Προ των πυλών μιας μαζικής απώλειας θέσεων εργασίας βρίσκεται η Ευρωπαϊκή Ένωση, καθώς το υψηλό ενεργειακό κόστος, η βιομηχανική αναδιάρθρωση και οι πιέσεις της πράσινης μετάβασης δοκιμάζουν σκληρά τις αντοχές της ευρωπαϊκής οικονομίας. Το καμπανάκι του κινδύνου αναμένεται να χτυπήσει και επίσημα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή τις επόμενες ώρες.
Τα αποκαλυπτικά στοιχεία, τα οποία περιήλθαν στην κατοχή του «POLITICO», περιλαμβάνονται στο «Εαρινό Πακέτο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου». Πρόκειται για το κείμενο-οδικό χάρτη με τις οικονομικές και πολιτικές συστάσεις της Κομισιόν προς τα κράτη-μέλη, το οποίο αναμένεται να παρουσιαστεί επίσημα την Τετάρτη, (4/6), αποτυπώνοντας την έντονη ανησυχία των Βρυξελλών για το μέγεθος της κρίσης.
«Η ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης δεν μπορεί να στηριχθεί αποκλειστικά στην τεχνολογία, τα κεφάλαια ή τους κανόνες της αγοράς», δήλωσε στο POLITICO η Εκτελεστική Αντιπρόεδρος της Επιτροπής Δεξιοτήτων, Roxana Mînzatu.
«Το κλειδί είναι οι άνθρωποι, οι δεξιότητες που αναπτύσσουν και οι ευκαιρίες που τους δίνουμε για να στηρίξουν την οικονομία και την κοινωνία μας», τόνισε.
Στο «κόκκινο» 560.000 θέσεις εργασίας λόγω ενέργειας
Με το πολεμικό μέτωπο ΗΠΑ-Ισραήλ στο Ιράν, να παραμένει ανοιχτό συμπαρασύροντας τις διεθνείς τιμές του πετρελαίου, η Κομισιόν προβλέπει ότι οι ενεργειακές πιέσεις θα θέσουν σε άμεσο κίνδυνο έως και 560.000 θέσεις εργασίας μέσα στο 2026. Στην πρώτη γραμμή του κινδύνου βρίσκονται οι κατασκευές, η μεταλλουργία, η χημική βιομηχανία και οι μεταφορές.
Η επιβράδυνση της οικονομικής δραστηριότητας υποχρέωσε το οικονομικό επιτελείο των Βρυξελλών να αναθεωρήσει επί τα χείρω τις εκτιμήσεις του για την ανεργία. Ενώ το περασμένο φθινόπωρο η Επιτροπή προέβλεπε υποχώρηση της ανεργίας στο 5,9% για το 2026 και στο 5,8% για το 2027, οι νέες προβλέψεις «κλειδώνουν» στο 6% και για τα δύο έτη.
Την ίδια στιγμή, οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις φορτώνονται με νέο χρέος. Το γενικό κυβερνητικό έλλειμμα των «27» αναμένεται να διευρυνθεί από το -3,1% του ΑΕΠ το 2025, στο -3,5% το 2026 και στο -3,6% το 2027.
Βιομηχανικό κραχ: Οι κλάδοι που «αιμορραγούν»
Το προσχέδιο της Κομισιόν χαρτογραφεί με μελανά χρώματα τις πιέσεις που δέχονται στρατηγικοί κλάδοι της ευρωπαϊκής παραγωγής, οι οποίοι χάνουν έδαφος έναντι των ΗΠΑ και της Κίνας:
• Αυτοκινητοβιομηχανία: Στον «πνεύμονα» της γερμανικής και ευρωπαϊκής οικονομίας, 600.000 θέσεις εργασίας βρίσκονται στον αέρα. Η βιομηχανία πασχίζει να προσαρμοστεί στη βίαιη κατάργηση των κινητήρων εσωτερικής καύσης, την ώρα που δέχεται ασφυκτική πίεση από τον φθηνότερο κινεζικό ανταγωνισμό.
• Μπαταρίες & Φωτοβολταϊκά: Σε τροχιά αποσταθεροποίησης βρίσκεται και η πράσινη βιομηχανία, με 85.000 θέσεις εργασίας να απειλούνται στον τομέα των μπαταριών και σχεδόν 59.000 στην παραγωγή ηλιακών πάνελ.
• Χαλυβουργία: Τα αυστηρά μέτρα για τη μείωση των ρύπων θέτουν σε άμεσο κίνδυνο ακόμα 4.500 θέσεις εργασίας.
Το παράδοξο των ελλείψεων και το στοίχημα των δεξιοτήτων
Παρά την απειλή των απολύσεων, η Ευρώπη έρχεται αντιμέτωπη με ένα οξύ παράδοξο: οι επιχειρήσεις αδυνατούν να βρουν εξειδικευμένο προσωπικό.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της έκθεσης, το 68% των μεσαίων επιχειρήσεων κατέγραψε σοβαρές ελλείψεις δεξιοτήτων το 2023, ενώ μέχρι το 2024 το 77% των εταιρειών δήλωνε ότι το κενό σε εργατικό δυναμικό αποτελεί το βασικότερο «φρένο» για νέες επενδύσεις.
Για τον λόγο αυτό, η Κομισιόν επιχειρεί μια ιστορική στροφή, βάζοντας για πρώτη φορά την επαγγελματική κατάρτιση, την επανειδίκευση και τις δεξιότητες STEM (Επιστήμη, Τεχνολογία, Μηχανική, Μαθηματικά) στον σκληρό πυρήνα της οικονομικής διακυβέρνησης της ΕΕ, με συγκεκριμένες οδηγίες ανά χώρα.
«Η επένδυση στο ανθρώπινο δυναμικό είναι η ισχυρότερη στρατηγική μας. Είναι η βάση για μια Ένωση που μπορεί να καινοτομεί και να αντέχει σε κάθε κρίση», υπογράμμισε η Μινζάτου.
Εργασιακή φτώχεια και «καμπάνα» για τη Βουλγαρία
Η έκθεση κρούει τον κώδωνα του κινδύνου και για τις κοινωνικές επιπτώσεις της κρίσης. Τα χαμηλά εισοδήματα αναμένεται να πληγούν δυσανάλογα από το ράλι στα καύσιμα κίνησης, το οποίο θα τους στερήσει επιπλέον 1,4% του εισοδήματός τους.
Παράλληλα, τα στοιχεία σοκάρουν: ένας στους πέντε εργαζόμενους στην ΕΕ παραμένει εγκλωβισμένος σε κακοπληρωμένες δουλειές χαμηλής παραγωγικότητας, ενώ ένας στους 12 βρίσκεται αντιμέτωπος με το φάσμα της εργασιακής φτώχειας (in-work poverty).
Τέλος, σε δημοσιονομικό επίπεδο, η Κομισιόν βγάζει «κόκκινη κάρτα» στη Βουλγαρία λόγω των αλόγιστων δαπανών της. Στον αντίποδα, Γερμανία, Εσθονία, Λετονία και Σλοβενία πέρασαν μεν από το μικροσκόπιο των Βρυξελλών, αλλά κατάφεραν να βγουν αλώβητες — τουλάχιστον προς το παρόν.
