Σε τεντωμένο σχοινί παραμένουν οι ισορροπίες στη Μέση Ανατολή, καθώς ο διπλωματικός πυρετός των τελευταίων ημερών στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη δεν απέδωσε τους αναμενόμενους καρπούς, αφήνοντας ανοιχτό το μέτωπο της σύγκρουσης μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν.
Ο πρόεδρος και ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Μασούντ Πεζεσκιάν και Αμπάς Αραγτσί επισκέφθηκαν τη Νέα Υόρκη για τη συνάντηση των ηγετών του ΟΗΕ και πρότειναν μια συμφωνία στην κυβέρνηση Τραμπ, η οποία θα τερμάτιζε τις μάχες και θα άνοιγε ξανά τα Στενά του Ορμούζ μέσα σε επτά ημέρες.
Αυτό, ωστόσο, υπό την προϋπόθεση ότι οι ΗΠΑ θα τερμάτιζαν τον στρατιωτικό αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών, θα αποδέσμευαν τα δεσμευμένα ιρανικά περιουσιακά στοιχεία και θα εξαιρούσαν τις πωλήσεις ιρανικού πετρελαίου από τις κυρώσεις, μεταξύ άλλων όρων — κανένας από τους οποίους δεν ήταν καινούργιος.
Αυτό που διαφέρει σε σχέση με τις προηγούμενες αποτυχημένες προσπάθειες είναι το πιο επιταχυνόμενο χρονοδιάγραμμα. Η πρόταση του Ιράν προς τον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ ανέφερε ότι μια γρήγορη συμφωνία ενδεχομένως να τον βοηθούσε ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου.
Απόρριψη της πρότασης και επιμονή στη διπλωματία
Ωστόσο, το Σάββατο, ο Τραμπ δήλωσε στους δημοσιογράφους ότι απορρίπτει την ιρανική πρόταση.
Λίγες ώρες νωρίτερα, ο Αμερικανός Πρόεδρος δημοσίευσε μια εικόνα στην πλατφόρμα Truth Social αποκαλώντας τα Στενά του Ορμούζ «Στενά Τραμπ» (Trump Strait).
Την ίδια περίπου ώρα, τα ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης μετέδιδαν ότι ο Μασούντ Πεζεσκιάν βρισκόταν ήδη καθ’ οδόν για την επιστροφή του στην Τεχεράνη.
Από την πλευρά του, το Ιράν επέμεινε την Κυριακή ότι μόνο η διπλωματία μπορεί να επιλύσει τη σύγκρουσή του με τις ΗΠΑ και το Ισραήλ.
«Οι όροι μας είναι σαφείς και οποιαδήποτε κίνηση προς το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ εξαρτάται από την εκπλήρωση αυτών των όρων», έγραψε σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ο Ιρανός ΥΠΕΞ Αμπάς Αραγτσί.
Told @MeetThePress:
President Pezeshkian and I did not come to New York to sell a war. We came to forge peace.
Iran nonetheless remains steadfast in the face of any aggression—even if it comes to an apocalyptic war. At the same time, we are ready for real diplomacy.— Seyed Abbas Araghchi (@araghchi) September 27, 2026
«Μόνο μια διαπραγματευτική λύση μπορεί να μας βγάλει από αυτό το αδιέξοδο».
Το Ιράν ανακοίνωσε την ειρηνευτική πρόταση την περασμένη εβδομάδα στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη, αναφέροντας ότι είχε διαβιβαστεί στους Αμερικανούς μέσω Καταριανών διαμεσολαβητών.
Ο Τραμπ δήλωσε το Σάββατο ότι απέρριψε το σχέδιο, υποστηρίζοντας ότι η απελπισία είναι αυτή που ωθεί τους Ιρανούς στην επιδίωξη μιας συμφωνίας για τη στρατηγική θαλάσσια οδό.
«Θέλουν να κάνουν μια συμφωνία για να ανοίξουν τα Στενά του Ορμούζ αμέσως, επειδή χάνουν πολύ άσχημα», δήλωσε ο Τραμπ σε δημοσιογράφους στον Λευκό Οίκο.
Διατηρώντας πάντως την πόρτα της διπλωματίας ανοιχτή, ο Τραμπ ανέφερε στο Axios σε τηλεφωνική συνέντευξη την Κυριακή ότι αναμένει οι Αμερικανοί διαπραγματευτές να εμπλακούν σε περισσότερες συνομιλίες αυτή την εβδομάδα.
Ο Αραγτσί δήλωσε ότι οι διαμεσολαβητές που διευκολύνουν τις συνομιλίες της Τεχεράνης με την Ουάσινγκτον δεν έχουν διαβιβάσει ακόμη επισήμως κάποια αμερικανική απόρριψη του σχεδίου.
«Περιμένουμε από τους διαμεσολαβητές να μας μεταφέρουν τις οριστικές αμερικανικές θέσεις και θα λάβουμε τις αποφάσεις μας με βάση αυτές», σημείωσε σε ανάρτησή του ο Αραγτσί.
Οι ΗΠΑ έχουν επιβάλει οικονομικό αποκλεισμό στο Ιράν προκειμένου να ασκήσουν πιέσεις στην Τεχεράνη ώστε να σταματήσει τις ιρανικές επιθέσεις εναντίον πλοίων στα Στενά του Ορμούζ, οι οποίες έχουν μειώσει δραστικά τη ναυσιπλοΐα στην περιοχή, την ίδια ώρα που ο Τραμπ υποστηρίζει επανειλημμένως ότι οι ΗΠΑ ελέγχουν τη θαλάσσια δίοδο.
Ο αρχηγός των ενόπλων δυνάμεων του Ιράν, Αμίρ Χαταμί, δήλωσε ότι ο πόλεμος βρίσκεται σε ένα κρίσιμο και καθοριστικό στάδιο, προσθέτοντας ότι η Τεχεράνη δεν πρόκειται να αποδεχθεί μια κατάσταση στην οποία η ίδια δεν θα μπορεί να πραγματοποιεί εμπόριο, ενώ οι ξένες δυνάμεις θα χρησιμοποιούν τις στρατηγικές θαλάσσιες οδούς της περιοχής.
«Αν το Ιράν δεν μπορεί να κάνει εμπόριο, αν το Ιράν δεν μπορεί να ζήσει, κανείς δεν θα μπορεί να κάνει εμπόριο ή να ζήσει», δήλωσε σε σχόλιά του που μεταδόθηκαν από τα κρατικά μέσα ενημέρωσης.
Διαταραχές στις ροές πετρελαίου και πλήγμα στην παγκόσμια οικονομία
Οι Ιρανοί είχαν επίσης επαφές με τους Σαουδάραβες ανταγωνιστές τους σχετικά με τα Στενά του Ορμούζ κατά τη διάρκεια της σύντομης διπλωματικής κινητικότητας στη Νέα Υόρκη, υπογραμμίζοντας το διακύβευμα μιας σύγκρουσης επτά μηνών που έχει διαταράξει τις ροές πετρελαίου μέσω μιας κρίσιμης ναυτιλιακής οδού και έχει επιβαρύνει την παγκόσμια οικονομία.
Ο Αραγτσί δήλωσε στους δημοσιογράφους στον ΟΗΕ την Παρασκευή ότι η προτεινόμενη συμφωνία θα πυροδοτούσε μια αντίστροφη μέτρηση επτά ημερών για το άνοιγμα των Στενών και την παύση των περιφερειακών εχθροπραξιών.
«Εάν υπάρχει σοβαρότητα από την αμερικανική πλευρά για την επίτευξη συμφωνίας και το επανάνοιγμα των Στενών του Ορμούζ, όλα είναι τώρα έτοιμα», τόνισε ο Αραγτσί. Εάν οι ΗΠΑ συμφωνούσαν, τα εμπλεκόμενα μέρη θα μπορούσαν να ξεκινήσουν ευρύτερες συνομιλίες «επί αμοιβαία συμφωνημένων θεμάτων».
Αυτό θα μπορούσε ενδεχομένως να περιλαμβάνει συζητήσεις για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.
Ο Τραμπ έχει αναφέρει την αποτροπή της Τεχεράνης από την απόκτηση πυρηνικής βόμβας ως βασικό στόχο, μαζί με τον τερματισμό της ικανότητάς της να επιτίθεται στους γείτονές της και τη δημιουργία συνθηκών για την ανατροπή της ιρανικής ηγεσίας από τους ίδιους τους Ιρανούς.
Ο Αμερικανός απεσταλμένος στον ΟΗΕ, Μάικ Γουόλτζ, δήλωσε την Κυριακή σε συνέντευξή του στην εκπομπή «State of the Union» του CNN ότι ο Τραμπ απέρριψε την ιρανική πρόταση επειδή απαιτούσε την άμεση άρση των κυρώσεων και την αποδέσμευση των δεσμευμένων περιουσιακών στοιχείων.
«Επομένως, η ουσία είναι ότι ζητούσαν τα πάντα προκαταβολικά, με την υπόσχεση ότι στη συνέχεια θα διαπραγματευτούν», δήλωσε ο Γουόλτζ. «Ο πρόεδρος απλώς δεν είναι βέβαιος ότι οι Ιρανοί προσέρχονται με καλή πίστη και ότι θα διαπραγματευτούν πραγματικά τον τερματισμό του πυρηνικού τους προγράμματος».
Ο πρόεδρος του Ιράν, Μασούντ Πεζεσκιάν, σε συνέντευξή του στην εκπομπή «Face the Nation» του CBS, δήλωσε ότι η Τεχεράνη είναι έτοιμη για συνομιλίες σχετικά με το πυρηνικό της πρόγραμμα και άλλα ζητήματα, αλλά δεν θα δεχθεί «εκφοβισμό ή εξαναγκασμό».
«Το Ιράν δεν επιδιώκει τον πόλεμο, αλλά θα υπερασπιστεί τον εαυτό του απέναντι σε πιέσεις, απειλές και επιθέσεις», δήλωσε ο Πεζεσκιάν, προσθέτοντας ότι η χώρα έχει ήδη συμφωνήσει πως «δεν πρόκειται να αναπτύξουμε πυρηνικά όπλα».
