Σεισμικές δονήσεις πολλών «ρίχτερ» συγκλονίζουν το πολιτικό σκηνικό, ενώ η χώρα βρίσκεται καθ’ οδόν προς τις κάλπες και στην πραγματικότητα σε μια περισσότερο ή λιγότερο (αναλόγως των αποφάσεων του πρωθυπουργού για τον χρόνο των εκλογών) παρατεταμένη προεκλογική περίοδο.
Του ΠΑΝΑΓΗ ΓΑΛΙΑΤΣΑΤΟΥ – ΠΗΓΗ: Realnews
Η επίσημη εμφάνιση των δύο νέων κομμάτων, του Αλέξη Τσίπρα και της Μαρίας Καρυστιανού, δημιουργεί μεγάλες ανατροπές και ανακατατάξεις σε όλους τους πολιτικούς χώρους, ιδίως όμως στον χώρο της Αριστεράς και της Κεντροαριστεράς. Ήδη από τις πρώτες μετρήσεις η Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη (ΕΛ.Α.Σ) εκτοξεύτηκε στη δεύτερη θέση, με ποσοστά που κυμαίνονται στην πρόθεση ψήφου από 12,6% (GPO) έως 13,5% (Pulse). H ΕΛ.Α.Σ απορροφά ένα μεγάλο μέρος όσων δήλωναν ότι θα ψηφίσουν ΣΥΡΙΖΑ και Νέα Αριστερά στις προηγούμενες δημοσκοπήσεις, συμπιέζοντας τα δύο κόμματα στα όρια της εξαφάνισης (ενδεικτικά ο ΣΥΡΙΖΑ έχει καταρρεύσει σε όλες τις δημοσκοπήσεις κάτω από το 2%). Η ΕΛ.Α.Σ αποσπά ωστόσο ψήφους και από το ΠΑΣΟΚ, που χάνει δύο έως τρεις μονάδες σε σχέση με τον προηγούμενο μήνα και πέφτει σε κάποιες δημοσκοπήσεις στην τρίτη, σε άλλες ακόμα και στην τέταρτη θέση.
Αν και όπως επισημαίνουν όλοι οι αναλυτές αυτό που διαβάζουμε στις μετρήσεις είναι η πρώτη αποτύπωση του πολιτικού σκηνικού μετά την επίσημη ανακοίνωση των δύο νέων κομμάτων και ότι θα πρέπει να περάσει ένα εύλογο διάστημα για να αποκρυσταλλωθούν οι τάσεις, ήδη οι εξελίξεις προκαλούν τριβές και έντονη εσωστρέφεια στο ΠΑΣΟΚ και φέρνουν τον ΣΥΡΙΖΑ στα όρια της απελπισίας.
Στην Κουμουνδούρου έχουν χωριστεί σε δύο στρατόπεδα – σε εκείνους που θέλουν να συμπορευθούν με τον Αλ. Τσίπρα και σε εκείνους που θέλουν να διατηρηθεί η αυτονομία του κόμματος. Η σύγκρουση ανάμεσα στα δύο στρατόπεδα αναμένεται να είναι πολύ πιο σφοδρή από όποιαδήποτε άλλη, καθώς πέρα από την αγωνία όσων μείνουν για την πολιτική τους επιβίωση το κόμμα έχει περιουσία, δικά του μέσα και εισπράττει από την κρατική επιχορήγηση, από τα οποία κανένα από τα δύο στρατόπεδα δεν θα παραιτηθεί χωρίς μάχη.
Για τη Νέα Αριστερά ήδη από την αρχή της εβδομάδας έπεσαν οι τίτλοι τέλους, αφού με την αποχώρηση των επτά βουλευτών έπαψε να έχει Κοινοβουλευτική Ομάδα. Ωστόσο, η ηγετική ομάδα γύρω από τον Γαβριήλ Σακελλαρίδη και η αριστερή πτέρυγα (Τσακαλώτος, Φίλης, Σκουρλέτης) θέλουν να συνεχίσουν και να προσπαθήσουν να συγκροτήσουν έναν διακριτό αριστερό πόλο, ο οποίος όμως δεν φαίνεται να έχει εκλογική τύχη, αφού τα ποσοστά του κόμματος έχουν πέσει στο 0,5%.
Το ΠΑΣΟΚ είναι ο μεγάλος χαμένος από αυτές τις ανακατατάξεις, αφού όχι μόνο φαίνεται να χάνει τη δεύτερη θέση από την ΕΛ.Α.Σ (κάτι που σημαίνει κατάρρευση της στρατηγικής του στόχευσης να αναδειχθεί σε εναλλακτική δύναμη διακυβέρνησης), αλλά και καθιστά εντελώς εξωπραγματικό το αφήγημα του Νίκου Ανδρουλάκη για νίκη στις εκλογές με μία ψήφο διαφορά. Ηδη στη Χαριλάου Τρικούπη ξεκίνησαν τα… όργανα και η βιαστική παρέμβαση του δημάρχου Αθηναίων, Χάρη Δούκα, για το θέμα μιας ενδεχόμενης συνεργασίας με τον Αλ. Τσίπρα είχε ως αποτέλεσμα εντάσεις και ένα επταήμερο έντονης εσωστρέφειας και φημολογίας για διαγραφές.
Ωστόσο η ΕΛ.Α.Σ δεν είναι το μόνο πρόβλημα που έχει να αντιμετωπίσει το ΠΑΣΟΚ, αφού βρίσκεται σε κάποιες μόνο δημοσκοπήσεις λίγο μπροστά από την Ελπίδα για τη Δημοκρατία της Μ. Καρυστιανού, ενώ σε άλλες (Prorata) πέφτει στην τέταρτη θέση και χάνει σε όλες κατά μέσο όρο δύο μονάδες. Ενα ακόμα δυσμενές για το ΠΑΣΟΚ είναι ότι το κόμμα της Μ. Καρυστιανού είναι ευθέως ανταγωνιστικό για το ίδιο κοινό, αφού η πλειονότητα όσων δηλώνουν στις μετρήσεις ότι προτίθενται να το ψηφίσουν αυτοπροσδιορίζονται ως κεντρώοι.
Μετρούν απώλειες
Μεγάλες απώλειες μετά την εμφάνιση της ΕΛ.Α.Σ και της «Ελπίδας για τη Δημοκρατία» μετρούν σχεδόν όλα τα κοινοβουλευτικά κόμματα, από τη Νίκη και την Πλεύση Ελευθερίας έως την Ελληνική Λύση και το ΚΚΕ. Η μόνη δύναμη που εμφανίζεται αλώβητη είναι η Ν.Δ., η οποία μάλιστα καταγράφει στις περισσότερες δημοσκοπήσεις αύξηση των ποσοστών της. Η βελτίωση οφείλεται κυρίως στον επαναπατρισμό νεοδημοκρατών ψηφοφόρων, τα αρνητικά αντανακλαστικά των οποίων ενεργοποιήθηκαν από την επιστροφή του Αλ. Τσίπρα, ο οποίος φαίνεται να συσπειρώνει ακόμα αρνητικά ένα μεγάλο τμήμα του κεντροδεξιού κοινού. Αυτή η επανασυσπείρωση είναι αξιοσημείωτη, αφού όπως έδειξε η δημοσκόπηση της Metron Analysis, η Ν.Δ. εμφανίζει διαρροές και προς την ΕΛ.Α.Σ του Αλ. Τσίπρα (της τάξης του 1%), κυρίως όμως προς την «Ελπίδα» της Μ. Καρυστιανού, της οποίας ο ένας στους 10 ψηφοφόρους είχε ψηφίσει το 2023 την κυβερνητική παράταξη.
Η ανάδειξη της ΕΛ.Α.Σ στη μεγαλύτερη δύναμη της αντιπολίτευσης αποτελεί μια σημαντική ευκαιρία για την κυβέρνηση, καθώς της ανοίγει διάπλατα τον δρόμο να αναβιώσει το δίπολο των εκλογών του 2019 και του 2023 που της χάρισε δύο εκλογικές νίκες. Ωστόσο ο δρόμος της Ν.Δ., παρά την εμφανή βελτίωση των πολιτικών της προοπτικών, δεν θα είναι σπαρμένος με ροδοπέταλα. Όπως είναι άλλωστε γνωστό, στην κυβέρνηση δεν αρκεί μόνο μια εκλογική νίκη (που θεωρείται από όλους δεδομένη), η Ν.Δ. θα πρέπει να αγγίξει ποσοστά αυτοδυναμίας (περί το 35%) καθώς δεν έχει κανέναν δεδομένο κυβερνητικό εταίρο και αν υποχρεωθεί να μπει σε μια τέτοια διαδικασία μετά τις εκλογές, μάλλον δύσκολα θα μπορέσει να σχηματίσει κυβέρνηση.
Για την Πειραιώς αλλά και για το Μαξίμου η σημαντικότερη πηγή ανησυχίας είναι ο πρώην πρωθυπουργός Αντώνης Σαμαράς και η πρόθεσή του να ιδρύσει κόμμα και να κατέβει στις εκλογές. Οπως λένε κυβερνητικά στελέχη, ακόμα και αν μείνει εκτός Βουλής, κάτω από το όριο του 3%, ο Αντ. Σαμαράς σίγουρα θα «κόψει» από τη Ν.Δ. μία με δύο μονάδες που ενδεχομένως να αποδειχθούν κρίσιμες για την αυτοδυναμία.
Στο περιβάλλον του πρώην πρωθυπουργού πάντως το θεωρούν δεδομένο ότι αν ιδρύσει κόμμα, αυτό θα βρίσκεται στην επόμενη Βουλή και ενδεχομένως με ένα ακόμα καλύτερο ποσοστό. Σύμφωνα με πληροφορίες μάλιστα, ο Αντ. Σαμαράς κινείται ήδη σε αυτήν την κατεύθυνση και κάνει (είτε ο ίδιος είτε για λογαριασμό του οι Κώστας Μπούρας και Μίλτος Χρυσομάλλης) επαφές με μεσαία και αυτοδιοικητικά στελέχη, κυρίως στην περιφέρεια και με σκοπό την κατάρτιση των ψηφοδελτίων. Ωστόσο δεν βιάζεται να κάνει ανακοινώσεις όπως ο Αλ. Τσίπρας και η Μ. Καρυστιανού.
Ο πρώην πρωθυπουργός δεν θέλει να φθαρεί σε μια προεκλογική περίοδο διαρκείας και σκοπεύει να ανακοινώσει το κόμμα αναλόγως με το πότε θα αποφασίσει ο Κυριάκος Μητσοτάκης να στήσει κάλπες. «Αν φανεί ότι πάμε για εκλογές το φθινόπωρο, οι ανακοινώσεις θα γίνουν τέλος Ιουλίου, αλλιώς θα περιμένει και άλλο», λέει χαρακτηριστικά ένας συνομιλητής του.
«Εχω πάρει τις αποφάσεις μου»
Εν τω μεταξύ, σαφές μήνυμα για την κάθοδό του ξανά στον πολιτικό στίβο έστειλε ο Αντ. Σαμαράς από την Κρήτη, όπου συμμετείχε σε εκδήλωση με θέμα «Προκλήσεις και προοπτικές για την Ελλάδα του αύριο». Αφού εξαπέλυσε νέα σφοδρή επίθεση στην κυβέρνηση Μητσοτάκη για τη woke ατζέντα, τη διαφθορά και κυρίως την εξωτερική πολιτική, αναφέρθηκε και στο ενδεχόμενο της δημιουργίας κόμματος: «Κάποτε θα πρέπει όλοι μας να απαντήσουμε σε ποιον τελικά ανήκει η Νέα Δημοκρατία. Σε όσους την υπηρέτησαν ως ιστορικό χρέος ή σε αυτούς που τη χρησιμοποίησαν σαν εκλογική εταιρεία;» είπε και προσέθεσε: «Θα μου πουν τώρα κάποιοι: Σαμαρά, μεγάλωσες, έφτασες τα75 χρόνια ζωής, είσαι τόσα χρόνια στην πολιτική, πρωθυπουργός έγινες, έχεις και τον προσωπικό σου πόνο, τι θέλεις και ασχολείσαι; Γιατί δεν κάθεσαι ήσυχος στη “σύνταξή” σου; Απαντώ ευθέως και με ειλικρίνεια: Ο αγώνας για τον τόπο σου δεν είναι επάγγελμα! Και στους αγώνες για την πατρίδα δεν υπάρχει «‘σύνταξη»’. Το συμβόλαιο που έχεις κάνει με τη συνείδησή σου -να υπηρετείς την πατρίδα και να την υπερασπίζεσαι- δεν λήγει κάποια στιγμή. Σε ακολουθεί έως την τελευταία σου πνοή!». Μετά το πέρας της ομιλίας του ο πρώην πρωθυπουργός απάντησε και σε ερωτήσεις. «Εχω πάρει μεγάλη δύναμη και σοφία ακούγοντας τον κόσμο. Εχω πάρει τις αποφάσεις μου και θα τις ανακοινώσω όταν και όπως πρέπει», δήλωσε, προκαλώντας το θερμό χειροκρότημα των παρευρισκομένων.
Διεύρυνση
Έναν διαφορετικής τάξεως κίνδυνο για τη Ν.Δ. αποτελεί το κόμμα της Μ. Καρυστιανού αν καταφέρει να αντέξει και να πάει τα ποσοστά του μέχρι την κάλπη. Και αυτό γιατί, όπως λένε οι αναλυτές αλλά και πολιτικά στελέχη που παρατηρούν προσεκτικά το εγχείρημα της Μ. Καρυστιανού, η Ελπίδα για τη Δημοκρατία μπορεί, αν αντέξει έως την κάλπη, να διευρύνει σημαντικά το εκλογικό σώμα.
Ήδη καταγράφεται στο πρώτο κύμα δημοσκοπήσεων ότι την «Ελπίδα» την επιλέγει ένα σημαντικό κομμάτι ψηφοφόρων που επέλεξαν στις τελευταίες αναμετρήσεις την αποχή και αντιμετωπίζουν με δυσπιστία το σύνολο του πολιτικού φάσματος. Η Μ. Καρυστιανού φαίνεται να τους κινητοποιεί σε μεγαλύτερο βαθμό από ό,τι ο Αλ. Τσίπρας, και το στοίχημα για την ίδια και το κόμμα της είναι να τους φέρει στην κάλπη. Αν καταφέρει αυτό, η ίδια θα καταγράψει μια σημαντική επίδοση, ενώ ταυτόχρονα λόγω της διεύρυνσης του εκλογικού σώματος θα δυσκολέψει ακόμα περισσότερο τη Ν.Δ. να πετύχει τους στόχους της.
Τα μικρότερα κόμματα παρακολουθούν με αγωνία τις εξελίξεις και δεν είναι καθόλου τυχαίο ότι η Ζωή Κωνσταντοπούλου έστρεψε την περασμένη εβδομάδα τα πυρά της εναντίον του Αλ. Τσίπρα, κατηγορώντας τον ότι θέλει να διαλύσει την αντιπολίτευση.
Η μεγαλύτερη αμηχανία πάντως επικρατεί στον χώρο της Αριστεράς και ιδιαίτερα σε εκείνους που παραμένουν στον ΣΥΡΙΖΑ και στη Νέα Αριστερά, αφού αν βασιστεί κανείς στις δημοσκοπήσεις, τα κόμματα αυτά δεν έχουν καμία τύχη.
Τη μόνη διέξοδο για πολλούς αποτελεί η συνένωση όλων των δυνάμεων που παραμένουν σε ΣΥΡΙΖΑ και ΝΕΑΡ, ενδεχομένως με το ΜέΡΑ25 του Γιάνη Βαρουφάκη (η Πέτη Πέρκα επιβεβαίωσε ότι ΝΕΑΡ και ΜέΡΑ25 βρίσκονται ήδη σε συζητήσεις). Ωστόσο το εγχείρημα φαντάζει πολύ δύσκολο, αφού η καχυποψία ανάμεσα στα στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ και της ΝΕΑΡ είναι μεγάλη, ενώ και ο Γ. Βαρουφάκης δεν θέλει συνεργασίες με όσους άσκησαν μνημονιακές πολιτικές.
