Τα βαθύτερα χαρακτηριστικά που “κρύβει” η δημογραφική κρίση στην Ελλάδα και τις μειώσεις των γεννήσεων, με αφορμή την έκθεση της Κομισιόν Ageing Report 2027, επιχειρεί να αναδείξει ο καθηγητής Δημογραφίας και διευθυντής Ερευνών του Ινστιτούτου Δημογραφικών Ερευνών και μελετών, Βύρων Κοτζαμάνης, στο enikos.gr.
Του Στέλιου Μπαμιατζή
Ο καθηγητής σημειώνει ότι η Κομισιόν προχωρά σε μία εκτίμηση, βασιζόμενη στην προβολή που κάνουν οι ερευνητές, ωστόσο τα αποτελέσματα της δικής του προβολής , δεν φτάνουν στο χρονικό σημείο που φτάνει η έκθεση της Κομισιόν, διότι μετά “το αποτέλεσμα είναι αβέβαιο”. Με λίγα λόγια, η έρευνα του καθηγητή είναι ακόμη πιο δυσοίωνη. Όπως, σημειώνει ο ίδιος, οι νεότερες γενιές αποκτούν λιγότερα παιδιά, ενώ ταυτόχρονα μειώνεται και ο αριθμός των ανθρώπων που βρίσκονται σε ηλικία τεκνοποίησης.
Τα στοιχεία της έκθεσης της Κομισιόν
Η έκθεση της Κομισιόν που είδε την Πέμπτη (5/11), το φως της δημοσιότητας αναδεικνύει τις εξαιρετικά δυσοίωνες εκτιμήσεις για τον πληθυσμό της Ελλάδας, καθώς σύμφωνα με τα στοιχεία «προβλέπεται να μειωθεί δραματικά από τα 10,4 εκατομμύρια που είναι σήμερα στα 7,6 εκατομμύρια το 2080». Αναλυτικότερα, σύμφωνα με τις προβολές, ο πληθυσμός υποχωρεί στα 10,2 εκατ. το 2030, στα 9,7 εκατ. το 2040, στα 9,2 εκατ. το 2050, στα 8,6 εκατ. το 2060 και περίπου στα 8 εκατ. το 2070.
Δηλαδή η Κομισιόν προβλέπει ότι συνολικά μέχρι 2080, θα είμαστε λιγότεροι κατά 2,8 εκατομμύρια.
Η ακόμη πιο δυσοίωνη πρόβλεψη του καθηγητή και η… «βόμβα»
«Η μείωση του πληθυσμού δεν είναι κάτι καινούργιο. Έχει χρόνια που συμβαίνει. Ως το 2060, σύμφωνα με την προβολή που κάνουμε εμείς, ο πληθυσμός θα μειώνεται αισθητά. Δεν σας λέω ότι δεν θα συνεχίσει και μετά, αλλά μετά οι προβλέψεις είναι αβέβαιες. Όσο μεγαλώνει το χρονικό διάστημα της προβολής, τόσο μεγαλώνουν τα περιθώρια αβεβαιότητας. Οι προβολές έως το 2080 δεν αποτελούν βεβαιότητα για τον ακριβή αριθμό των κατοίκων, καθώς επηρεάζονται από παράγοντες όπως το προσδόκιμο ζωής και οι μεταναστευτικές ροές. Οπότε σταματούμε στο 2060.
Το πιο “αισιόδοξο” σενάριο για “κλειστό πληθυσμό”, δηλαδή χωρίς επιρροές από μετανάστευση, είναι 2 εκατομμύρια λιγότεροι, αλλιώς, στο όχι “αισιόδοξο”, πάμε σε 2,5 εκατομμύρια», εξηγεί ο κ. Κοτζαμάνης.
Αυτό που υποστηρίζει ο κ. Κοτζαμάνης είναι ότι η προβολή της Κομισιόν λέει ότι σε 25 χρόνια θα φτάσουμε στα περίπου 9,2 εκατομμύρια κατοίκους, ενώ σε βάθος 50 ετών στα 7,6 εκατομμύρια. Στην ουσία, ο κ. Κοτζαμάνης εξηγεί ότι ο αριθμός των 9,2 εκατομμυρίων στο συγκεκριμένο χρονικό διάστημα, είναι μεγάλος, ενώ στην πραγματικότητα αυτός θα είναι αρκετά μικρότερος. Στο μεν “ευτυχές σενάριο”, ο εν Ελλάδι πληθυσμός θα κινείται στους περίπου 8,45 εκατ. κατοίκους, στο δε “δυσμενέστερο”, περίπου 7,95 εκατ. κατοίκους και πάντα με μηδενικό μεταναστευτικό ισοζύγιο.
Με λίγα λόγια ο καθηγητής κάνει πρόβλεψη «βόμβα» καθώς φέρνει ακόμη πιο κοντά τον χρονικό ορίζοντα της δραματικής μείωσης του πληθυσμού στη χώρα μας. Η Κομισιόν το 2050 κάνει λόγο για 9,2 εκατομμύρια κατοίκους και ο κύριος Κοτζαμάνης για 7,95, μιλάμε για 1,25 εκατομμύριο κατοίκους λιγότερους.
Την παρούσα στιγμή υπάρχουν, σύμφωνα με τα στοιχεία, 65.000 γεννήσεις τον χρόνο. Αριθμός που είναι πολύ μακριά από εκείνον των 150.000 που καταγράφονταν κάποτε.
«Η πτώση ουσιαστικά ξεκινά από το 1980. Μέχρι τότε οι αντίστοιχες γεννήσεις ήταν περίπου 150.000 τον χρόνο. Είχαμε μία μικρή άνοδο το 2.000, αλλά μετά έπεσαν ξανά και φτάσαμε στις 65.000 το 2026.
Αυτό δεν αναστρέφεται. Θα συνεχίσει να μειώνεται ο αριθμός των παιδιών που έρχονται στον κόσμο.
Κι αυτό διότι, οι άνθρωποι που θα βρίσκονται σε ηλικία να κάνουν παιδιά το 2030, το 2040 ή το 2050 έχουν ήδη γεννηθεί και είναι λιγότεροι από τις προηγούμενες γενιές», τονίζει ο καθηγητής Δημογραφίας.
«Οι γυναίκες που γεννήθηκαν μετά το 1985 κάνουν 1,45 παιδιά»
Όπως εξηγεί ο καθηγητής Δημογραφίας, οι γυναίκες που γεννήθηκαν το 1985 κάνουν κατά μέσο όρο 1,45 παιδιά, ενώ οι γυναίκες της δεκαετίας του 1960 έκαναν δύο. Την ίδια στιγμή έχει αυξηθεί και η ηλικία κατά την οποία αποκτούν οι γυναίκες παιδί, σε σχέση με παλιότερα. Αυτό σημαίνει ότι οι νεότερες γυναίκες αποκτούν ολοένα και λιγότερα παιδιά.
«Η ηλικία που γίνεται κάποια μητέρα έχει αυξηθεί. Κι αυτό το βλέπουμε από το γεγονός ότι αυξήθηκε κατά 6 χρόνια ο μέσος όρος στην ηλικία παιδιών – γονιών. Θέλουμε να κάνουμε παραπάνω, αλλά κάνουμε 1,45, όταν σε άλλες χώρες ο αντίστοιχος δείκτης είναι 1,9. Υπάρχει χάσμα μεταξύ του “θέλω” και “κάνω”».
«Θα αυξηθεί μόνο η ηλικιακή ομάδα των άνω των 65»
Σύμφωνα με τον κ. Κοτζαμάνη, η μόνη ηλιακή ομάδα που θα αυξηθεί είναι αυτή των 65+.
«Κατά 700.000. Ήτοι οι κάτω των 65 θα μειωθούν κατά 2,700.000 και αυτοί είναι οι νέοι και όσοι είναι στην ηλικία της πλήρους εργασιακής απασχόλησης. Οι δεύτεροι είναι δύο εκατομμύρια.
Αυτό δεν θα γίνει άμεσα, να το ξεκαθαρίσουμε αυτό. Θα γίνει μέσα στις επόμενες δεκαετίες. Η Ελλάδα δεν θα έχει μόνο λιγότερους κατοίκους, αλλά και αναλογικά λιγότερους ανθρώπους σε παραγωγική ηλικία», λέει στο enikos.gr.
Αυτό σημαίνει πώς θα μεγαλώνει η πίεση στα ασφαλιστικά συστήματα, στην αγορά εργασίας, στις υπηρεσίες Υγείας και στη χρηματοδότηση των συντάξεων.
Οι 2 λύσεις που προτείνει ο καθηγητής
Όσο για το πώς μπορεί να αλλάξει αυτό, οι λύσεις κατά τον κ. Κοτζαμάνη, είναι δύο.
«Να αυξηθεί ο αριθμός των παιδιών που κάνουμε, αλλάζοντας ριζικά η χώρα μας σε ένα κράτος πρόνοιας, καλύτερης ποιότητας υγείας, παροχών και άλλα. Το βάρος πέφτει στη δημιουργία ενός τέτοιου περιβάλλοντος που θα επιτρέπει στα ζευγάρια να αποκτούν περισσότερα παιδιά».
