Αγία Σοφία: Αποκαλύφθηκαν 420 μέτρα υπόγειων σηράγγων στην Κωνσταντινούπολη – Τι εντόπισαν οι αρχαιολόγοι

Ένα εκτεταμένο δίκτυο υπόγειων σηράγγων συνολικού μήκους 420 μέτρων ήρθε στο φως κάτω από την Αγία Σοφία στην Κωνσταντινούπολη, έπειτα από απομάκρυνση σχεδόν 3.000 τόνων υλικών στο πλαίσιο έργων αποκατάστασης. Οι αρχαιολόγοι εντόπισαν αρχιτεκτονικά στρώματα και ένα υπόγειο ταφικό οικοδόμημα που ενδέχεται να είναι προγενέστερα του σημερινού ναού, καθώς και σήραγγες που πιθανόν συνδέονταν με ιστορικό ρωμαϊκό δρόμο. Το τουρκικό υπουργείο Πολιτισμού εξετάζει το ενδεχόμενο να καταστήσει επιλεγμένα τμήματα του δικτύου επισκέψιμα στο κοινό, υπό την προϋπόθεση της στατικής προστασίας του μνημείου και της επίλυσης προβλημάτων αερισμού.

ΣΥΝΟΨΗ ΑΡΘΡΟΥ

Τα βασικά σημεία του άρθρου

  • Ένα εκτεταμένο δίκτυο ιστορικών υπόγειων σηράγγων συνολικού μήκους 420 μέτρων ήρθε στο φως κάτω από την Αγία Σοφία στην Κωνσταντινούπολη, έπειτα από εργασίες όπου απομακρύνθηκαν σχεδόν 3.000 τόνοι υλικών.
  • Οι ανασκαφές αποκάλυψαν άγνωστους μέχρι σήμερα υπόγειους χώρους και αρχιτεκτονικά στρώματα, τα οποία ενδέχεται να ανήκουν σε περίοδο προγενέστερη του σημερινού μνημείου.
  • Το τουρκικό υπουργείο Πολιτισμού εξετάζει το ενδεχόμενο να καταστήσει ορισμένα τμήματα του δικτύου προσβάσιμα στο κοινό, με βασική προϋπόθεση την ασφάλεια των επισκεπτών και την προστασία του χώρου.

Το κείμενο κάθε σύνοψης ελέγχεται από δημοσιογράφους του ENIKOS

Google Προσθέστε το ENIKOS ως προτιμώμενη πηγή στη Google

Ένα εκτεταμένο δίκτυο ιστορικών υπόγειων σηράγγων, συνολικού μήκους 420 μέτρων, ήρθε στο φως κάτω από την Αγία Σοφία στην Κωνσταντινούπολη, έπειτα από εργασίες καθαρισμού και αποκατάστασης, κατά τις οποίες απομακρύνθηκαν σχεδόν 3.000 τόνοι χώματος και άλλων υλικών. Οι έρευνες αποκάλυψαν άγνωστους μέχρι σήμερα υπόγειους χώρους και αρχιτεκτονικά στρώματα που ενδέχεται να χρονολογούνται πριν από την κατασκευή του σημερινού μνημείου.

Σύμφωνα με τη Hürriyet Daily News, τα ευρήματα παρουσιάστηκαν από τον υπουργό Πολιτισμού και Τουρισμού της Τουρκίας, Μεχμέτ Νουρί Ερσόι, ο οποίος επισκέφθηκε πρόσφατα τον χώρο για να επιθεωρήσει την πρόοδο των εργασιών αποκατάστασης.

Οι παρεμβάσεις πραγματοποιούνται στο πλαίσιο ενός εκτεταμένου προγράμματος συντήρησης, το οποίο το τουρκικό υπουργείο Πολιτισμού χαρακτηρίζει ως το μεγαλύτερο έργο αποκατάστασης στην ιστορία της Τουρκικής Δημοκρατίας.

Οι ειδικοί εκτιμούν ότι το υπόγειο δίκτυο ενδέχεται να είχε σημαντικό ρόλο στην υδροδότηση και την απομάκρυνση των ομβρίων υδάτων της Κωνσταντινούπολης κατά τους προηγούμενους αιώνες.

Φωτογραφία: Σεμπνέμ Τζοσκούν / Anadolu Agency
Φωτογραφία: Σεμπνέμ Τζοσκούν / Anadolu Agency

Αρχιτεκτονικά ευρήματα που μπορεί να είναι παλαιότερα από τη σημερινή Αγία Σοφία

Ένα από τα σημαντικότερα ευρήματα εντοπίστηκε στον λεγόμενο Κήπο του Βεζίρη, όπου οι αρχαιολόγοι ερεύνησαν ένα υπόγειο ταφικό οικοδόμημα, γνωστό ως hypogeum.

Οι ανασκαφικές εργασίες στον συγκεκριμένο χώρο έχουν ολοκληρωθεί και αποκάλυψαν αρχιτεκτονικά στρώματα τα οποία, σύμφωνα με τις πρώτες εκτιμήσεις των αρμόδιων υπηρεσιών, ενδέχεται να ανήκουν σε περίοδο προγενέστερη της σημερινής Αγίας Σοφίας.

Ο κεντρικός θάλαμος του υπόγειου οικοδομήματος έχει διαστάσεις περίπου οκτώ επί οκτώ μέτρα.

Από αυτόν ξεκινούν δύο υπόγεια κανάλια, τα οποία εκτείνονται προς τα ανατολικά και τα δυτικά.

Ο καθαρισμός του ανατολικού καναλιού, μήκους περίπου 25 μέτρων, έχει ολοκληρωθεί, ενώ οι εργασίες συνεχίζονται στο δυτικό τμήμα.

Τα ευρήματα αναμένεται να συμβάλουν στην καλύτερη κατανόηση της ιστορικής εξέλιξης του χώρου και των κατασκευών που προϋπήρχαν του σημερινού μνημείου.

Φωτογραφία: Σεμπνέμ Τζοσκούν / Anadolu Agency
Φωτογραφία: Σεμπνέμ Τζοσκούν / Anadolu Agency

Έξι υπόγειοι χώροι και εννέα σήραγγες

Στον Δυτικό Κήπο της Αγίας Σοφίας, οι ερευνητές εντόπισαν έξι ξεχωριστούς υπόγειους χώρους και εννέα σήραγγες που συνδέονται με αυτούς.

Από τις εννέα σήραγγες, οι επτά έχουν ήδη καθαριστεί από τις συσσωρευμένες αποθέσεις χώματος, ενώ στις υπόλοιπες δύο έχουν πραγματοποιηθεί εργασίες τεκμηρίωσης.

Το συνολικό μήκος του δικτύου σηράγγων που έχει καθαριστεί φτάνει πλέον τα 420 μέτρα.

Η μεγαλύτερη από αυτές, η λεγόμενη «Σήραγγα 4», έχει μήκος 180 μέτρα και εκτείνεται παράλληλα με την πρόσοψη της εισόδου της Αγίας Σοφίας.

Ξεκινά από την περιοχή μπροστά από τον μεντρεσέ του Φατίχ και συνεχίζεται προς την είσοδο των επισκεπτών.

Σύμφωνα με τους ερευνητές, είναι πιθανό η συγκεκριμένη σήραγγα να συνδεόταν με έναν ιστορικό ρωμαϊκό δρόμο.

Ωστόσο, απαιτείται περαιτέρω αρχαιολογική έρευνα για να προσδιοριστεί με βεβαιότητα η αρχική λειτουργία της.

Φωτογραφία: Σεμπνέμ Τζοσκούν / Anadolu Agency
Φωτογραφία: Σεμπνέμ Τζοσκούν / Anadolu Agency

Απομακρύνθηκαν σχεδόν 3.000 τόνοι υλικών

Οι εργασίες καθαρισμού πραγματοποιήθηκαν κυρίως στις περιοχές του Κήπου του Βεζίρη και του Δυτικού Κήπου.

Σύμφωνα με τον Μεχμέτ Νουρί Ερσόι, από τους συγκεκριμένους χώρους απομακρύνθηκαν σχεδόν 3.000 τόνοι υλικών που είχαν συσσωρευτεί με την πάροδο των αιώνων.

Παράλληλα, οι ομάδες αποκατάστασης προχώρησαν σε επισκευές θολωτών κατασκευών που είχαν υποστεί φθορές, καθώς και σε ενίσχυση ορισμένων τμημάτων των σηράγγων με στηρίγματα από ανοξείδωτο χάλυβα.

Οι παρεμβάσεις αποσκοπούν στη σταθεροποίηση των υπόγειων κατασκευών και στην προστασία τους από περαιτέρω φθορά.

Οι εργασίες στατικής αποκατάστασης και αρχαιολογικής τεκμηρίωσης συνεχίζονται.

Φωτογραφία: Σεμπνέμ Τζοσκούν / Anadolu Agency
Φωτογραφία: Σεμπνέμ Τζοσκούν / Anadolu Agency

Στο 3,6% του απαιτούμενου επιπέδου ο αερισμός

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στις συνθήκες αερισμού των υπόγειων εγκαταστάσεων.

Σύμφωνα με τις τεχνικές μελέτες που πραγματοποιήθηκαν στο πλαίσιο της αποκατάστασης, η υφιστάμενη υπόγεια έξοδος μπορεί να εξασφαλίσει μόλις το 3,6% της ελάχιστης απαιτούμενης ροής αέρα για το κτίριο.

Το εύρημα αυτό αναδεικνύει την ανάγκη πρόσθετων τεχνικών παρεμβάσεων, ιδιαίτερα εφόσον οι υπόγειοι χώροι πρόκειται να αξιοποιηθούν στο μέλλον για επισκέψεις.

Φωτογραφία: Σεμπνέμ Τζοσκούν / Anadolu Agency
Φωτογραφία: Σεμπνέμ Τζοσκούν / Anadolu Agency

Σχέδια για να ανοίξουν οι υπόγειες σήραγγες στο κοινό

Το τουρκικό υπουργείο Πολιτισμού εξετάζει ήδη το ενδεχόμενο να καταστήσει ορισμένα τμήματα του υπόγειου δικτύου προσβάσιμα στους επισκέπτες.

Ο Μεχμέτ Νουρί Ερσόι ανακοίνωσε ότι σχεδιάζεται η δημιουργία ειδικής έκθεσης, μέσω της οποίας το κοινό θα μπορεί να γνωρίσει από κοντά επιλεγμένους υπόγειους χώρους της Αγίας Σοφίας.

Όπως διευκρίνισε, βασική προϋπόθεση για την υλοποίηση του σχεδίου είναι η προστασία του ιστορικού μνημείου και η ασφάλεια των επισκεπτών.

Προς το παρόν, δεν έχει ανακοινωθεί συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα για το άνοιγμα των υπόγειων εγκαταστάσεων.

Οι συνεχιζόμενες εργασίες προσφέρουν στους αρχαιολόγους την ευκαιρία να εξετάσουν άγνωστες πτυχές της ιστορίας της Αγίας Σοφίας, αλλά και της υποδομής της Κωνσταντινούπολης κατά τους προηγούμενους αιώνες.

Google Προσθέστε το ENIKOS στην Google
Ακολουθήστε το ENIKOS στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.