Στροφή 180 μοιρών πραγματοποιεί ο Βρετανός πρωθυπουργός Άντι Μπέρναμ αναφορικά με την επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα στην Ελλάδα, μεταθέτοντας πλέον την ευθύνη των αποφάσεων αποκλειστικά στο Βρετανικό Μουσείο, παρά τις πολυετείς διακηρύξεις του υπέρ της οριστικής επανένωσής τους στην Αθήνα.
Ο Μπέρναμ, ο οποίος το 2023 δήλωνε κατηγορηματικά ότι τα Γλυπτά πρέπει να σταλούν πίσω στην Ελλάδα «χωρίς όρους» και ήδη από το 2002 υποστήριζε τη νομοθετική αλλαγή για διευκόλυνση της επιστροφής, υιοθετεί πλέον μια αισθητά διαφορετική στάση.
Σε συνέντευξή του στους Financial Times, ο Βρετανός Πρωθυπουργός ανέφερε: «Στο κάτω-κάτω είναι ένα ζήτημα για το Βρετανικό Μουσείο, έτσι δεν είναι; Νομικά εκεί βρίσκεται αυτό το θέμα, αλλά είμαι εντελώς υπέρ της αξιοποίησης της βρετανικής πολιτιστικής διπλωματίας. Αυτό είναι κάτι που υποστηρίζω θερμά».
Τα Γλυπτά του Παρθενώνα αποκτήθηκαν από το Βρετανικό Μουσείο το 1816.
Οι προσδοκίες της Αθήνας και η «στροφή»
Η είσοδος του Μπέρναμ στην Ντάουνινγκ Στριτ είχε καλλιεργήσει προσδοκίες στην Αθήνα για μια κυβερνητική παρέμβαση, σημειώνουν οι Financial Times.
Το 2002, έναν χρόνο μετά την εκλογή του ως βουλευτής, ο Μπέρναμ είχε προσυπογράψει πρόταση νόμου στη Βουλή των Κοινοτήτων, η οποία αποσκοπούσε στην τροποποίηση του νόμου του 1963 για το Βρετανικό Μουσείο (British Museum Act) που εμποδίζει τη μόνιμη επιστροφή των εκθεμάτων.
Επιπλέον, τον Φεβρουάριο του 2023, κατά την επαναλειτουργία του Μουσείου του Μάντσεστερ, ο Μπέρναμ, ως δήμαρχος της περιοχής τότε, είχε ερωτηθεί αν ο πρόεδρος του Βρετανικού Μουσείου, Τζορτζ Όσμπορν, πρέπει να επιστρέψει τα Γλυπτά.
«Ναι, ο Τζορτζ Όσμπορν πρέπει να δώσει πίσω τα Ελγίνεια Μάρμαρα», είχε απαντήσει.
Λίγο αργότερα, σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης είχε γράψει: «Στείλτε τα πίσω, χωρίς όρους. Και ας χρησιμοποιήσουμε τον πολιτισμό για να αλλάξουμε τον τρόπο με τον οποίο η Βρετανία προβάλλεται στον κόσμο».
Σχολιάζοντας την υπαναχώρηση του Πρωθυπουργού, στέλεχος του Βρετανικού Μουσείου ανέφερε: «Πίστευα ότι αυτό μπορεί να συνέβαινε. Υπάρχει διαφορά ανάμεσα σε αυτά που λες ως βουλευτής και όταν είσαι πρωθυπουργός… Φαίνεται πράγματι ότι αυτό δεν πρόκειται να είναι ένας σκοπός στον οποίο θα δαπανηθεί πολιτικό κεφάλαιο».
Διεθνείς επαφές
Το ζήτημα αναμένεται να επανέλθει στο προσκήνιο με αφορμή τη μεγάλη έκθεση για τη «Σκληρή Υφαντή Ιστορία του Μπαγιέ» (Bayeux Tapestry) στο Βρετανικό Μουσείο.
Στην τελετή έναρξης αναμένεται να παραστούν ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν, ο βασιλιάς Κάρολος και ο Άντι Μπέρναμ, σε μια εκδήλωση που θα παρουσιαστεί ως επιτυχημένο παράδειγμα διεθνούς πολιτιστικής ανταλλαγής, εγείροντας παράλληλα εκ νέου ερωτήματα για το μέλλον των Γλυπτών.
«Οι συζητήσεις με την Ελλάδα για μια Εταιρική Σχέση για τον Παρθενώνα (Parthenon Partnership) είναι συνεχείς και εποικοδομητικές», επεσήμανε σε επίσημη δήλωσή του το Βρετανικό Μουσείο.
«Πιστεύουμε ότι αυτού του είδους η μακροπρόθεσμη εταιρική σχέση θα επιτύχει τη σωστή ισορροπία ανάμεσα στον διαμοιρασμό των σπουδαιότερων αντικειμένων μας με το κοινό σε όλο τον κόσμο και τη διατήρηση της ακεραιότητας της απίστευτης συλλογής που κατέχουμε στο μουσείο».
Ο Τζορτζ Όσμπορν, πρώην υπουργός Οικονομικών των Συντηρητικών, διερευνά με την ελληνική κυβέρνηση την πιθανότητα μιας συμφωνίας δανεισμού, σύμφωνα με την οποία τμήμα της ζωφόρου θα μεταφερθεί στο Μουσείο Ακρόπολης με αντάλλαγμα την αποστολή ελληνικών θησαυρών στο Λονδίνο, αναφέρουν οι FT.
«Αυτό είναι ένα πρόβλημα 200 ετών. Έχει να κάνει περισσότερο με το να γίνει σωστά παρά με το να γίνει γρήγορα», πρόσθεσε στην εφημερίδα το στέλεχος του μουσείου, συμπληρώνοντας πως «η θέληση υπάρχει».
Η κοινή γνώμη
Σύμφωνα με έρευνα της εταιρείας JL Partners για λογαριασμό της οργάνωσης Parthenon Project, το 56% του βρετανικού κοινού θα ψήφιζε υπέρ της επιστροφής των Γλυπτών στην Ελλάδα σε ένα δημοψήφισμα, έναντι 22% που θα ψήφιζε υπέρ της παραμονής τους στο Λονδίνο.
Ο λόρδος Έντ Βέιζι, πρώην υπουργός Πολιτισμού των Συντηρητικών και επικεφαλής του Parthenon Project, χαρακτήρισε την αλλαγή στάσης του Μπέρναμ «απογοητευτική».
«Ο Άντι Μπέρναμ, ως βουλευτής και δήμαρχος, ήταν απόλυτα σαφής σχετικά με τα οφέλη που θα είχε για το Ηνωμένο Βασίλειο η επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα».
