Σημαντικό πλήγμα στην πολιτική ατζέντα του Ντόναλντ Τραμπ κατάφερε την Τρίτη το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ, απορρίπτοντας την προσπάθειά του να περιορίσει το δικαίωμα απόκτησης αμερικανικής υπηκοότητας για όσους γεννιούνται σε αμερικανικό έδαφος.
Με ψήφους 6 υπέρ και 3 κατά, το δικαστήριο έκρινε ότι το προεδρικό διάταγμα που υπέγραψε ο Τραμπ στις 20 Ιανουαρίου 2025, την πρώτη ημέρα της δεύτερης θητείας του, είναι παράνομο.
Οι πέντε από τους έξι δικαστές της πλειοψηφίας αποφάνθηκαν ότι το διάταγμα παραβιάζει τη 14η Τροπολογία του αμερικανικού Συντάγματος, η οποία εδώ και περισσότερο από έναν αιώνα ερμηνεύεται ότι απονέμει την αμερικανική υπηκοότητα σχεδόν σε κάθε άνθρωπο που γεννιέται στις Ηνωμένες Πολιτείες, αναφέρει το NBC.
Ο συντηρητικός δικαστής Μπρετ Κάβανο συμφώνησε ότι το διάταγμα ήταν παράνομο, εκτιμώντας όμως ότι παραβίαζε την ομοσπονδιακή νομοθεσία και όχι το ίδιο το Σύνταγμα.
Η τρίτη μεγάλη ήττα του Τραμπ μέσα σε λίγους μήνες
Πρόκειται για την τρίτη σημαντική ήττα του Τραμπ στο Ανώτατο Δικαστήριο μέσα στους τελευταίους μήνες.
Είχε προηγηθεί η απόφαση του Φεβρουαρίου που ακύρωσε το ευρύ πακέτο δασμών που είχε επιβάλει, ενώ μόλις μία ημέρα νωρίτερα το δικαστήριο του απαγόρευσε να απομακρύνει άμεσα τη Λίζα Κουκ από το Διοικητικό Συμβούλιο της Ομοσπονδιακής Τράπεζας (Federal Reserve).
Η εξέλιξη αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς το Ανώτατο Δικαστήριο διαθέτει συντηρητική πλειοψηφία 6-3, στην οποία περιλαμβάνονται και τρεις δικαστές που είχαν διοριστεί από τον ίδιο τον Τραμπ.
«Η υπηκοότητα είναι το δικαίωμα να έχεις δικαιώματα»
Στο σκεπτικό της απόφασης, ο πρόεδρος του Ανώτατου Δικαστηρίου Τζον Ρόμπερτς ανέφερε ότι υπάρχουν «ελάχιστα στοιχεία» που να δικαιολογούν την προσπάθεια της κυβέρνησης Τραμπ να ανατρέψει μια ερμηνεία του νόμου που ισχύει εδώ και δεκαετίες.
«Η υπηκοότητα ήταν και παραμένει το δικαίωμα να έχεις δικαιώματα, να συμμετέχεις ελεύθερα στην πολιτική μας κοινότητα», έγραψε.
Υπενθύμισε ακόμη ότι η 14η Τροπολογία θεσπίστηκε μετά τον Αμερικανικό Εμφύλιο Πόλεμο, προκειμένου να διασφαλίσει τα δικαιώματα όλων των ανθρώπων, συμπεριλαμβανομένων των πρώην σκλάβων.
«Σήμερα τηρούμε αυτή την υπόσχεση», σημείωσε χαρακτηριστικά.
Οι τρεις διαφωνούντες δικαστές
Υπέρ της συνταγματικότητας του προεδρικού διατάγματος τάχθηκαν οι συντηρητικοί δικαστές Κλάρενς Τόμας, Σάμιουελ Αλίτο και Νιλ Γκόρσατς.
Ο Τόμας υποστήριξε ότι η 14η Τροπολογία είχε ως βασικό σκοπό να αναγνωρίσει την υπηκοότητα στους πρώην σκλάβους αφροαμερικανικής καταγωγής.
Όπως έγραψε, «οι Αφροαμερικανοί δικαιούνταν την αμερικανική υπηκοότητα επειδή ήταν Αμερικανοί, δεν είχαν άλλη πατρίδα, δεν όφειλαν πίστη σε ξένη δύναμη και δεν υπάγονταν σε άλλη εξουσία», υποστηρίζοντας ότι το ίδιο δεν ισχύει για τα παιδιά προσωρινών αλλοδαπών επισκεπτών.
Σε ξεχωριστή μειοψηφούσα γνώμη, ο Αλίτο υποστήριξε ότι η απόφαση «διατηρεί ένα ισχυρό κίνητρο για παράνομη είσοδο ή παραμονή στις Ηνωμένες Πολιτείες», χαρακτηρίζοντας το ισχύον καθεστώς απόδοσης υπηκοότητας ως έναν «μεσαιωνικό κανόνα», τον οποίο ακόμη και το Ηνωμένο Βασίλειο έχει εγκαταλείψει.
Τι προέβλεπε το διάταγμα του Τραμπ
Το προεδρικό διάταγμα δεν τέθηκε ποτέ σε ισχύ, καθώς είχε μπλοκαριστεί αμέσως από κατώτερα ομοσπονδιακά δικαστήρια.
Με βάση την πρόταση του Τραμπ, αμερικανική υπηκοότητα κατά τη γέννηση θα αποκτούσαν μόνο τα παιδιά των οποίων τουλάχιστον ένας από τους δύο γονείς ήταν Αμερικανός πολίτης ή νόμιμος μόνιμος κάτοικος των ΗΠΑ.
Αντίθετα, παιδιά που γεννιούνταν από γονείς οι οποίοι βρίσκονταν προσωρινά στη χώρα ή είχαν εισέλθει παράνομα δεν θα αποκτούσαν αυτομάτως την αμερικανική υπηκοότητα.
Το ιστορικό της υπόθεσης
Η 14η Τροπολογία προβλέπει ότι «όλα τα πρόσωπα που γεννιούνται ή πολιτογραφούνται στις Ηνωμένες Πολιτείες και υπάγονται στη δικαιοδοσία τους είναι πολίτες των Ηνωμένων Πολιτειών».
Για περισσότερα από εκατό χρόνια η διάταξη θεωρείται ότι καλύπτει σχεδόν κάθε παιδί που γεννιέται στις ΗΠΑ, με ελάχιστες εξαιρέσεις, όπως τα παιδιά διπλωματών.
Καθοριστικό προηγούμενο αποτέλεσε η ιστορική απόφαση United States v. Wong Kim Ark του 1898, με την οποία το Ανώτατο Δικαστήριο έκρινε ότι άνδρας που είχε γεννηθεί στο Σαν Φρανσίσκο από Κινέζους γονείς ήταν Αμερικανός πολίτης.
Ο Ρόμπερτς σημείωσε ότι τα επιχειρήματα της κυβέρνησης Τραμπ επαναλαμβάνουν ουσιαστικά εκείνα που είχαν απορριφθεί ήδη από εκείνη την απόφαση.
«Η άποψη αυτή αποτέλεσε μειοψηφία το 1898 και ούτε ο χρόνος ούτε οι περιστάσεις έχουν αλλάξει το γεγονός ότι δεν αποτελεί τον νόμο», ανέφερε.
Οι αντιδράσεις
Το διάταγμα είχε προσβληθεί δικαστικά από πολιτείες που διοικούνται από Δημοκρατικούς, καθώς και από οργανώσεις προάσπισης πολιτικών δικαιωμάτων.
Η American Civil Liberties Union (ACLU), που εκπροσώπησε οικογένειες και παιδιά τα οποία θα επηρεάζονταν από το μέτρο, χαιρέτισε την απόφαση.
Η νομική διευθύντριά της, Σεσίλια Ουάνγκ, δήλωσε: «Η απόφαση του δικαστηρίου επιβεβαιώνει μια θεμελιώδη αμερικανική υπόσχεση: αν γεννηθείς εδώ, είσαι πολίτης. Κανένας πρόεδρος δεν μπορεί να αλλάξει το Σύνταγμα με ένα εκτελεστικό διάταγμα».
