Σε κλίμα έντονης συγκίνησης πραγματοποιήθηκε στο Μουσείο της Ακρόπολης η πρεμιέρα του δραματοποιημένου ντοκιμαντέρ «Η γυναίκα πίσω από τον Έλγιν», συμπαραγωγής της ΕΡΤ, με σενάριο της Μιμής Ντενίση και σκηνοθεσία της Κατερίνας Ευαγγελάκου.
Το ντοκιμαντέρ επιχειρεί να φωτίσει μια λιγότερο γνωστή πτυχή της υπόθεσης των Γλυπτών του Παρθενώνα, εστιάζοντας στον ρόλο της Μαίρης Νίσμπετ, πρώτης συζύγου του Λόρδου Έλγιν.
Στην εκδήλωση παρέστη ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Κωνσταντίνος Τασούλας, ο οποίος τόνισε ότι: «Ο Παρθενώνας δεν είναι ένα σύνολο από κομμάτια που μπορούν να αφαιρεθούν και να διασκορπιστούν, αλλά ένα ενιαίο έργο τέχνης, ένα σώμα που πρέπει να αποκατασταθεί».
Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας υπογράμμισε ότι η επανένωση των Γλυπτών αποτελεί διαχρονικό αίτημα της Ελλάδας και χαρακτήρισε το ντοκιμαντέρ συμβολή στον αγώνα για την επιστροφή τους.
Κεντρικός άξονας του ντοκιμαντέρ οι προσωπικές επιστολές της Μαίρης Νίσμπετ
Κεντρικός άξονας του ντοκιμαντέρ οι προσωπικές επιστολές της Μαίρης Νίσμπετ, συζύγου του Λόρδου Έλγιν, οι οποίες εκδόθηκαν σε βιβλία στις αρχές του 20ου αιώνα από τον δισέγγονό της, το οποίο εντόπισε η Μιμή Ντενίση κατά την έρευνά της στην Αμερική, σύμφωνα με την εφημερίδα «Ελεύθερος Τύπος».
Η πλούσια κληρονόμος Μαίρη Νίσμπετ δεν ήταν απλός παρατηρητής των ενεργειών του συζύγου της. Αντιθέτως, προβάλλεται ως πρόσωπο που επιθυμούσε να αποκτήσει ελληνικά γλυπτά για τη διακόσμηση της έπαυλής της και για την κοινωνική προβολή που αυτές προσέφεραν.
Ιδιαίτερη εντύπωση προκαλεί ο τρόπος με τον οποίο το ζεύγος Έλγιν αντιμετώπιζε τα μνημεία της Ακρόπολης. Σύμφωνα με τις επιστολές που παρουσιάζονται, η Μαίρη Νίσμπετ και ο κύκλος της αναφέρονταν ακόμη και στις περίφημες Καρυάτιδες με αόριστες περιγραφές, όπως το χαρακτηριστικό «Καρυ-something» («κάτι σαν Καρυάτιδα»), αποκαλύπτοντας όχι μόνο άγνοια για τη σημασία των μνημείων αλλά και μια αντίληψη που αντιμετώπιζε τα αρχαία έργα τέχνης περισσότερο ως τρόπαια κοινωνικού κύρους παρά ως ανεκτίμητα πολιτιστικά αγαθά.
Δικαιοσύνη
Στην ειδική εκδήλωση ο γενικός διευθυντής του Μουσείου της Ακρόπολης, Καθηγητής Νικόλαος Σταμπολίδης, ο οποίος συμμετείχε στο ντοκιμαντέρ ως επιστημονικός σύμβουλος, υπογράμμισε ότι η αλληλογραφία της Μαίρης Νίσμπετ, με τη μητέρα της και τον σύζυγό της τον Τόμας Μπρους, λόρδο του Έλγιν, αποτελεί ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα όπου «η μικροϊστορία αναπτύσσεται, διευρύνεται και γίνεται μακροϊστορία», αγγίζοντας τη σύγχρονη ελληνική ιστορία και την πολιτιστική κληρονομιά.
Χαρακτήρισε μάλιστα, το ντοκιμαντέρ ως μια «πράξη αποκατάστασης της αδικίας, μία πράξη αποκαταστατικής Δικαιοσύνης».
Δεν υπάρχει «φιρμάνι»
Ξεχωριστή θέση στο ντοκιμαντέρ κατέχει η επικεφαλής του Τμήματος Καταπολέμησης της Παράνομης Διακίνησης Αρχαιοτήτων της Τουρκίας, Ζεϊνέπ Μποζ, η οποία σύμφωνα με τον «Ελεύθερο Τύπο» επαναλαμβάνει ότι το περίφημο «φιρμάνι», στο οποίο βασίζεται η βρετανική επιχειρηματολογία περί νομιμότητας των ενεργειών του Έλγιν, δεν έχει εντοπιστεί στα οθωμανικά αρχεία.
