Στις εμπειρίες της από την περίοδο της Δικτατορίας, στη συμβολή του Μίκη Θεοδωράκη στον αντιδικτατορικό αγώνα και στη σημασία της διατήρησης της ιστορικής μνήμης αναφέρθηκε η Μαρία Φαραντούρη, με αφορμή την 53η επέτειο της εξέγερσης του Πολυτεχνείου.
Μιλώντας στην εκπομπή «Update» της ΕΡΤ, η ερμηνεύτρια υπογράμμισε την ανάγκη να γνωρίζουν οι νεότερες γενιές τα γεγονότα εκείνης της περιόδου, επισημαίνοντας ότι «όταν χάνουμε τη μνήμη μας, ο φασισμός βρίσκει πρόσφορο έδαφος».
Μάλιστα, προβλήθηκε κι ένα σπάνιο ιστορικό ντοκουμέντο από την πρώτη επέτειο της εξέγερσης, τον Νοέμβριο του 1974. Στο υλικό εμφανίζονται η Μαρία Φαραντούρη, ο Νίκος Ξυλούρης και ο Αντώνης Καλογιάννης να τραγουδούν στα σκαλιά του Πολυτεχνείου, μπροστά σε χιλιάδες συγκεντρωμένους πολίτες.
Η προβολή του βίντεο προκάλεσε συγκίνηση στην ερμηνεύτρια, η οποία αναφέρθηκε στους συναδέλφους της που έχουν πεθάνει. «Αυτοί οι συνάδελφοι έχουν φύγει από τη ζωή, ωστόσο παραμένουν ζωντανοί για μένα, στη μνήμη μας», ανέφερε.
Η συνεργασία με τον Μίκη Θεοδωράκη και η επιστροφή στην Ελλάδα
Ανατρέχοντας στα γεγονότα του Νοεμβρίου του 1973, η Μαρία Φαραντούρη θυμήθηκε ότι την περίοδο της εξέγερσης βρισκόταν στον Καναδά, μαζί με τον Μίκη Θεοδωράκη, καθώς είχε αναγκαστεί να ζήσει στο εξωτερικό κατά τη διάρκεια της επταετίας.
Όπως εξήγησε, ο συνθέτης αντέδρασε αμέσως στις εξελίξεις στην Ελλάδα, γράφοντας τον ύμνο των φοιτητών. Το έργο συμπεριλήφθηκε σε δίσκο που κυκλοφόρησε διεθνώς, συμβάλλοντας στην ενημέρωση της παγκόσμιας κοινής γνώμης για τα γεγονότα και τον αντιδικτατορικό αγώνα.
Μετά την πτώση της Δικτατορίας, το καλοκαίρι του 1974, η Μαρία Φαραντούρη επέστρεψε στην Ελλάδα και συμμετείχε στις μεγάλες λαϊκές συναυλίες και εκδηλώσεις της Μεταπολίτευσης.
«Αμέσως μετά, εμείς οι καλλιτέχνες, έτσι αυθόρμητα, ενωθήκαμε με αυτό το μεγάλο παλλαϊκό κίνημα», σημείωσε, περιγράφοντας το κλίμα που επικρατούσε εκείνη την περίοδο.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην πρώτη επέτειο της εξέγερσης και στη συμμετοχή των καλλιτεχνών στις εκδηλώσεις μνήμης. «Τραγουδήσαμε το “Ποτέ πια φασισμός”. Για μας ήταν τόσο σημαντικό. Η ατμόσφαιρα τότε ήταν τόσο συγκινητική και φορτισμένη», είπε.
«Το Πολυτεχνείο ήταν η αρχή του τέλους»
Η Μαρία Φαραντούρη χαρακτήρισε την εξέγερση του Πολυτεχνείου καθοριστικό γεγονός για την αντίσταση απέναντι στο δικτατορικό καθεστώς.
«Ήταν η αρχή του τέλους», δήλωσε, εξηγώντας ότι η κινητοποίηση των φοιτητών συνέβαλε στην αποδυνάμωση της Δικτατορίας. Παράλληλα, αναφέρθηκε στον ρόλο που διαδραμάτισαν τα γεγονότα στην Κύπρο στην τελική κατάρρευση του καθεστώτος.
Στη συνέχεια, στάθηκε στη συμβολή της μουσικής και της ποίησης κατά τη διάρκεια του αντιδικτατορικού αγώνα. Όπως ανέφερε, οι καλλιτέχνες προσπαθούσαν μέσα από το έργο τους να ενισχύσουν το φρόνημα των Ελλήνων και να μεταφέρουν στη διεθνή κοινότητα το μήνυμα της αντίστασης.
Υπενθύμισε, επίσης, ότι ο αγώνας κατά της Δικτατορίας δεν περιορίστηκε στους φοιτητές που συμμετείχαν στην εξέγερση, αλλά περιλάμβανε χιλιάδες πολίτες που αντιστάθηκαν στο καθεστώς και υπέστησαν διώξεις, φυλακίσεις και βασανιστήρια στη διάρκεια της επταετίας.
Το μήνυμα της Μαρίας Φαραντούρη προς τους νέους
Αναφερόμενη στη σημερινή εποχή, η ερμηνεύτρια εξέφρασε την ανησυχία της για την επανεμφάνιση φασιστικών κινημάτων στην Ευρώπη και διεθνώς, συνδέοντας το φαινόμενο με τον κίνδυνο απώλειας της ιστορικής μνήμης.
«Πρέπει να τη θυμούνται και οι νεότερες γενιές, γιατί είναι ισχυρότατη μνήμη», υπογράμμισε, επισημαίνοντας τη σημασία της γνώσης των γεγονότων που σημάδεψαν την περίοδο της Δικτατορίας.
Παράλληλα, αναγνώρισε ότι οι σημερινοί νέοι αντιμετωπίζουν διαφορετικές δυσκολίες, κυρίως κοινωνικές και οικονομικές, τονίζοντας, ωστόσο, ότι χρειάζεται να παραμένουν σε εγρήγορση απέναντι σε ενδεχόμενες απειλές για τη δημοκρατία.
Όπως σημείωσε, οι νεότερες γενιές καλούνται να αναγνωρίζουν τους κινδύνους και να συνεχίσουν, με τον δικό τους τρόπο, την προσπάθεια για την προστασία των ελευθεριών και των δημοκρατικών κατακτήσεων.
Κλείνοντας, η Μαρία Φαραντούρη επανήλθε στην ανάγκη διατήρησης της μνήμης του Πολυτεχνείου, ώστε να μην επαναληφθούν φαινόμενα αυταρχισμού.
«Πρέπει να το θυμόμαστε, να τραγουδάμε και να φροντίζουμε να πηγαίνουμε μπροστά και καλύτερα και να μη γυρίσει πίσω το ρολόι του χρόνου», ανέφερε.
