Καθυστερημένες εντολές από την ανώτατη στρατιωτική ηγεσία, ελλείψεις σε βασικό εξοπλισμό και γενικευμένη σύγχυση ήταν μεταξύ των βασικών παραγόντων που καθυστέρησαν την ανάπτυξη του στρατού της Βενεζουέλας τις κρίσιμες πρώτες ημέρες μετά τους δύο καταστροφικούς σεισμούς που έπληξαν τις ακτές της χώρας στις 24 Ιουνίου, σύμφωνα με οκτώ πηγές που μίλησαν στο Reuters.
Οι αποκαλύψεις έρχονται την ώρα που εντείνεται η δημόσια οργή για τον τρόπο με τον οποίο η κυβέρνηση διαχειρίστηκε την καταστροφή.
Χιλιάδες νεκροί και μεγάλες καταστροφές
Οι σεισμοί μεγέθους 7,2 και 7,5 Ρίχτερ προκάλεσαν τον θάνατο περίπου 5.000 ανθρώπων, σύμφωνα με την κυβέρνηση. Ωστόσο, ειδικοί, μεταξύ των οποίων και η Γεωλογική Υπηρεσία των ΗΠΑ (USGS), εκτιμούν ότι ο τελικός απολογισμός ενδέχεται να φτάσει σχεδόν τους 10.000 νεκρούς.
Το μεγαλύτερο πλήγμα δέχθηκε η πολιτεία Λα Γκουάιρα, όπου βρίσκονται το κυριότερο αεροδρόμιο και λιμάνι της χώρας, καθώς και εκατοντάδες πολυκατοικίες που κατέρρευσαν ολικά ή μερικώς.
«Δεν υπήρχε σχέδιο»
Η μεταβατική πρόεδρος Ντέλσι Ροδρίγκες, η οποία υποστηρίζεται από τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, έχει υπερασπιστεί τον κυβερνητικό χειρισμό της κρίσης, απορρίπτοντας τις επικρίσεις ότι στρατιωτικοί και κρατικοί αξιωματούχοι έφτασαν με μεγάλη καθυστέρηση στις πληγείσες περιοχές.
Παρότι η ίδια υποστήριξε ότι 4.000 στελέχη κινητοποιήθηκαν άμεσα, κάτοικοι, αυτόπτες μάρτυρες του Reuters και πηγές με γνώση της κατάστασης αναφέρουν ότι στρατός και αστυνομία ήταν σχεδόν απόντες τις πρώτες ώρες μετά τον σεισμό.
Τις επιχειρήσεις διάσωσης ανέλαβαν αρχικά κυρίως απλοί πολίτες, οι οποίοι με αυτοσχέδια μέσα ανέσυραν επιζώντες και νεκρούς από τα ερείπια, ενώ αργότερα έφτασαν διεθνείς διασώστες, πυροσβέστες, στελέχη της πολιτικής προστασίας και περιορισμένος αριθμός στρατιωτών.
Ένας εν ενεργεία αξιωματικός δήλωσε στο Reuters, υπό τον όρο της ανωνυμίας:
«Δεν ενεργούμε μόνοι μας. Λαμβάνουμε άμεσες εντολές. Δεν μπορούσα να πω στη μονάδα μου “πάμε να βοηθήσουμε στη Λα Γκουάιρα” χωρίς να έχω διαταγή. Δεν υπήρχε σχέδιο για να αντιμετωπιστεί κάτι τέτοιο».
Καθυστερήσεις και ελλείψεις εξοπλισμού
Σύμφωνα με ενεργούς και απόστρατους αξιωματικούς, διπλωματικές πηγές και άλλες πηγές με γνώση των ενόπλων δυνάμεων, οι καθυστερήσεις οφείλονταν σε αργοπορημένες εντολές ανάπτυξης, ασαφή κατανομή αρμοδιοτήτων και σοβαρές ελλείψεις σε μέσα και εξοπλισμό.
Πηγές ανέφεραν ότι μονάδες δεν διέθεταν επαρκή οχήματα για τη μεταφορά προσωπικού, ενώ υπήρχαν ελλείψεις ακόμη και σε σφυριά, αξίνες και ελικόπτερα με δυνατότητα νυχτερινών επιχειρήσεων.
Άλλη πηγή υποστήριξε ότι ο υφυπουργός αρμόδιος για τη διαχείριση καταστροφών έφτασε στη Λα Γκουάιρα το βράδυ της ημέρας των σεισμών χωρίς τον απαραίτητο εξοπλισμό επικοινωνιών, γεγονός που δυσχέρανε την αποτύπωση της έκτασης της καταστροφής.
Αντικρουόμενες αρμοδιότητες
Η Ροδρίγκες δήλωσε ότι η ίδια έδωσε την εντολή κινητοποίησης και ανέλαβε την πολιτική ευθύνη, ορίζοντας τον διοικητή της Εθνικής Φρουράς, Χουάν Σουλμπαράν Κιντέρο, ως μοναδικό υπεύθυνο του συντονισμού.
Παράλληλα, όμως, εξέδωσε διάταγμα που παραχωρούσε εξουσίες και στον υπουργό Εσωτερικών Ντιοσδάδο Καμπέγιο.
Τέσσερις πηγές ανέφεραν ότι αυτή η αλληλοεπικάλυψη αρμοδιοτήτων προκάλεσε σύγχυση σχετικά με το ποιος είχε τον επιχειρησιακό έλεγχο στρατού και αστυνομίας.
«Ο στρατός θα έπρεπε να είχε δώσει το παράδειγμα»
Σύμφωνα με στρατιωτικές πηγές, η πολυετής οικονομική κρίση έχει μειώσει σημαντικά την επιχειρησιακή ετοιμότητα των ενόπλων δυνάμεων, καθώς οι διαθέσιμοι πόροι κατευθύνονται κυρίως στη μισθοδοσία και όχι στη συντήρηση ή την ανανέωση του εξοπλισμού.
Οι σεισμοί σημειώθηκαν ανήμερα της Ημέρας του Στρατού, όταν πολλοί στρατιωτικοί βρίσκονταν εκτός υπηρεσίας.
«Όταν σημειώθηκαν οι σεισμοί, η στρατιωτική ηγεσία θα έπρεπε να είχε διατάξει την άμεση επιστροφή του προσωπικού στις μονάδες. Αυτή η εντολή δεν δόθηκε ποτέ», ανέφερε μία από τις πηγές.
Ο εν ενεργεία αξιωματικός κατέληξε:
«Ήταν η στιγμή που ο στρατός θα μπορούσε να είχε ξεχωρίσει. Θα έπρεπε να βρίσκεται εκεί από τα ξημερώματα, βοηθώντας στις διασώσεις. Ο ψυχολογικός αντίκτυπος θα ήταν τεράστιος. Όμως δεν υπήρχε σχέδιο».
