Σε μια αιφνιδιαστική και εξαιρετικά σπάνια κίνηση προχώρησαν οι ΗΠΑ, αποσύροντας εσπευσμένα το σύνολο του στόλου των στρατηγικών βομβαρδιστικών B-1 από τη Βρετανία. Η απόφαση αυτή ελήφθη αφού οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις έλαβαν άμεσες προειδοποιήσεις για σχεδιαζόμενο χτύπημα υποστηριζόμενο από το Ιράν κατά της αεροπορικής βάσης RAF Fairford.
Ραγδαία εκκένωση
Δύο Αμερικανοί αξιωματούχοι αποκάλυψαν ότι οι ΗΠΑ έσπευσαν μέσα στο Σαββατοκύριακο να αποσύρουν και τα 12 βομβαρδιστικά B-1 της Πολεμικής Αεροπορίας από την αεροπορική βάση RAF Fairford στη νότια Αγγλία.
Σύμφωνα με τους New York Times, η ανάκληση αυτή χαρακτηρίζεται ως εξαιρετικά ασυνήθιστη, καθώς σπάνια πραγματοποιούνται τόσο γρήγορες μετακινήσεις αεροσκαφών από βάση συμμαχικής χώρας των ΗΠΑ σε περίοδο ειρήνης, χιλιάδες χιλόμετρα μακριά από τη ζώνη των επιχειρήσεων.
Η βάση RAF Fairford, που βρίσκεται 160 χλμ. δυτικά του Λονδίνου, χρησιμοποιείται από αμερικανικά βομβαρδιστικά εδώ και δεκαετίες κατά τη διάρκεια συγκρούσεων στη Μέση Ανατολή.
Η χρησιμοποίησή της τους τελευταίους μήνες κατέστη δυνατή αφού ο πρώην Βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ παραχώρησε στην Ουάσινγκτον την άδεια να χρησιμοποιεί βρετανικές βάσεις για «αμυντικά» πλήγματα κατά της Τεχεράνης.
Τουλάχιστον 10 από τα 12 βομβαρδιστικά B-1 απογειώθηκαν από το Φέρφορντ την Κυριακή, όπως αναφέρει η βρετανική εφημερίδα Guardian, συμπεριλαμβανομένων ορισμένων που είχαν φτάσει στο πλαίσιο προγραμματισμένης εναλλαγής (rotation) πριν από λιγότερο από μία εβδομάδα.
Το γεγονός αυτό υπογραμμίζει τη βιασύνη της αναχώρησης και τη σοβαρότητα που απέδωσαν οι ΗΠΑ στην απειλή.
Δύο πηγές του Πενταγώνου επιβεβαίωσαν στο NBC News τουλάχιστον 12 βομβαρδιστικά επέστρεψαν στις ΗΠΑ.
Οι New York Times αναφέρουν ότι η εγκατάλειψη των πολεμικών αεροσκαφών από τη Βρετανία κρίθηκε τόσο κατεπείγουσα, ώστε ορισμένα αεροσκάφη και τα πληρώματά τους αναχώρησαν ενώ τα αεροσκάφη εναέριου ανεφοδιασμού ακόμα επιστρατεύονταν για να υποστηρίξουν την πτήση τους προς τις ΗΠΑ. Μέχρι την Κυριακή, τουλάχιστον τρία από τα αεροσκάφη είχαν ήδη προσγειωθεί στη βάση τους στη Νότια Ντακότα.
Πηγή με γνώση του θέματος δήλωσε στο CNN ότι η τελευταία απειλή αποτελούσε «περιστατικό του πραγματικού κόσμου» (απειλή που ήταν διασταυρωμένη), υπογραμμίζοντας πως είναι ασυνήθιστο για τον αμερικανικό στρατό να επαναφέρει τα βομβαρδιστικά στις βάσεις τους στις ΗΠΑ αντί να τα μετασταθμεύσει σε άλλη βάση της περιοχής.
«Μπορούμε να επιβεβαιώσουμε τώρα ότι όλα τα αμερικανικά βομβαρδιστικά που είχαν αναπτυχθεί στη βάση RAF Fairford επιστρέφουν στις βάσεις τους στις ΗΠΑ», ανέφερε η διοίκηση των αμερικανικών δυνάμεων. «Τα βομβαρδιστικά της Πολεμικής Αεροπορίας των ΗΠΑ επιχειρούν τακτικά σε όλο τον κόσμο για την υποστήριξη της παγκόσμιας επιχειρησιακής ετοιμότητας και των λειτουργικών απαιτήσεων».
Eκπρόσωπος του Πενταγώνου δήλωσε την Κυριακή: «Τα αεροπορικά πληρώματα που χειρίζονται τη δύναμη των αμερικανικών βομβαρδιστικών, συμπεριλαμβανομένων των B-1, B-2 και B-52, παραμένουν έτοιμα να προσφέρουν δυνατότητες παγκόσμιου πλήγματος ακριβείας -συμπεριλαμβανομένων επιχειρήσεων που απογειώνονται και επιστρέφουν στο ηπειρωτικό έδαφος των ΗΠΑ- οποτεδήποτε και οποπουδήποτε».
Η Ευρωπαϊκή Διοίκηση του Πενταγώνου επιβεβαίωσε την αναχώρηση των αεροσκαφών αλλά αρνήθηκε να σχολιάσει τις νέες προειδοποιήσεις, ενώ το βρετανικό υπουργείο Άμυνας αρνήθηκε να κάνει οποιοδήποτε σχόλιο για τις μετακινήσεις των αμερικανικών στρατιωτικών μέσων.
Παρά την απόσυρση από τη Βρετανία, ο αμερικανικός στρατός διατηρεί ισχυρή παρουσία στη Μέση Ανατολή.
Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε την Πέμπτη ότι το αεροπλανοφόρο «USS Theodore Roosevelt» καθώς και η αμφίβια ομάδα ετοιμότητας USS Makin Island -μια ομάδα πλοίων που μεταφέρει περισσότερους από 7.000 ναύτες και 2.000 πεζοναύτες- κατευθύνονται προς την περιοχή.
Η κίνηση αυτή ενδέχεται να οδηγήσει στην παρουσία έως και τριών αεροπλανοφόρων στην περιοχή στα τέλη Οκτωβρίου.
Συλλήψεις στη Βρετανία
Αμερικανοί αξιωματούχοι αρνήθηκαν να προσδιορίσουν τη ακριβή φύση των νέων πληροφοριών για την καινούργια απειλή, ωστόσο ένας αξιωματούχος σημείωσε ότι τα νέα στοιχεία εντάσσονται στο πλαίσιο των προειδοποιήσεων που εμφανίστηκαν πριν από τρεις εβδομάδες, αλλά η αίσθηση του κατεπείγοντος κλιμακώθηκε κατακόρυφα τα τελευταία 24ωρα.
Η αιφνίδια αποχώρηση των βομβαρδιστικών σημειώθηκε μία εβδομάδα μετά τη σύλληψη 5 ανδρών από τη βρετανική αστυνομία, οι οποίοι επέβαιναν σε λευκά φορτηγάκια κοντά στη βάση RAF Fairford.
Οι άνδρες αφέθηκαν ελεύθεροι με εγγύηση μία ημέρα αργότερα καθώς δεν βρέθηκαν εκρηκτικά μέσα στα τρία βανάκια τους, αλλά παραμένουν υπό έρευνα. Παράλληλα, την Πέμπτη συνελήφθη ένας άνδρας με διπλή υπηκοότητα -βρετανική και ιρανική- ως ύποπτος για προετοιμασία τρομοκρατικών πράξεων.
Ο πρωθυπουργός Άντι Μπέρναμ δήλωσε την περασμένη εβδομάδα ότι η βρετανική κυβέρνηση θεωρεί πως το Ιράν διαδραμάτισε ρόλο στον σχεδιασμό αυτών των ενεργειών.
Αξιωματούχοι των ΗΠΑ, της Βρετανίας, της Γερμανίας και του Ισραήλ πιστεύουν ότι η επιχειρησιακή σχεδίαση συνδέεται με τους Φρουρούς της Επανάστασης (IRGC) ή άλλο στρατιωτικό αρχηγείο στην Τεχεράνη, ισχυρισμούς τους οποίους το Ιράν αρνείται.
Το περιστατικό προκάλεσε ευρύ συναγερμό στις βρετανικές αρχές, περιλαμβάνοντας την εσπευσμένη εκκένωση 85 κατοικιών, τη χρήση ρομπότ εξουδετέρωσης εκρηκτικών μηχανισμών και την έκτακτη σύγκληση συμβουλίου εθνικής ασφαλείας υπό τον Μπέρναμ.
Προειδοποιήσεις
Η ένταση γύρω από τη βάση είχε κλιμακωθεί από τον Ιούλιο, όταν οι Φρουροί της Επανάστασης του Ιράν είχαν εκδώσει ανακοίνωση προειδοποιώντας ότι η παραχώρηση της βάσης στις ΗΠΑ «καθιστά το Λονδίνο υπεύθυνο» για τις αμερικανικές ενέργειες.
«Κάθε βάση που χρησιμοποιείται για την εξαπόλυση επιθέσεων κατά της ιρανικής επικράτειας αποτελεί νόμιμο στόχο για τις δυνάμεις μας», ανέφεραν.
Τον Σεπτέμβριο, οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις έλαβαν αυστηρή προειδοποίηση από δυτικές υπηρεσίες πληροφοριών ότι η RAF Fairford αποτελούσε στόχο πιθανής επίθεσης υποστηριζόμενης από το Ιράν, με βάση υποκλαπείσες επικοινωνίες και πληροφορίες δικτύων.
Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ, Μπενιαμίν Νετανιάχου, δήλωσε ότι οι ισραηλινές υπηρεσίες προειδοποίησαν επίσης τη Βρετανία για πιθανό ιρανικό χτύπημα, επισημαίνοντας ότι ενδεχόμενες επιθέσεις θα μπορούσαν να περιλαμβάνουν τη χρήση drones.
Μετά τις αρχικές προειδοποιήσεις, ανώτερος Αμερικανός αξιωματούχος αποκάλυψε ότι το Ισραήλ προειδοποίησε επίσης τη Γερμανία πως οι αμερικανικές βάσεις στο έδαφός της βρισκόταν σε αυξημένο κίνδυνο, κατονομάζοντας ειδικότερα τις βάσεις Spangdahlem και Ramstein.
Τυχόν υποστηριζόμενο από το Ιράν χτύπημα σε βρετανικό έδαφος θα συνιστούσε μείζονα κλιμάκωση από την Τεχεράνη εναντίον δυτικής χώρας, ως άμεσο αντίποινο για τον πόλεμο που διεξάγουν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ εναντίον του Ιράν.
