Δεύτερη γκάφα των Τούρκων, που έδωσαν στη δημοσιότητα βίντεο στο οποίο εκτίθεται όλο το σύστημα πρόωσης του μίνι υποβρυχίου που κατασκευάζουν για τις ένοπλες δυνάμεις τους. Πρόκειται για γκάφα ολκής αφού στην ουσία αποκαλύπτουν πλήρως το ίχνος που αφήνει στον βυθό με αποτέλεσμα να είναι εύκολα εντοπίσιμο πλέον από τα αντίπαλα σόναρ.
Του Χρήστου Μαζανίτη
Μόλις μερικά χρόνια μετά την επική γκάφα της αποκάλυψης της προπέλας των νέων υποβρυχίων TYPE-214 για το ναυτικό της, η Τουρκία επαναλαμβάνει την γκάφα με το μίνι υποβρύχιο της εταιρείας DATUM. Μπορεί οι φωτογραφίες που έδωσαν στη δημοσιότητα να ήταν επεξεργασμένες, όμως το βίντεο αποκάλυπτε όλα τα μυστικά του.
Η αποκάλυψη της σχεδίασης της προπέλας ενός υποβρυχίου θεωρείται ένα από τα μεγαλύτερα “εκτεθειμένα” μυστικά στον κόσμο της ναυτικής κατασκοπείας, καθώς το σχήμα και η γεωμετρία της αποτελούν το «δακτυλικό αποτύπωμα» του σκάφους κάτω από το νερό. Η κύρια αιτία αυτής της σημασίας είναι το φαινόμενο της σπηλαίωσης (cavitation), δηλαδή ο σχηματισμός φυσαλίδων ατμού λόγω της πτώσης της πίεσης στις άκρες των πτερυγίων της προπέλας. Όταν αυτές οι φυσαλίδες καταρρέουν, παράγουν έναν πολύ συγκεκριμένο και δυνατό θόρυβο που μπορεί να ανιχνευθεί από τα σόναρ των αντιπάλων σε τεράστιες αποστάσεις.
Μέσω της μελέτης της φωτογραφίας μιας προπέλας, οι ξένες υπηρεσίες πληροφοριών μπορούν να αναλύσουν τον αριθμό των πτερυγίων, την κλίση τους και τη διάταξή τους, στοιχεία που τους επιτρέπουν να υπολογίσουν με μαθηματική ακρίβεια την ακουστική υπογραφή του υποβρυχίου. Γνωρίζοντας αυτές τις λεπτομέρειες, οι αναλυτές ηχοσημάτων μπορούν να ρυθμίσουν τις βάσεις δεδομένων των σόναρ τους έτσι ώστε να αναγνωρίζουν το συγκεκριμένο υποβρύχιο ανάμεσα σε χιλιάδες άλλους θορύβους του ωκεανού, όπως φάλαινες ή εμπορικά πλοία, ακόμη και όταν αυτό πλέει με χαμηλή ταχύτητα.
Επιπλέον, η γεωμετρία της προπέλας αποκαλύπτει την τεχνολογική στάθμη και τις μέγιστες επιδόσεις του σκάφους. Για παράδειγμα, οι σύγχρονες προπέλες σε σχήμα “δρεπανιού” (skewed propellers) υποδηλώνουν προσπάθεια για εξαιρετικά αθόρυβη πλεύση σε υψηλότερες ταχύτητες. Αν ένας κατάσκοπος αποκτήσει πρόσβαση σε αυτά τα δεδομένα, η χώρα του μπορεί να αναπτύξει αντίμετρα ή εξειδικευμένους αισθητήρες που θα εστιάζουν στις συγκεκριμένες συχνότητες που εκπέμπει το υποβρύχιο. Αυτός είναι ο λόγος που κατά τη διάρκεια των τελετών καθέλκυσης, οι ναυτικές δυνάμεις καλύπτουν πάντα την προπέλα με ειδικά πανιά, προκειμένου να προστατεύσουν το πολυτιμότερο στρατηγικό τους πλεονέκτημα: το πλεονέκτημα της αορατότητας.
Το πρόγραμμα του μίνι υποβρυχίου της τουρκικής εταιρείας DATUM (Submarine Technologies and Applied Engineering) αφορά το σκάφος με την ονομασία TRANÇA, το οποίο παρουσιάστηκε επίσημα ως ένα από τα πιο φιλόδοξα προγράμματα της τουρκικής αμυντικής βιομηχανίας στον τομέα του υποβρύχιου πολέμου. Το TRANÇA έχει σχεδιαστεί για να λειτουργεί τόσο ως πλατφόρμα ειδικών επιχειρήσεων όσο και ως σκάφος δοκιμών για νέα οπλικά συστήματα και αισθητήρες, προσφέροντας μια οικονομική και ευέλικτη εναλλακτική λύση απέναντι στα μεγάλα συμβατικά υποβρύχια.
Σχεδιασμός και αποστολή
Το υποβρύχιο TRANÇA είναι ένα σκάφος εκτοπίσματος περίπου 60 τόνων με μήκος που φτάνει τα 20 μέτρα. Ο κύριος στόχος της κατασκευής του είναι η διεξαγωγή επιχειρήσεων σε ρηχά ύδατα και παράκτιες περιοχές, όπου τα μεγαλύτερα υποβρύχια δυσκολεύονται να ελιχθούν ή να παραμείνουν απαρατήρητα. Λόγω του μικρού του μεγέθους, μπορεί να μεταφερθεί ακόμη και από μεγαλύτερες μονάδες επιφανείας, όπως το ελικοπτεροφόρο TCG Anadolu, γεγονός που επεκτείνει σημαντικά την ακτίνα δράσης του.
Τεχνικά χαρακτηριστικά
Η κίνησή του βασίζεται σε έναν συνδυασμό ηλεκτροκινητήρα 50 kW και πετρελαιοκινητήρα 400 kW, ενώ χρησιμοποιεί μπαταρίες τεχνολογίας Lithium Titanate Oxide (LTO) για μεγαλύτερη διάρκεια ζωής και ταχεία φόρτιση. Η μέγιστη ταχύτητά του φτάνει τους 12 κόμβους, ενώ η ταχύτητα πλεύσης με αναπνευστήρα (snorkel) είναι 8 κόμβοι. Η αυτονομία του ορίζεται στα 400 ναυτικά μίλια με χρήση μπαταριών και μπορεί να φτάσει τα 2000 ναυτικά μίλια με τη χρήση του πετρελαιοκινητήρα. Το μέγιστο βάθος κατάδυσης που μπορεί να επιτύχει είναι τα 250 μέτρα.
Οπλισμός και ειδικές ικανότητες
Παρά το μικρό του μέγεθος, το υποβρύχιο είναι βαριά οπλισμένο. Διαθέτει δύο τορπιλοσωλήνες των 533mm, οι οποίοι μπορούν να εξαπολύσουν τη βαριά τορπίλη AKYA ή τον αντιπλοϊκό πύραυλο SUB-ATMACA. Επιπλέον, το σκάφος έχει τη δυνατότητα να μεταφέρει 2 έως 4 συσκευές μεταφοράς βατραχανθρώπων (SDV) τύπου Stidd ή έξυπνες θαλάσσιες νάρκες MALAMAN. Το πλήρωμά του αποτελείται από 4 άτομα, ενώ μπορεί να φιλοξενήσει επιπλέον μια ομάδα 6 βατραχανθρώπων για ειδικές αποστολές δολιοφθοράς ή συλλογής πληροφοριών.
Στρατηγική Σημασία
Η DATUM έχει ενσωματώσει στο TRANÇA το σύστημα διαχείρισης μάχης MÜREN της TUBITAK και το σύστημα SEDA της HAVELSAN, καθιστώντας το μια πλήρως λειτουργική πολεμική μηχανή. Εκτός από τις πολεμικές αποστολές, το πρόγραμμα χρησιμεύει ως «εργαστήριο» για την Τουρκία, καθώς επιτρέπει τη δοκιμή νέων σόναρ και συστημάτων επικοινωνίας σε πραγματικές συνθήκες, χωρίς να δεσμεύονται οι μεγάλες μονάδες του στόλου. Με την ολοκλήρωση των δοκιμών και την ένταξή του σε υπηρεσία, το TRANÇA αναμένεται να ενισχύσει σημαντικά τις δυνατότητες ασύμμετρου πολέμου της Τουρκίας στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.
