιών ότι οι ρωσικές δυνάμεις είχαν ήδη μεταφέρει κατοίκους πριν από τη συμφωνημένη ημερομηνία και επιχειρούν να περιορίσουν τον αριθμό όσων θα επιστρέψουν σε ουκρανοκρατούμενα εδάφη.
Σύμφωνα με το Kyiv Independent, για την επιχείρηση έχουν προετοιμαστεί 25 λεωφορεία, συνολικής χωρητικότητας 750 επιβατών, καθώς και ασθενοφόρα για τη μεταφορά ανθρώπων με κινητικές δυσκολίες.
Ο Ουκρανός επίτροπος Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, Ντμίτρο Λούμπινετς, διαβεβαίωσε ότι όλοι οι κάτοικοι που επιθυμούν να εγκαταλείψουν την πόλη θα έχουν τη δυνατότητα να το κάνουν με ασφάλεια, ενώ όσοι επιλέξουν να παραμείνουν θα λάβουν την απαραίτητη ανθρωπιστική βοήθεια.
Κοινή παρουσία Ουκρανών και Ρώσων αξιωματούχων στην Κριμαία
Ο Λούμπινετς και η Ρωσίδα επίτροπος Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, Γιάνα Λαντράτοβα, παραχώρησαν κοινή ενημέρωση στο Αρμιάνσκ, στην κατεχόμενη Κριμαία, πριν από την έναρξη της επιχείρησης.
Ο Ουκρανός αξιωματούχος δήλωσε ότι τις αντιπροσωπείες συνόδευαν δημοσιογράφοι από τρεις χώρες, αν και οι φωτογραφίες που δημοσιοποιήθηκαν από το γραφείο του έδειχναν κυρίως εκπροσώπους ρωσικών μέσων ενημέρωσης.
Λίγο πριν από τις 11:30 το πρωί, ώρα Κιέβου, η ουκρανική αντιπροσωπεία είχε φτάσει με ασφάλεια στην Ολέσκι. Σύμφωνα με τον Λούμπινετς, η εκεχειρία βρισκόταν ήδη σε ισχύ επί 80 ώρες και εξακολουθούσε να τηρείται.
Ο ίδιος συναντήθηκε με κατοίκους προκειμένου να ενημερωθεί για τις ανάγκες τους, ενώ ο Νταβίντ Αραχαμία, επικεφαλής της κοινοβουλευτικής ομάδας του κόμματος του Βολοντίμιρ Ζελένσκι, ανακοίνωσε ότι είχε παραδοθεί ανθρωπιστική βοήθεια και παρεχόταν τεχνική υποστήριξη σε όσους επιθυμούσαν να απομακρυνθούν.
Η Λαντράτοβα επιβεβαίωσε ότι οι κάτοικοι άρχισαν σταδιακά να επιβιβάζονται στα λεωφορεία, διευκρινίζοντας ότι ορισμένοι επιθυμούν να μεταβούν στη Ρωσία και άλλοι σε περιοχές που ελέγχονται από την Ουκρανία.
Καταγγελίες για πρόωρη μεταφορά κατοίκων από τις ρωσικές δυνάμεις
Σοβαρά ερωτήματα για την τήρηση της συμφωνίας προκαλούν οι καταγγελίες της εθελόντριας Ξένια Αρχίποβα, η οποία κατάγεται από την Ολέσκι και πλέον βρίσκεται σε ουκρανοκρατούμενη περιοχή.
Η Αρχίποβα υποστήριξε ότι η Ρωσία παραβίασε τους συμφωνημένους όρους, ξεκινώντας την απομάκρυνση κατοίκων πριν από τις 30 Οκτωβρίου.
Πλάνα που μετέδωσε το ρωσικό κρατικό πρακτορείο TASS φαίνεται να δείχνουν αμάχους να μεταφέρονται παρουσία αποκλειστικά ρωσικών δυνάμεων, πριν από την επίσημη ημερομηνία έναρξης της επιχείρησης. Το πρακτορείο παρουσίασε επίσης συνεντεύξεις ανθρώπων που, σύμφωνα με το ίδιο, είχαν απομακρυνθεί από την Ολέσκι ήδη από τις 29 Οκτωβρίου.
Παράλληλα, πηγή με γνώση των εξελίξεων, η οποία μίλησε ανώνυμα στο Kyiv Independent, κατήγγειλε ότι οι ρωσικές αρχές επιχειρούσαν να εξασφαλίσουν πως όσο το δυνατόν λιγότεροι κάτοικοι θα κατευθύνονταν προς ουκρανοκρατούμενα εδάφη.
Σύμφωνα με την ίδια πηγή, ασθενείς του μοναδικού νοσοκομείου που εξακολουθεί να λειτουργεί στην πόλη ενημερώνονταν ότι θα υποβάλλονταν σε διαδικασία ελέγχου από τις ρωσικές αρχές εφόσον επέλεγαν να φύγουν.
Επιπλέον, οι ρωσικές δυνάμεις φέρονται να αρνήθηκαν να ενημερώσουν πόρτα πόρτα τους ασθενείς και τους ανθρώπους με περιορισμένη κινητικότητα, ενώ κάτοικοι γειτονικών χωριών καταγγέλλουν ότι απειλήθηκαν με πυροβολισμό εάν πλησίαζαν το σημείο συγκέντρωσης.
Σε τοπικές συνομιλίες στο Telegram, ορισμένοι κάτοικοι εξέφρασαν φόβους ότι ενδέχεται να μεταφερθούν σε «στρατόπεδα συγκέντρωσης».
Αβεβαιότητα για τον αριθμό των αμάχων που θα απομακρυνθούν
Ο Ουκρανός πρωθυπουργός, Σερχίι Κορέτσκι, ανέφερε αρχικά ότι 527 κάτοικοι σχεδίαζαν να μεταβούν σε ουκρανοκρατούμενες περιοχές. Ωστόσο, αργότερα ανασκεύασε τη δήλωσή του, εξηγώντας ότι ανέφερε τον αριθμό «κατά λάθος» και ότι δεν υπήρχαν ακόμη ακριβή στοιχεία.
Σύμφωνα με τον ίδιο, οι προκαταρκτικές ιατρικές εξετάσεις των κατοίκων αναμενόταν να ολοκληρωθούν έως τις 14:00 της Παρασκευής, ενώ η διαδρομή επιστροφής τους στην Ουκρανία θα περνούσε από τη Λευκορωσία.
Ο Λούμπινετς είχε ανακοινώσει ότι η αποναρκοθέτηση των καθορισμένων διαδρομών είχε ολοκληρωθεί και ότι η ανθρωπιστική αυτοκινητοπομπή ήταν έτοιμη να αναχωρήσει.
Οι κάτοικοι μπορούσαν να αποχωρήσουν έως τις 14:00, ενώ η διανομή ανθρωπιστικής βοήθειας είχε προγραμματιστεί να ξεκινήσει μετά τις 14:30.
Μία πόλη αποκλεισμένη από τον πόλεμο
Η Ολέσκι βρίσκεται υπό ρωσική κατοχή από τις πρώτες ημέρες της πλήρους εισβολής στην Ουκρανία, το 2022. Η πόλη βρίσκεται στην απέναντι όχθη του ποταμού Δνείπερου από τη Χερσώνα και έχει υποστεί παρατεταμένο αποκλεισμό, με σοβαρές ελλείψεις τροφίμων, νερού και ηλεκτρικού ρεύματος.
Οι ναρκοθετημένοι δρόμοι και οι συνεχείς επιθέσεις με drones έχουν καταστήσει εξαιρετικά επικίνδυνη την απομάκρυνση των αμάχων. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, πολίτες που επιχειρούσαν να εγκαταλείψουν την πόλη έχουν επανειλημμένα βρεθεί στο στόχαστρο μη επανδρωμένων αεροσκαφών.
Ο Ουκρανός υπουργός Εξωτερικών, Αντρίι Σιμπίχα, είχε προειδοποιήσει ότι η Ρωσία προετοιμάζει δεκάδες σκηνοθετημένα βίντεο, ενώ ο πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι είχε εκφράσει την ανησυχία ότι η Μόσχα θα επιχειρούσε να κατευθύνει τους εκτοπισμένους προς τη Ρωσία.
Από την πλευρά του, ο Βλαντίμιρ Πούτιν κατηγόρησε στις 29 Οκτωβρίου την Ουκρανία ότι «δημιουργεί ανθρωπιστική καταστροφή» στην Ολέσκι, παρά το γεγονός ότι η πόλη βρίσκεται υπό τον έλεγχο των ρωσικών δυνάμεων από το 2022.
