Η Δανία απέσυρε επίσημα τα μαχητικά αεροσκάφη F-16 από την επιχειρησιακή της υπηρεσία, κλείνοντας ένα 46ετές κεφάλαιο στην ιστορία της αεροπορίας της. Η τελετή σηματοδοτεί την ολοκλήρωση της μετάβασης στο F-35A Lightning II ως το μοναδικό μαχητικό αεροσκάφος της Δανικής Πολεμικής Αεροπορίας. Η Ελλάδα αποφάσισε να προχωρήσει με ένα εντελώς διαφορετικό σχέδιο, δημιουργώντας μία από τις πιο ισχυρές αεροπορίες της Μεσογείου.
Του Χρήστου Μαζανίτη
Στην τελετή, ο πρώην Αρχηγός του Επιτελείου Κρίστιαν Χβιντ, ο οποίος προσγείωσε το πρώτο δανέζικο F-16 στο Σκρύντστρουπ πριν από 46 χρόνια και αργότερα διοικούσε την 727η Μοίρα, εκφώνησε ομιλία. Ο Χβιντ είπε: «Δεν μιλάμε για την ηλικία του F-16, επειδή έχει συντηρηθεί από πιθανώς τους καλύτερους τεχνικούς αεροσκαφών στον κόσμο και έχει επίσης πετάξει από μερικούς από τους καλύτερους πιλότους στον κόσμο».
Το F-16, το οποίο βρίσκεται σε υπηρεσία με τη Δανία από το 1980, έχει συμμετάσχει σε πολυάριθμες διεθνείς αποστολές, συμπεριλαμβανομένων επιχειρήσεων στα Βαλκάνια, το Αφγανιστάν, τη Συρία, το Ιράκ και τη Λιβύη. Παρόλο που παροπλίστηκαν από τη δανική υπηρεσία, ορισμένα αεροσκάφη πουλήθηκαν στην Αργεντινή και άλλα δωρήθηκαν στην Ουκρανία. Αυτό δείχνει ότι τα αεροσκάφη εξακολουθούν να είναι σε λειτουργία.
Ο Steen Hartov, ανώτερος σύμβουλος στη Διεύθυνση Αεροσκαφών Μάχης της Δανικής Πολεμικής Αεροπορίας, δήλωσε ότι η μετάβαση στο F-35 αντικατοπτρίζει τις μεταβαλλόμενες απαιτήσεις για τη σύγχρονη αερομαχία. Ο Hartov είπε: «Στο μέλλον, θα δούμε ένα εντελώς διαφορετικό είδος πολέμου. Θα υπάρχουν πολύ λιγότερες μεμονωμένες μάχες. Αντίθετα, θα δούμε πολέμους όπου οι συγκρούσεις θα συμβαίνουν ταυτόχρονα στην ξηρά, στον αέρα, στη θάλασσα, στο διάστημα και στον ψηφιακό κόσμο, επηρεάζοντας άμεσα η μία την άλλη».
Η Δανία έχει αποκτήσει συνολικά 43 μαχητικά αεροσκάφη F-35. Τα πρώτα αεροσκάφη παραδόθηκαν τον Οκτώβριο του 2023. Όλα τα αεροσκάφη αναμένεται να τεθούν σε πλήρη επιχειρησιακή κατάσταση τον επόμενο χρόνο, ολοκληρώνοντας τη μετάβαση από το F-16 στον διάδοχό του.
Η Ελλάδα
Η Ελλάδα ακολουθεί μία τελείως διαφορετική πορεία από τη Δανία, χτίζοντας μία από τις πιο ισχυρές πολεμικές αεροπορίες της Μεσογείου. Το πρόγραμμα αναβάθμισης των μαχητικών F-16 σε block 70 V ή Viper όπως αποκαλείται, αποτελεί την ραχοκοκαλιά της νέας εποχής της ΠΑ. Συνολικά 82 block 52+ adv αναβαθμίζονται, με κυριότερο την προσθήκη του ραντάρ AESA που τους δίνει δυνατότητες εμβέλειας πέρα από τον ορίζοντα.
Το 2025 κλείνει με 18 νέες «οχιές», με τον συνολικό αριθμό να φτάνει τα 46 αναβαθμισμένα μαχητικά. Επιπλέον 18 αναμένεται να παραδοθούν και μέσα στο 2026, ενώ το πρόγραμμα αναμένεται να ολοκληρωθεί έως τα τέλη του 2027, οπότε η ΠΑ θα έχει συνολικά 82 Viper.
Όμως, η ανανέωση δεν σταματά εκεί. Έχει βρεθεί ήδη ο δημοσιονομικός χώρος κι αποστέλλεται το αίτημα (Letter of Request – LOR) προς τις ΗΠΑ για την αναβάθμιση και των 38 μαχητικών F-16 Block 50 σε Viper. Το πρόγραμμα θα εκτελεστεί ομοίως από την ΕΑΒ και ο στόχος είναι να ξεκινήσει μόλις ολοκληρωθεί αυτό της πρώτης παρτίδας.
Στα παραπάνω θα πρέπει να αναφερθούν τα 20+20 μαχητικά F-35 που πρόκειται να διαθέτει η ΠΑ, αρχής γενομένης από το 2030. Ένα σύνολο άνω των 200 μαχητικών, 4+ και 5ης γενιάς, που θα την καταστήσει ως μία από τις ισχυρότερες αεροπορικές δυνάμεις της Ευρώπης τόσο σε απόλυτους αριθμούς όσο και ποιοτικά.
