Ένας νέος, σοβαρός κίνδυνος αιωρείται πλέον πάνω από τη Νότια Ευρώπη, καθώς αμερικανικές πληροφορίες των μυστικών υπηρεσίων προειδοποιούν για πιθανές ρωσικές επιθέσεις με drones μεγάλης εμβέλειας από εμπορικά πλοία, φέρνοντας την απειλή έξω από τις πόρτες της Ισπανίας, της Γαλλίας και της Ιταλίας.
Η CIA μοιράστηκε μια έκθεση με διάφορες ευρωπαϊκές χώρες, σύμφωνα με ισπανικά μέσα ενημέρωσης. Η πληροφορία αποκαλύφθηκε αρχικά από τον δημοσιογράφο Χαβιέρ Κολάς, πρώην ανταποκριτή στη Ρωσία, στην ισπανική εφημερίδα El Mundo.
Η πηγή του συναγερμού εντοπίζεται στην επίσκεψη του διευθυντή της CIA, Τζον Ράτκλιφ, στη Μόσχα τον Αύγουστο, η οποία σκιαγραφεί ένα πολύ συγκεκριμένο σενάριο επίθεσης: drones που εκτοξεύονται από εμπορικά πλοία τα οποία περνούν απαρατήρητα, ενσωματωμένα στη συνήθη θαλάσσια κυκλοφορία.
«Gerbera»
Σύμφωνα με πληροφορίες που συνέλεξαν ανώνυμες πηγές στο υπουργείο Άμυνας της Λιθουανίας και δημοσίευσε η El Mundo, η συσκευή στην οποία γίνεται λόγος είναι το Gerbera, ένα μικρό ρωσικό drone, μήκους μόλις δύο μέτρων και βάρους 18 κιλών, ικανό να διανύσει έως και 600 χιλιόμετρα με ταχύτητα περίπου 160 χλμ./ώρα.
Το περιορισμένο εκρηκτικό του φορτίο —μεταξύ τεσσάρων και πέντε κιλών— δεν προορίζεται για μαζική καταστροφή, αλλά για να έχει συμβολικό και αποσταθεροποιητικό αποτέλεσμα: το προσωρινό κλείσιμο ενός αεροδρομίου, την πρόκληση πυρκαγιάς, ή την απόδειξη ότι η Μόσχα μπορεί να πλήξει τα νώτα της Ευρώπης χωρίς να χρειαστεί να διασχίσει κανένα χερσαίο σύνορο.
Αυτή η μέθοδος δεν αποτελεί απλώς μια απομακρυσμένη υπόθεση. Το Κρεμλίνο έχει ήδη δοκιμάσει την εκτόξευση drones από ναυτικές πλατφόρμες. Μόλις τον περασμένο Φεβρουάριο, σουηδική ναυτική μονάδα εντόπισε drone να απογειώνεται από ρωσικό κατασκοπευτικό πλοίο στα στενά του Όρεσουντ.
Σε αυτά προστίθενται το προηγούμενο της επίθεσης με οπλισμένο drone στο αεροδρόμιο της Λειψίας στη Γερμανία, την οποία το Βερολίνο αποδίδει στις ρωσικές μυστικές υπηρεσίες, καθώς και το περιστατικό με τα 19 άοπλα drones που πέταξαν πάνω από τον πολωνικό εναέριο χώρο πριν από έναν χρόνο.
Γιατί η Νότια Ευρώπη και όχι μόνο η ανατολική πτέρυγα
Η λογική του Κρεμλίνου, σύμφωνα με αναλυτές που συμβουλεύτηκε η ισπανική εφημερίδα, δεν καθοδηγείται από τη γεωγραφική εγγύτητα αλλά από την πολιτική ευπάθεια.
Ο Βρετανός ειδικός Κιρ Γκάιλς, ειδικός στη ρωσική στρατιωτική στρατηγική, υποστηρίζει ότι η Μόσχα θα αναζητήσει «το πιο αδύναμο σημείο στην Ευρώπη», κατονομάζοντας ρητά χώρες όπως η Ισπανία, οι οποίες στερούνται ολοκληρωμένων συστημάτων αεροπορικής άμυνας προσαρμοσμένων σε αυτόν τον τύπο απειλής.
Αυτή η σκέψη συνδέεται άμεσα με προειδοποίηση που είχε απευθύνει πριν από μήνες ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε: ένας ρωσικός πύραυλος θα χρειαζόταν μόλις δέκα λεπτά περισσότερο για να φτάσει στη Μαδρίτη απ’ ό,τι στη Βαρσοβία.
Ο Ρούτε επιχείρησε να αποδομήσει την αντίληψη ότι η Νότια Ευρώπη βρίσκεται εκτός της «ανατολικής πτέρυγας» και επομένως πέραν του κύκλου κινδύνου που θέτει ο πόλεμος τον οποίο εξαπέλυσε η Ρωσία εναντίον της Ουκρανίας το 2022, απειλώντας ολόκληρη την ήπειρο.
Ο εκφοβισμός με τη χρήση drones που εκτοξεύονται από τη Μεσόγειο, πιο αργών αλλά εξίσου συμβολικών, ταιριάζει με το ίδιο μήνυμα: η απόσταση δεν αποτελεί πλέον εγγύηση ασφάλειας για καμία ευρωπαϊκή χώρα.
Ισπανία, Γαλλία και Ιταλία μοιράζονται επίσης έναν άλλο παράγοντα κινδύνου που επισημαίνεται στην έρευνα: και οι τρεις χώρες θα διεξάγουν εκλογές το 2027 και διαθέτουν πολιτικές δυνάμεις ικανές να κεφαλαιοποιήσουν την κοινωνική κόπωση που γεννούν χρόνια πολέμου στην Ουκρανία – παρά την εκφρασμένη επιθυμία του Τραμπ να τερματίσει τη σύγκρουση πριν από τον χειμώνα.
Κάτι που η κυβέρνηση του Βλαντίμιρ Πούτιν θα μπορούσε να προσπαθήσει να εκμεταλλευτεί με μια ενέργεια χαμηλού κόστους και υψηλού αντίκτυπου στα μέσα ενημέρωσης.
Ο Σάντσεθ και οι αμυντικές δαπάνες
Η έκθεση έρχεται σε μια ιδιαίτερα ευαίσθητη συγκυρία για την Ισπανία από πλευράς ασφάλειας.
Η κυβέρνηση του Πέδρο Σάντσεθ εμφανίζεται απρόθυμη να αυξήσει τις αμυντικές δαπάνες στο νέο όριο που απαιτεί το ΝΑΤΟ, μια στάση που έχει οδηγήσει σε ανοιχτή ένταση με τον Ντόναλντ Τραμπ και σε μια σχεδόν εύθραστη -εδώ και μήνες- διμερή σχέση.
Ένα από τα τελευταία δείγματα φάνηκε στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ, όπου ο Σάντσεθ αρνήθηκε να παρευρεθεί στη δεξίωση που παρέθεσε ο Τραμπ στη Νέα Υόρκη.
Σε αυτό το πλαίσιο, ένας συναγερμός πληροφοριών αυτού του είδους προσθέτει επιπλέον πίεση στη Μαδρίτη: η έλλειψη επενδύσεων σε συστήματα αεροπορικής και αντιπυραυλικής άμυνας αποτελεί ένα αδύναμο σημείο που αποκαλύπτεται ακριβώς τη στιγμή που αυξάνεται η αντίληψη μιας άμεσης απειλής για το ισπανικό έδαφος.
Τα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία στην Κόστα ντελ Σολ
Η συζήτηση σχετικά με την έκθεση της Ισπανίας στα ρωσικά συμφέροντα δεν περιορίζεται στη στρατιωτική σφαίρα. Εδώ και χρόνια, διάφορες δημοσιογραφικές έρευνες έχουν τεκμηριώσει την παρουσία περιουσιακών στοιχείων συνδεδεμένων με κύκλους γύρω από το Κρεμλίνο κατά μήκος της ανδαλουσιανής ακτής.
Μεταξύ των πιο γνωστών περιπτώσεων είναι αυτή της Λιουντμίλα Οτσερέτναγια —πρώην Λιουντμίλα Πούτινα—, της πρώην συζύγου του Βλαντίμιρ Πούτιν, η οποία μαζί με τον νυν σύζυγό της, Αρτούρ Οτσερέτνι, απέκτησαν δύο πολυτελείς κατοικίες στο συγκρότημα Lomas del Rey (Μαρμπέγια) αξίας 2,2 εκατομμυρίων ευρώ.
Εκείνες οι αναφορές είχαν ήδη επισημάνει τότε την επείγουσα πώληση αυτών των ακινήτων από φόβο μήπως συμπεριληφθούν στον κατάλογο κυρώσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αφότου το Ηνωμένο Βασίλειο την είχε ήδη θέσει σε καθεστώς κυρώσεων.
Μεταγενέστερες δημοσιογραφικές έρευνες συνέχισαν να τεκμηριώνουν το δίκτυο εταιρειών και ιδρυμάτων που συνδέονται με τον Οτσερέτνι και τον κύκλο του, κρατώντας ζωντανό το ερώτημα σχετικά με την πραγματική έκταση των ρωσικών οικονομικών συμφερόντων, άμεσων ή έμμεσων, στο ισπανικό έδαφος.
Δεν υπήρξε πρόσφατη δημόσια επιβεβαίωση ότι τα ακίνητα πωλήθηκαν πράγματι, ούτε για το τρέχον καθεστώς διαμονής της Οτσερέτναγια στην Κόστα ντελ Σολ.
Μια απειλή που η Ευρώπη δεν μπορεί πλέον να αντιμετωπίζει ως μακρινή
Η ίδια η έκθεση που επικαλείται η El Mundo υπενθυμίζει ότι η Μόσχα επιχειρεί εδώ και μήνες «κάτω από το κατώφλι του πολέμου», συνδυάζοντας μεμονωμένες πράξεις δολιοφθοράς με δοκιμές αντίδρασης όπως αυτές που πραγματοποιήθηκαν στην Πολωνία ή τη Γερμανία.
Αυτό που είναι καινούργιο τώρα είναι ότι, σύμφωνα με τη CIA, αυτό το μοτίβο κλιμάκωσης θα μπορούσε να εξαπλωθεί στη Μεσόγειο, γκρεμίζοντας την ψευδαίσθηση της απόστασης που για χρόνια προστάτευε χώρες όπως η Ισπανία, τουλάχιστον στη συλλογική φαντασία.
Όπως το συνοψίζει ο Ρούτε, στη σημερινή Ευρώπη μια διαφορά δέκα λεπτών δεν χωρίζει πλέον μια ασφαλή χώρα από μία που βρίσκεται σε κίνδυνο.
Πηγή: Euronews