Η άμεση αντίδραση της Αθήνας απέναντι στις νέες τουρκικές προκλήσεις έφερε το πρώτο αποτέλεσμα με τη διαγραφή της αυθαίρετης ονομασίας από την πλατφόρμα MarineTraffic. Ωστόσο, η Άγκυρα επιμένει τακτικά, διατηρώντας το ανυπόστατο «θαλάσσιο πάρκο» στο OpenStreetMap, την ώρα που το ερευνητικό σκάφος TUBITAK MARMARA παρακολουθείται στενά από τις ελληνικές αρχές.
Του Χρήστου Μαζανίτη
Η αμφισβήτηση της ελληνικής κυριαρχίας και των κυριαρχικών δικαιωμάτων της χώρας μας από την τουρκική πλευρά δεν λαμβάνει χώρα πλέον μόνο στο πεδίο των διπλωματικών διακοινώσεων ή των στρατιωτικών κινήσεων, αλλά επεκτείνεται συστηματικά και στον ψηφιακό χάρτη.
Η πρόσφατη προσπάθεια της Άγκυρας να επιβάλει τετελεσμένα μέσω της ονοματοδοσίας θαλάσσιων περιοχών στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο συνάντησε την ακαριαία αντίδραση της ελληνικής διπλωματίας και των ελληνικών Αρχών. Η αυθαίρετη τουρκική ονομασία που συνδεόταν με το ανυπόστατο «θαλάσσιο πάρκο» – που αποκόπτει το Καστελλόριζο από τα Δωδεκάνησα – εξαφανίστηκε οριστικά από τη γνωστή ναυτιλιακή πλατφόρμα παρακολούθησης πλοίων MarineTraffic, μετά από συντονισμένες ενέργειες και πιέσεις των ελληνικών αρχών. Η αφαίρεση αυτή αποτελεί μια πρώτη ουσιαστική νίκη απέναντι στην προσπάθεια δημιουργίας εντυπώσεων και νομικών ερεισμάτων εκ του μηδενός.
Παρά την εξέλιξη αυτή, οι Τούρκοι φαίνεται πως επιμένουν στη στρατηγική της «γκρίζας» αποτύπωσης. Στην ανοιχτή πλατφόρμα χαρτογράφησης OpenStreetMap, η ονομασία του λεγόμενου θαλάσσιου πάρκου «Κας – Φετιγιέ» παραμένει ενεργή, προκαλώντας εύλογη ανησυχία και εγρήγορση. Μάλιστα, εκτός από την ονομασία, οι Τούρκοι έχουν καταφέρει να αποτυπώσουν και τα όρια του ανυπόστατου “πάρκου”.
Πρόκειται για μια απόλυτα στοχευμένη τουρκική επιλογή, καθώς η ονομασία Κας αντιστοιχεί στην ιστορική περιοχή του Αντίφελου, η οποία βρίσκεται ακριβώς απέναντι από το ακριτικό Καστελλόριζο και το νησιωτικό σύμπλεγμα της Μεγίστης. Η επιλογή της συγκεκριμένης γεωγραφικής ζώνης δεν είναι καθόλου τυχαία, αφού η Άγκυρα επιχειρεί συστηματικά να «εγκλωβίσει» το σύμπλεγμα της Μεγίστης και να προβάλλει δικαιώματα σε περιοχές που επικαλύπτουν την ελληνική υφαλοκρηπίδα. Η διατήρηση αυτών των τοπωνυμίων σε ψηφιακές πλατφόρμες παγκόσμιας χρήσης συνιστά εργαλειοποίηση της τεχνολογίας προς όφελος αναθεωρητικών επιδιώξεων.
Η έξοδος του TUBITAK MARMARA
Την ίδια ώρα που διεξάγεται ο «πόλεμος των χαρτών», το ενδιαφέρον της Αθήνας είναι στραμμένο και στις επιχειρησιακές κινήσεις της Άγκυρας στο πεδίο. Το τουρκικό ερευνητικό σκάφος TUBITAK MARMARA πραγματοποιεί πλόες στη θαλάσσια περιοχή των μικρασιατικών παραλίων. Σύμφωνα με το σύστημα γεωεντοπισμού AIS, το ερευνητικό σκάφος κινείται αυτή τη στιγμή αυστηρά εντός των τουρκικών χωρικών υδάτων. Οι ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις και το Λιμενικό Σώμα παρακολουθούν με απόλυτη ψυχραιμία αλλά και αυξημένη ετοιμότητα κάθε κίνηση του τουρκικού σκάφους, διασφαλίζοντας ότι δεν θα υπάρξει καμία παραβίαση των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων ή είσοδος σε περιοχή ελληνικής δικαιοδοσίας χωρίς την απαιτούμενη άδεια.
Η παρουσία του TUBITAK MARMARA στα μικρασιατικά παράλια, ακόμη και εντός των τουρκικών υδάτων, αξιολογείται ως μέρος μιας ευρύτερης τακτικής συντηρήσεων της τουρκικής παρουσίας στην περιοχή. Η Αθήνα καθιστά σαφές προς κάθε κατεύθυνση ότι παρακολουθεί το σύνολο των τουρκικών δραστηριοτήτων και είναι έτοιμη να αντιδράσει ακαριαία, όπως πράττει πάντα, εφόσον επιχειρηθεί η οποιαδήποτε απόπειρα δημιουργίας τετελεσμένων επί του πεδίου. Η επιχειρησιακή ετοιμότητα συνδυάζεται με τη διπλωματική εγρήγορση, σε μία επιχείρηση συγκρότησης ενός συμπαγούς μετώπου προάσπισης των εθνικών συμφερόντων.
Διάβημα της Αθήνας στην Άγκυρα
Στο διπλωματικό πεδίο, οι αντιδράσεις υπήρξαν άμεσες, θεσμικές και απόλυτα κατηγορηματικές. Όπως έγινε γνωστό από διπλωματικές πηγές, κατόπιν ρητών οδηγιών του Υπουργού Εξωτερικών, η Πρεσβεία της Ελλάδας στην Άγκυρα προέβη σε αυστηρό διάβημα διαμαρτυρίας προς το τουρκικό Υπουργείο Εξωτερικών. Ήταν άλλωστε κάτι που είχαμε πρώτοι γράψει στο enikos.gr ότι θα συμβεί, αμέσως μόλις δημοσιοποιήθηκαν οι ανυπόστατοι τουρκικοί χάρτες με τα «θαλάσσια πάρκα».
Η κίνηση αυτή της Αθήνας ήρθε ως άμεση απάντηση τόσο για τις δημόσιες τουρκικές ανακοινώσεις αναφορικά με τα λεγόμενα Ειδικά Χωροταξικά Πλαίσια, όσο και για τις τουρκικές Προεδρικές Αποφάσεις της 15ης Αυγούστου, με τις οποίες η γείτονας επιχείρησε την ανακήρυξη δύο «εθνικών» θαλάσσιων πάρκων σε περιοχές του Αιγαίου και της Ανατολικής Μεσογείου.
Κατά την επίδοση του ελληνικού διαβήματος, το τουρκικό Υπουργείο Εξωτερικών επέλεξε να ενεχειρίσει στην ελληνική πλευρά Ρηματικές Διακοινώσεις. Στα κείμενα αυτά, η Άγκυρα επαναλαμβάνει για πολλοστή φορά τους ήδη δημοσίως διατυπωμένους, ανυπόστατους και έωλους ισχυρισμούς της. Πρόκειται για μια πάγια τακτική της τουρκικής διπλωματίας να απαντά με τυποποιημένα επιχειρήματα, επιχειρώντας να συντηρήσει μια νομικά αβάσιμη αμφισβήτηση των κυριαρχικών δικαιωμάτων της Ελλάδας.
Η θέση της Αθήνας απέναντι στις τουρκικές αιτιάσεις παραμένει ακλόνητη και αδιαπραγμάτευτη. Η Ελλάδα απορρίπτει κατηγορηματικά ως πλήρως αυθαίρετους και απολύτως στερούμενους οποιασδήποτε νομικής βάσης όλους τους τουρκικούς ισχυρισμούς. Το καθεστώς κυριαρχίας στο Αιγαίο είναι απολύτως ξεκάθαρο, νομικά θωρακισμένο και έχει καθοριστεί σαφώς και οριστικώς από τις σχετικές διεθνείς συμβάσεις και συνθήκες, τις οποίες η Άγκυρα επιχειρεί συστηματικά να παραβλέψει ή να ερμηνεύσει κατά το δοκούν.
Παράλληλα, η ελληνική πλευρά απορρίπτει ως παντελώς άκυρη και στερούμενη οποιασδήποτε έννομης ισχύος την οποιαδήποτε ανακήρυξη «εθνικών» θαλάσσιων πάρκων από την τουρκική πλευρά, στο βαθμό που αυτά εκτείνονται σε περιοχές εκτός της τουρκικής δικαιοδοσίας και εντός της ελληνικής υφαλοκρηπίδας. Η οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών και η προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος δεν μπορούν να χρησιμοποιούνται ως προκάλυμμα για την προώθηση γεωπολιτικών επιδιώξεων και την παραβίαση των κυριαρχικών δικαιωμάτων κυρίαρχων κρατών.
Διαρκής διεθνοποίηση των μονομερών ενεργειών
Η διπλωματική στρατηγική της Αθήνας δεν εξαντλείται στις διμερείς επαφές ή στα διαβήματα διαμαρτυρίας προς την Άγκυρα. Όπως επισημαίνουν διπλωματικές πηγές, η Ελλάδα θα συνεχίσει με συνέπεια και αποφασιστικότητα να αναδεικνύει ενώπιον των ευρωπαίων και διεθνών εταίρων της κάθε μονομερή τουρκική ενέργεια. Κάθε προσπάθεια της τουρκικής ηγεσίας να παραβιάσει το Διεθνές Δίκαιο, το Δίκαιο της Θάλασσας και να θίξει την κυριαρχία και τα κυριαρχικά δικαιώματα της χώρας μας θα τίθεται αμέσως υπόψιν των διεθνών οργανισμών, της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του ΝΑΤΟ.
Η αφαίρεση του «τουρκικού πάρκου» από το MarineTraffic απέδειξε ότι η ακαριαία θεσμική αντίδραση φέρει αποτελέσματα. Ωστόσο, η διατήρηση της ονομασίας στο OpenStreetMap και η συνολική στάση της Άγκυρας επιβεβαιώνουν ότι ο αγώνας για την προάσπιση της εθνικής κυριαρχίας διεξάγεται καθημερινά σε όλα τα μέτωπα, από τα κύματα του Αιγαίου μέχρι τα διπλωματικά γραφεία και τις ψηφιακές πλατφόρμες του διαδικτύου. Κι ενώ η Ελλάδα αποδεικνύει επί του πρακτέου ότι παραμένει προσηλωμένη στη νομιμότητα, διατηρώντας ταυτόχρονα την αμυντική και διπλωματική της αποτροπική ισχύ στο ανώτατο επίπεδο η Τουρκία με την πρόφαση της προσήλωσης στη νομιμότητα επιμένει στην προσπάθεια ανατροπής του status quo και να επιβάλει τετελεσμένα ακόμη και μέσα από ψηφιακές εφαρμογές, χτίζοντας «βήμα – βήμα» το αφήγημα των διαρκών αμφισβητήσεων υπό το ανυπόστατο δόγμα της «γαλάζιας πατρίδας».
