Οι ραγδαίες γεωπολιτικές εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και οι αυξανόμενες περιφερειακές εντάσεις φέρνουν στο προσκήνιο νέες τριβές, με επίκεντρο την ασφάλεια των ενεργειακών υποδομών και τις θαλάσσιες οδούς.
Η πρόσφατη επίθεση με drones κατά του στρατηγικής σημασίας αγωγού East-West στη Σαουδική Αραβία πυροδότησε αλυσιδωτές αντιδράσεις, κλιμακώνοντας την αντιπαράθεση μεταξύ των κρατών του Κόλπου, του Ιράκ και του Ιράν.
Υεμένη: «Φωτογραφίζει» το Ιράκ για την επίθεση στον αγωγό
Η διεθνώς αναγνωρισμένη κυβέρνηση της Υεμένης καταδίκασε απερίφραστα τις επιθέσεις εναντίον του αγωγού East-West της Σαουδικής Αραβίας, καταγγέλλοντας ότι τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη (drones) που χρησιμοποιήθηκαν προήλθαν από ιρακινό έδαφος.
Σε επίσημη ανακοίνωσή του, το υπουργείο Εξωτερικών της Υεμένης ανέφερε ότι η επίθεση προκάλεσε θύματα και υλικές ζημιές, χαρακτηρίζοντάς την ως «κατάφωρη παραβίαση» της σαουδαραβικής κυριαρχίας και του διεθνούς δικαίου, καθώς και σοβαρή απειλή για την περιφερειακή ασφάλεια και τον εφοδιασμό με ενέργεια.
Παράλληλα, το ΥΠΕΞ εξέφρασε την «πλήρη αλληλεγγύη» της Υεμένης προς τη Σαουδική Αραβία, στηρίζοντας τα μέτρα που λαμβάνει το Ριάντ για την προστασία της ασφάλειας, της κυριαρχίας και της εδαφικής του ακεραιότητας.
Παράλληλα, απηύθυνε έκκληση για την λήψη «αποτελεσματικών βημάτων» με στόχο την πρόληψη περαιτέρω επιθέσεων από το ιρακινό έδαφος, ενώ χαιρέτισε την απόφαση της Σαουδικής Αραβίας να δώσει στην Βαγδάτη την ευκαιρία να λάβει μέτρα για τη διακοπή τους.
Το Μπαχρέιν αρνείται τη συμμετοχή σε συνομιλίες με το Ιράν
Την ίδια στιγμή, το Μπαχρέιν ξεκαθάρισε τη στάση του απέναντι στις περιφερειακές πρωτοβουλίες διάλογου, δηλώνοντας ότι δεν πρόκειται να συμμετάσχει στη συνάντηση των αραβικών κρατών με το Ιράν για τα Στενά του Ορμούζ.
Σε σχετική δήλωση, το υπουργείο Εξωτερικών του Μπαχρέιν υπογράμμισε ότι «δεν θα αποτελέσει μέρος καμίας συλλογικής συνάντησης που περιλαμβάνει το Ιράν, πριν από την αποκατάσταση των διπλωματικών σχέσεων μεταξύ των δύο χωρών».
Το υπουργείο επικαλέστηκε τις επιθέσεις που έχουν σημειωθεί κατά του Μπαχρέιν, καθώς και τη στόχευση του σαουδαραβικού αγωγού East-West, σημειώνοντας χαρακτηριστικά ότι ο διάλογος «δεν μπορεί να αγνοεί τα γεγονότα».
Επιπλέον, πρόσθεσε ότι οποιαδήποτε διευθέτηση σχετικά με το Ορμούζ «πρέπει να διασφαλίζει το δικαίωμα της διέλευσης για όλα τα πλοία, χωρίς διακρίσεις, τέλη ή άδειες».
Η τοποθέτηση αυτή ακολούθησε τις δηλώσεις του Ιρανού προέδρου Μασούντ Πεζεσκιάν, ο οποίος είχε αναφέρει νωρίτερα ότι Ιρανοί αξιωματούχοι και εκπρόσωποι των αραβικών κρατών του Κόλπου θα συναντηθούν τη Δευτέρα στο Μουσκάτ του Ομάν, προκειμένου να υπογράψουν συμφωνία για τη δημιουργία μιας ναυτιλιακής διαδρομής Ιράν-Ομάν μέσω της κρίσιμης αυτής θαλάσσιας οδού.
Χωρίς συμφωνία η συνάντηση στο Ομάν για το Ορμούζ
Την ίδια στιγμή, χαμηλές παραμένουν οι προσδοκίες για τη συνάντηση μεταξύ του Ιράν και των κρατών του Περσικού Κόλπου που έχει προγραμματιστεί για τη Δευτέρα στο Ομάν.
Ανώτερος Ιρανός αξιωματούχος δήλωσε στο Reuters ότι η συνάντηση δεν αναμένεται να καταλήξει σε υπογραφή συμφωνίας για την αποκλεισμένη θαλάσσια οδό.
Ο Ιρανός αξιωματούχος, που μίλησε υπό το καθεστώς της ανωνυμίας, ανέφερε ότι η Τεχεράνη εξακολουθεί να επιδιώκει μια διευθέτηση που θα της επιτρέπει να εισπράττει τέλη από τα πλοία που διασχίζουν τα Στενά —όρος που απορρίπτεται κατηγορηματικά από το Ομάν.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η συνάντηση της Δευτέρας συγκλήθηκε με πρωτοβουλία του Ομάν και θα αποτελέσει ένα βήμα διαλόγου τόσο για το ζήτημα του Ορμούζ όσο και για άλλα περιφερειακά θέματα.
Υπενθυμίζεται ότι η Τεχεράνη ανακοίνωσε την Παρασκευή την πρόθεσή της να παραστεί στις συνομιλίες, ωστόσο το Ομάν δεν έχει προβεί ακόμη σε επίσημη ανακοίνωση, ενώ τα υπόλοιπα κράτη της περιοχής διατηρούν σιγή ιχθύος.
Καταδίκη των επιθέσεων από τον Πρόεδρο του Ιράκ
Από την πλευρά του, ο πρόεδρος του Ιράκ, Νιζάρ Αμιντί, καταδίκασε τις επιθέσεις κατά της Σαουδικής Αραβίας.
Σε δήλωσή του, ο Αμιντί ανέφερε ότι «το Ιράκ δεν θα αποδεχθεί τη χρήση του εδάφους ή του εναέριου χώρου του ως ορμητήριο για επιθέσεις εναντίον γειτονικών χωρών».
Ο Ιρακινός Πρόεδρος συμπλήρωσε επίσης ότι «η προστασία της κυριαρχίας του Ιράκ και η διατήρηση των σχέσεών του με το περιφερειακό του περιβάλλον αποτελεί ευθύνη του κράτους και των συνταγματικών του θεσμών».
Βαγδάτη-Τεχεράνη σε κοινή έρευνα
Παράλληλα, ο πρωθυπουργός του Ιράκ, Αλί Φάλεχ αλ-Ζαΐντι, συμφώνησε σε ένα ιρανικό αίτημα για μία κοινή έρευνα σχετικά με τον εντοπισμό πεδίων εκτόξευσης drones κοντά στα σύνορα Ιράκ-Ιράν, ανακοίνωσε σήμερα το Γραφείο του.
Η έρευνα θα εξετάσει τις συνθήκες γύρω από τον εντοπισμό πεδίων εκτόξευσης κοντά στην περιοχή των συνόρων, σύμφωνα με την ίδια ανακοίνωση, μετά τη χρήση τους για επιθέσεις κατά του αγωγού East-West στη Σαουδική Αραβία.
Σφραγίζει τα σύνορα με το Ιράν το Ιράκ
Ταυτόχρονα, το Ιράκ προχώρησε στο κλείσιμο της συνοριακής περιοχής αλ-Ταγίμπ με το Ιράν, μετά τον εντοπισμό σημείων εκτόξευσης drones, όπως αποκάλυψαν στο πρακτορείο Reuters δύο ιρακινές στρατιωτικές πηγές.
Η κίνηση αυτή ακολουθεί το προληπτικό κλείσιμο της συνοριακής διάβασης Σαλαμτσέχ την Παρασκευή, στον απόηχο των τελευταίων επιθέσεων με μη επανδρωμένα αεροσκάφη εναντίον της Σαουδικής Αραβίας.
Με πληροφορίες από: Al Jazeera, ΑΠΕ-ΜΠΕ, Reuters
