Τις εσωτερικές αναταραχές και την κοινωνική οργή που συγκλόνισαν πρόσφατα τη Γαλλία επιχείρησαν να εκμεταλλευτούν εξωτερικοί παράγοντες, εξαπολύοντας συντονισμένες επιχειρήσεις παραπληροφόρησης στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Σύμφωνα με απόρρητες εκθέσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του γαλλικού υπουργείου Εξωτερικών που είδαν το φως της δημοσιότητας, μυστικά δίκτυα από τη Ρωσία, καθώς και λογαριασμοί που συνδέονται με το αμερικανικό κίνημα MAGA και ισραηλινούς κύκλους, επιστρατεύτηκαν για να προωθήσουν «εχθρικά αφηγήματα», αποδίδοντας την κρίση στο μεταναστευτικό και επιχειρώντας να πλήξουν την εικόνα της γαλλικής κυβέρνησης.
Η επιχείρηση «Overload» και η ρωσική προπαγάνδα
Όπως προκύπτει από εσωτερική αξιολόγηση της ΕΕ η οποία καλύπτει την περίοδο 7 έως 21 Οκτωβρίου, ένα καλυμμένο ρωσικό δίκτυο με την ονομασία «Operation Overload» (Επιχείρηση Υπερφόρτωση) επένδυσε επικοινωνιακά στις διαδηλώσεις κατά του κόστους ζωής και της κατάρρευσης των δημόσιων υπηρεσιών, οι οποίες εξελίχθηκαν στις βιαιότερες ταραχές που έχει ζητήσει η Γαλλία εδώ και δεκαετίες.
Το ρωσικό δίκτυο χρησιμοποίησε βίντεο που μιμούνταν δυτικά μέσα ενημέρωσης, διασπείροντας ψευδείς ισχυρισμούς ότι δήθεν μετανάστες βίασαν διαδηλωτές ή ότι σκόπευαν να προχωρήσουν σε τρομοκρατικές επιθέσεις.
Στόχος του Μόσχας, σύμφωνα με την ευρωπαϊκή έκθεση, ήταν να «απεικονίσει τη γαλλική ηγεσία ως αδύναμη και ολοένα πιο αυταρχική».
Ωστόσο, η ανάλυση διευκρινίζει ότι δεν βρέθηκαν αποδείξεις πως η Μόσχα ή άλλοι δρώντες υποκίνησαν ή κλιμάκωσαν τις διαδηλώσεις, χαρακτηρίζοντας τη δράση τους ως «καιροσκοπική εκμετάλλευση των ταραχών».
Επισημαίνοντας τον ευρύτερο ρόλο τέτοιων ενεργειών, το έγγραφο της ΕΕ αναφέρει χαρακτηριστικά: «Τέτοια γεγονότα προσφέρουν ευκαιρίες για να υπονομευθούν οι εθνικές κυβερνήσεις, να τροφοδοτηθούν ο φόβος και ο διχασμός, και να διαμορφωθούν οι αντιλήψεις του κοινού ενόψει των εκλογών».
Το «Operation Overload», το οποίο δραστηριοποιείται από τον Σεπτέμβριο του 2023, έχει στοχεύσει δημόσια πρόσωπα, θεσμούς και ΜΜΕ της Δύσης.
Σύμφωνα με το βρετανικό ινστιτούτο Institute for Strategic Dialogue, η επιχείρηση «δημιουργεί και αναρτά βίντεο που μοιάζουν με ειδησεογραφικά ρεπορτάζ, χρησιμοποιεί την τεχνητή νοημοσύνη για να κλωνοποιήσει φωνές ειδικών, πλαστογραφεί πρωτοσέλιδα εφημερίδων και χειραγωγεί εικόνες», ενώ «εναλλάσσεται από χώρα σε χώρα για να εκμεταλλευτεί κρίσεις και συζητήσεις».
Υπενθυμίζεται ότι η ρωσική διπλωματία έχει απορρίψει κατηγορηματικά ανάλογες αιτιάσεις στο παρελθόν.
Τον Αύγουστο, η εκπρόσωπος του ρωσικού ΥΠΕΞ, Μαρία Ζαχάροβα, είχε απορρίψει τις καταγγελίες γαλλικής αρχής για διάδοση fake news ενόψει των γαλλικών εκλογών του 2027, δηλώνοντας ότι «δεν θα είναι το τελευταίο κατασκεύασμα που θα χρησιμοποιήσουν οι αρχές για να χειραγωγήσουν την κοινή γνώμη».
Δεκάδες εκατομμύρια προβολές από MAGA και ισραηλινά δίκτυα
Παράλληλα, χωριστή έκθεση του γαλλικού υπουργείου Εξωτερικών αποκάλυψε ότι η ρωσική προπαγάνδα επισκιάστηκε αριθμητικά από άλλες παρεμβάσεις.
Ενώ οι 10 δημοφιλέστερες αναρτήσεις στην πλατφόρμα X από «φιλορωσικούς κύκλους» συγκέντρωσαν 2,8 εκατομμύρια προβολές μεταξύ 16 και 18 Οκτωβρίου, τα νούμερα αυτά αποδείχθηκαν αμελητέα μπροστά στον αντίκτυπο άλλων λογαριασμών.
Συγκεκριμένα, οι 10 κορυφαίες αναρτήσεις από αξιωματούχους, μέσα ενημέρωσης και influencers που συνδέονται με το αμερικανικό κίνημα MAGA ξεπέρασαν τα 49 εκατομμύρια προβολές στο ίδιο διάστημα.
Αντίστοιχα, οι 10 δημοφιλέστερες αναρτήσεις από ισραηλινούς αξιωματούχους, κυβερνητικούς λογαριασμούς και ΜΜΕ προσέλκυσαν περισσότερες από 35 εκατομμύρια προβολές, συνδέοντας τις ταραχές με τη ριζοσπαστική ισλαμική ιδεολογία και το μεταναστευτικό.
Η Ελίνα Τρέιγκερ, ανώτερη πολιτική επιστήμονας στη δεξαμενή σκέψης RAND Corporation, εξήγησε ότι αυτές οι καμπάνιες αποτελούν μέρος ενός μακροχρόνιου «ανταγωνισμού αφηγημάτων», ο οποίος σταδιακά διαμορφώνει τον τρόπο με τον οποίο οι δυτικές δημοκρατίες γίνονται αντιληπτές στην Ευρώπη και παγκοσμίως, τροφοδοτώντας παράλληλα μια αντιμεταναστευτική αντίδραση που ωθεί τους Ευρωπαίους ψηφοφόρους προς τα πολιτικά άκρα.
Η επίσημη αντίδραση του Παρισιού
Το Reuters σημειώνει ότι δεν κατέστη δυνατό να επαληθευτούν ανεξάρτητα οι ισχυρισμοί των εκθέσεων.
Κληθείς να σχολιάσει το ζήτημα, ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν είχε δηλώσει στις 21 Οκτωβρίου ότι, παρότι δεν υπήρξε ορατή ξένη υποκίνηση πίσω από τις διαδηλώσεις, διαπιστώθηκε «ξένη χειραγώγηση της πληροφορίας».
Από την πλευρά τους, ούτε το γραφείο του Ισραηλινού πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου ούτε το ισραηλινό ΥΠΕΞ ανταποκρίθηκαν στα αιτήματα του πρακτορείου για σχολιασμό.
