Μία 23χρονη γυναίκα ένιωθε υγιής, αθλούνταν συστηματικά και δεν είχε υποψιαστεί ότι ο οργανισμός της είχε σχεδόν εξαντλήσει τα αποθέματα βιταμίνης D. Μια ξαφνική κατάρρευση στην εργασία της οδήγησε σε εξετάσεις, οι οποίες αποκάλυψαν τη σοβαρή ανεπάρκεια, φέρνοντας στο προσκήνιο ένα πρόβλημα που συχνά περνά απαρατήρητο, ιδιαίτερα στις νεαρές γυναίκες.
Ένιωθε υγιής μέχρι που κατέρρευσε στη δουλειά – Τι αποκάλυψαν οι εξετάσεις της 23χρονης
Η Saskia Reeves-Priestley βρισκόταν στην εργασία της όταν ξαφνικά κατέρρευσε. «Ένιωσα έντονη ζάλη, ναυτία, είχα ταχυκαρδία και ζεσταινόμουν υπερβολικά», αναφέρει η ίδια. Η 23χρονη, εκπαιδευτικός ειδικής αγωγής, ήταν δραστήρια τερματοφύλακας, έπαιζε ποδόσφαιρο τέσσερις φορές την εβδομάδα και ένιωθε υγιής και γυμνασμένη. Παρόλο που τα συγκεκριμένα συμπτώματα δεν συνδέονται άμεσα με την έλλειψη βιταμίνης D, η ίδια κατάλαβε ότι κάτι δεν πήγαινε καλά.
Οι αιματολογικές εξετάσεις στις οποίες υποβλήθηκε αργότερα έδειξαν ότι τα επίπεδα της βιταμίνης στο αίμα της ήταν εξαιρετικά χαμηλά — σχεδόν μηδενικά. Η βιταμίνη D μπορεί να προσληφθεί μέσω της διατροφής —από τροφές όπως τα λιπαρά ψάρια και το κρέας— ή από συμπληρώματα διατροφής. Ωστόσο, η μεγαλύτερη ποσότητα συντίθεται από τον ίδιο τον οργανισμό όταν η υπεριώδης ακτινοβολία (UV) του ηλίου έρχεται σε επαφή με το δέρμα. Η μειωμένη ηλιοφάνεια, ανάλογα με τη γεωγραφική περιοχή και την εποχή του έτους, περιορίζει την ικανότητα του σώματος να παράγει τη βιταμίνη.
Η κάλυψη του σώματος με ρούχα και η χρήση αντηλιακού επηρεάζουν επίσης τη σύνθεσή της, παρά τα αδιαμφισβήτητα οφέλη τους για την προστασία του δέρματος. Επιπλέον, τα άτομα με σκουρόχρωμο δέρμα χρειάζονται έκθεση σε εντονότερο φως για να παράγουν την ίδια ποσότητα βιταμίνης D σε σύγκριση με όσους έχουν ανοιχτόχρωμη επιδερμίδα.
Οι γιατροί δεν συστήνουν ρουτίνα αιματολογικών εξετάσεων για τον έλεγχο της βιταμίνης D, παρέχουν όμως συμπληρώματα όταν ένας ασθενής ανησυχεί ότι ανήκει σε ομάδα υψηλού κινδύνου.
Έλλειψη βιταμίνης D: Η σιωπηλή απειλή που αποδυναμώνει τα οστά
Η έλλειψη βιταμίνης D συνδέεται με τη ραχίτιδα, μια πάθηση των οστών στα βρέφη και τα νήπια. Στους ενήλικες προκαλεί μια παρόμοια εξασθένηση των οστών που ονομάζεται οστεομαλακία (μαλάκυνση των οστών). «Την αποκαλούν σιωπηλή ασθένεια», αναφέρει η Dr. Σούμα Ούντεϊ (Dr Suma Uday), παιδιατρική ενδοκρινολόγος, η οποία επιθυμεί να αυξήσει την ευαισθητοποίηση γύρω από το πρόβλημα.
Η ίδια προειδοποιεί ότι η ανεπάρκεια βιταμίνης D στους νέους και τους ενήλικες είναι δύσκολο να εντοπιστεί, γεγονός που σημαίνει ότι συχνά παραβλέπεται ή διαγιγνώσκεται εσφαλμένα. Τα κύρια συμπτώματα περιλαμβάνουν κόπωση, καθώς και πόνους στις αρθρώσεις και τα οστά. «Ουσιαστικά, καταστρέφει τα οστά σιωπηλά, καθιστώντας τα επιρρεπή σε κατάγματα», εξηγεί η Dr. Ούντεϊ.
Η Amaka Osu βρισκόταν στη μέση της προετοιμασίας του δείπνου στο φοιτητικό της σπίτι στο Λίβερπουλ, όταν άρχισε να τρέμει. «Δεν μπορούσα να δω καθαρά μπροστά μου», λέει χαρακτηριστικά. Η συγκάτοικός της τη μετέφερε στα επείγοντα (A&E) – αργότερα, θα διαπιστωνόταν ότι και η ίδια έπασχε από έλλειψη βιταμίνης D. Πέρα από το αίσθημα κούρασης, όπως λέει, δεν είχε άλλα συμπτώματα: «Είμαι μια 21χρονη φοιτήτρια. Έχω τη δουλειά και τη σχολή μου – πάντα νιώθω κουρασμένη».
Θυμάται ότι η μητέρα της υπέφερε από χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D, αλλά δεν πίστευε ποτέ ότι θα μπορούσε να συμβεί και στην ίδια. Μετά τη λήψη συμπληρωμάτων διατροφής, η Amaka αισθάνεται πολύ καλύτερα, ωστόσο ανησυχεί μήπως επαναληφθεί. «Ήταν τρομακτικό και δεν θέλω να το ξαναζήσω».
Οι πιθανοί κίνδυνοι για την υγεία των γυναικών και η σημασία της πρόληψης
Η Dr. Uday προειδοποιεί για μια «δια βίου ανεπάρκεια βιταμίνης D» στις γυναίκες, η οποία ξεκινά από την εφηβεία, συνεχίζεται στην εγκυμοσύνη και τελικά επηρεάζει και το νεογνό. «Αν δεν διορθωθεί το πρόβλημα από την αρχή, θα επηρεάσει περισσότερες από μία γενιές», υπογραμμίζει.
«Είναι τρομακτικό», δηλώνει ο καθηγητής Martin Hewison από το Πανεπιστήμιο του Μπέρμιγχαμ, σημειώνοντας ότι παρά το γεγονός πως έχουν περάσει 100 χρόνια από την ανακάλυψη της βιταμίνης D, η ραχίτιδα δεν έχει εξαφανιστεί. «Όταν καταγράφονται περιστατικά ραχίτιδας στην κοινότητα, σημαίνει ότι υπάρχουν πολύ περισσότεροι άνθρωποι με σοβαρή έλλειψη βιταμίνης D».
Κατά τους χειμερινούς μήνες, τα επίπεδα της βιταμίνης D στον οργανισμό αρχίζουν να πέφτουν αισθητά. «Ίσως πρέπει να αποδεχθούμε ότι για ορισμένες ομάδες πληθυσμού, η συμπληρωματική λήψη βιταμίνης D αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση», καταλήγει ο Hewison.
Η επάρκεια βιταμίνης D είναι σημαντική για την υγεία των οστών και τη σωστή λειτουργία του οργανισμού. Εάν αισθάνεστε επίμονη κόπωση, πόνους στα οστά ή στις αρθρώσεις ή ανήκετε σε ομάδα αυξημένου κινδύνου, είναι σημαντικό να συμβουλευτείτε τον γιατρό σας. Εκείνος μπορεί να αξιολογήσει τα συμπτώματά σας, να κρίνει εάν χρειάζεται αιματολογικός έλεγχος και να σας καθοδηγήσει σχετικά με την κατάλληλη αντιμετώπιση ή τη λήψη συμπληρωμάτων.