Υπάρχουν τραγούδια που συνδέονται με έναν καλλιτέχνη και, με έναν παράξενο τρόπο, αποκτούν άλλη σημασία όταν εκείνος φύγει. Το «Θέλω να Γυρίσω» είναι ένα από αυτά.
Η φωνή του Γιώργου Μαζωνάκη πάνω στους στίχους του Νίκου «NiVo» Βουρλιώτη κουβαλά πλέον ακόμη περισσότερο τη νοσταλγία που περιγράφει: τη γειτονιά, τα παιδικά χρόνια, τις παρέες, τις αλάνες και εκείνη την αίσθηση μιας ζωής που έχει μείνει πίσω.
Η συνεργασία του Γιώργου Μαζωνάκη με τους Goin’ Through στα τέλη της δεκαετίας του ’90 δεν ήταν, όμως, μια αυτονόητη συνάντηση. Ήταν ένα καλλιτεχνικό πείραμα που έφερνε κοντά δύο διαφορετικούς κόσμους της ελληνικής μουσικής. Και για τον Νίκο Βουρλιώτη, η επιλογή αυτή είχε τότε και προσωπικό κόστος.
Χρόνια αργότερα, ο ίδιος θυμάται πως η συνεργασία αντιμετωπίστηκε από ένα κομμάτι της Hip Hop κοινότητας σχεδόν ως «προδοσία». Το αποτέλεσμα, ωστόσο, έμελλε να δικαιώσει εκείνον που τόλμησε να περάσει, όπως έχει δηλώσει, στην «απέναντι πλευρά».
«Έπεσε όλο το Hip Hop να με φάει»
Σήμερα το «Θέλω να Γυρίσω» μοιάζει με μία από τις πιο φυσικές συναντήσεις της ελληνικής μουσικής. Στα τέλη των ’90s, όμως, δεν ήταν καθόλου έτσι.
Ο Νίκος Βουρλιώτης, μιλώντας πριν από μερικά χρόνια στο podcast «ΗΛεΙΑ ΡΙΧΤΟ» στους Παύλο Τουμπέκη και Αντώνη Κωνσταντάρα, περιέγραφε το κλίμα που επικρατούσε τότε και θυμάται τις αντιδράσεις που προκάλεσε η απόφασή του να συνεργαστεί με έναν από τους δημοφιλέστερους λαϊκούς τραγουδιστές της εποχής.
«Όταν εγώ το ’98 έκανα τραγούδι με τον Μαζωνάκη, έπεσε όλο το Hip Hop να με φάει. Υπήρχαν φίλοι μου χιπχοπάδες που δεν μου μιλούσανε. Μου λέγανε ότι “θα πας τώρα με τον λαϊκό να τραγουδήσεις…” […] Δεν θυμάμαι καν τι άκουσα εκείνη την εποχή. 25 χρόνια, 30 χρόνια μετά, το τραγούδι αυτό είναι το πιο κλασικό και είναι αυτό που τους αρέσει περισσότερο».
Για να καταλάβει κανείς το μέγεθος της αντίδρασης, πρέπει να θυμηθεί το κλίμα της εποχής. Η ελληνική hip-hop σκηνή είχε διαμορφώσει τη δική της ταυτότητα, τους δικούς της κώδικες και, σε μεγάλο βαθμό, τη δική της αντιπαράθεση, όχι μόνο με το mainstream, αλλά και με την ίδια την Hip Hop κοινότητα. Η συνεργασία με έναν καλλιτέχνη της πίστας μπορούσε εύκολα να θεωρηθεί υπέρβαση των ορίων.
Ο ίδιος ο Βουρλιώτης το περιγράφει με χαρακτηριστικό τρόπο:
«Εκείνη την εποχή ήταν μια παρόμοια περίπτωση. Ήταν ένα τεράστιο ζήτημα που είχε σχέση με κάτι πολύ ιερό που είναι ο κώδικας του Hip Hop. Ότι ξέρεις κάτι; “Εμείς και αυτοί”. Εγώ πήγα λοιπόν στην απέναντι πλευρά. Έκανα περιοδεία, έκανα κομμάτι, πρόδωσα το Hip Hop, τον κώδικα».
Ο Μαζωνάκης, όπως εξηγούσε ο Βουρλιώτης, ήταν ένας καλλιτέχνης που αναζητούσε νέες κατευθύνσεις. Για μια περιοδεία του επέλεξε τους Goin’ Through, ένα εναλλακτικό συγκρότημα που εκείνη την εποχή βρισκόταν σε έντονη δημιουργική δραστηριότητα.
«Ο Γιώργος είναι ένας άνθρωπος που ψάχνεται πολύ. Το έχει αποδείξει όλα αυτά τα χρόνια. Κάποια στιγμή, θέλοντας να κάνει μια περιοδεία, διάλεξε ένα εναλλακτικό συγκρότημα που εκείνη την εποχή δισκογραφούσε και ήταν οι Goin’ Through. Τόσο απλά».
Υπήρχε, όμως, ένα πρακτικό πρόβλημα: έπρεπε να βρεθεί ένα τραγούδι που θα έφερνε τους δύο καλλιτέχνες μαζί επί σκηνής.
Ο παραγωγός του Μαζωνάκη, Κώστας Καλημέρης, έθεσε την ιδέα να υπάρχει ένα κοινό καλλιτεχνικό στιγμιότυπο μέσα στο πρόγραμμα. Ο Βουρλιώτης είχε αρχικά μια διαφορετική πρόταση: ένα νέο, πιο θεατρικό «Γαρύφαλλε Γαρύφαλλε» μαζί με τον Βλάση Μπονάτσο.
«Δική μου ιδέα ήταν να κάνουμε μαζί το “Γαρύφαλλε Γαρύφαλλε” με τον Βλάση και να το διαμορφώσουμε με έναν τρόπο που να έχει και μια θεατρικότητα κλπ. Εξάλλου, ο Βλάσης ήταν ένας άνθρωπος που ήταν πολύ φίλος με τον Γιώργο, μένανε στην ίδια πολυκατοικία, ο Γιώργος στον 1ο όροφο, ο Βλάσης στον 2ο, κάναμε παρέα όλοι μαζί εκείνη τη χρονιά».
Η πρόταση, όμως, δεν προχώρησε. Και τότε άνοιξε ο δρόμος για ένα τραγούδι που αρχικά δεν υπήρχε καν ως ιδέα.
Από το «Μήπως Γυρίσεις» στο «Θέλω να Γυρίσω»
Ο χρόνος πίεζε. Έπρεπε μέσα σε ελάχιστες ημέρες να παραδοθεί μια πρόταση για το τραγούδι που θα ένωσε τους Goin’ Through με τον Μαζωνάκη.
Και κάπου εκεί ο Βουρλιώτης θυμήθηκε ένα παλιότερο κομμάτι.
Ήταν το «Μήπως Γυρίσεις», από το «Μικροί Θεοί», το άλμπουμ των Goin’ Through που είχε κυκλοφορήσει το 1997 από τη FM Records. Το τραγούδι περιλαμβανόταν κανονικά στον δίσκο και είχε μουσική του Μιχάλη Παπαθανασίου και στίχους του Νίκου Βουρλιώτη.
«Πρέπει να παραδώσουμε αυτό το κομμάτι, να κάνουμε την πρότασή μας για αυτό το κομμάτι πολύ πολύ γρήγορα, μέσα σε ένα χρονικό διάστημα 2-3 ημερών», θυμάται.
Η λύση βρέθηκε σχεδόν μπροστά του.
«Κάποια στιγμή, ψάχνοντας να βρούμε τι θα κάνουμε, ξαναθυμάμαι ένα τραγούδι που είχαμε κάνει στο “Μικροί Θεοί” που λεγόταν “Μήπως Γυρίσεις”. Παίρνω το instrumental από το “Μήπως Γυρίσεις”».
Ο Βουρλιώτης αναζήτησε το κοινό σημείο ανάμεσα στον ίδιο και τον Μαζωνάκη και το βρήκε στην κοινή γειτονιά, στα Δυτικά Προάστια, στον κοινό τόπο καταγωγής και βιωμάτων.
«Γράφω ένα στίχο, ψάχνω να βρω ποιο είναι το κοινό σημείο, τέλος πάντων, συνάντησης, ποιο μπορεί να είναι ένα κοινό σημείο συνάντησης με τον Γιώργο Μαζωνάκη; Ανακαλύπτω πολύ πολύ γρήγορα ότι δεν μπορεί να είναι άλλο από την κοινή γειτονιά, ότι είμαστε από Δυτικά Προάστια και οι δύο, και γράφω αυτό το στίχο “Θέλω να γυρίσω στα παλιά” κλπ. Μεταμορφώνει τη μουσική ο Μιχάλης, με τις οδηγίες του Τάκη του Μπουγά, του μαέστρου τότε του Γιώργου Μαζωνάκη και κάνουμε αυτό το τραγούδι», είχε αφηγηθεί.
Από το promo CD στην επιτυχία
Η πρώτη του εμφάνιση στη δισκογραφική αγορά ήταν σχεδόν δοκιμαστική, καθώς κυκλοφόρησε σε promo CD και μοιράστηκε στα ραδιόφωνα. Όμως, η ανταπόκριση ήταν άμεση.
«Το τραγούδι αυτό βγαίνει σε ένα promo CD και μοιράζεται σε όλα τα ραδιόφωνα, πράγμα το οποίο το κάνει αμέσως δημοφιλές, σε σημείο που η Universal αποφασίζει να το κυκλοφορήσει επίσημα ως single», θυμάται ο NiVo.
Η επιτυχία ήρθε με ταχύτητα που κανείς ίσως δεν περίμενε. Σύμφωνα με την αφήγηση του Νίκου Βουρλιώτη, το τραγούδι έγινε χρυσό μέσα σε μόλις τέσσερις ημέρες και στη συνέχεια πλατινένιο, σε ένα καλοκαίρι γεμάτο μεγάλες συναυλίες.
Και κάπου εκεί συνέβη το ραντεβού με την ιστορία.
Το τραγούδι που είχε προκαλέσει αντιδράσεις επειδή ένας άνθρωπος της hip-hop σκηνής τόλμησε να συνεργαστεί με έναν λαϊκό τραγουδιστή, ήταν πλέον αυτό που αγαπούσε περισσότερο το ίδιο κοινό.
«25 χρόνια, 30 χρόνια μετά, το τραγούδι αυτό είναι το πιο κλασικό και είναι αυτό που τους αρέσει περισσότερο», λέει σήμερα ο Βουρλιώτης.
Η ειρωνεία με τη δισκογραφική
Υπάρχει, όμως, ακόμη μία λεπτομέρεια στην ιστορία που κάνει την υπόθεση ακόμη πιο παράδοξη.
Το instrumental πάνω στο οποίο χτίστηκε το τραγούδι προερχόταν από το «Μήπως Γυρίσεις», ένα κομμάτι που υπήρχε ήδη στο δίσκο «Μικροί Θεοί». Ο δίσκος είχε κυκλοφορήσει από τη FM Records το 1997 και το «Μήπως Γυρίσεις» ήταν το 11ο κομμάτι του άλμπουμ.
Όπως είχε αποκαλύψει ωμά ο Βουρλιώτης, όμως, η ίδια η δισκογραφική εταιρεία φέρεται να μην αντιλήφθηκε εξαρχής ότι το νέο τραγούδι πατούσε πάνω σε υλικό που ανήκε ήδη στον κατάλογό της.
«Η FM Records, που της ανήκε το υλικό, αυτό το υλικό, το δισκογραφικό υλικό του “Μικροί Θεοί”, δεν πήρε χαμπάρι ποτέ ότι αυτό το κομμάτι που κάναμε με τον Μαζωνάκη ήταν κομμάτι από δικό τους δίσκο, δηλαδή που ανήκε στο υλικό της FM. Πράγμα που σημαίνει ότι δεν είχε ακούσει ποτέ το δίσκο…».
Είναι ίσως η πιο παράδοξη λεπτομέρεια μιας ιστορίας που ξεκίνησε από μια ανάγκη της τελευταίας στιγμής: να βρεθεί ένα τραγούδι για μια κοινή εμφάνιση.
Ένα τραγούδι που γεννήθηκε από ένα παλιότερο instrumental του άλμπουμ L.A. Riot 3, από μια κοινή γειτονιά και από την ανάγκη δύο διαφορετικών μουσικών κόσμων να συναντηθούν, κατέληξε να γίνει κάτι πολύ μεγαλύτερο από ένα απλό ντουέτο: να γκρεμίσει τα μουσικά τείχη τoυ Hip Hop και της λαϊκής-ποπ μουσικής.
Και ίσως γι’ αυτό, τρεις δεκαετίες μετά, ένα τραγούδι που κάποτε θεωρήθηκε «προδοσία», εξακολουθεί να ακούγεται σαν επιστροφή.
