Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΔΔΑ) καταδίκασε την Ιταλία και επιδίκασε αποζημίωση σε μία γυναίκα, κρίνοντας ότι οι ιταλικές αρχές δεν διερεύνησαν αποτελεσματικά τις καταγγελίες της για ενδοοικογενειακή βία και επανειλημμένους βιασμούς από τον τότε σύντροφό της, ενώ υιοθέτησαν σεξιστικά στερεότυπα που οδήγησαν σε περαιτέρω θυματοποίησή της.
Σύμφωνα με την απόφαση, η εισαγγελική προσέγγιση υποβάθμισε τη σοβαρότητα της έμφυλης βίας, ενώ η έρευνα δεν ήταν άμεση, πλήρης και αποτελεσματική, όπως απαιτείται σε υποθέσεις ενδοοικογενειακής κακοποίησης.
Η εισαγγελική κρίση που προκάλεσε την καταδίκη της Ιταλίας από το ΕΔΔΑ
Η υπόθεση αφορά τη Γαλλίδα Οντρέ Ουμπεντά, η οποία ζούσε με τον Ιταλό σύντροφό της στην περιοχή του Αβελίνο. Τον Απρίλιο του 2021 προσέφυγε στην αστυνομία, καταγγέλλοντας ότι εκείνος κακοποιούσε σωματικά και ψυχολογικά τόσο την ίδια όσο και τα δύο παιδιά τους.
Μεταξύ άλλων, υποστήριξε ότι είχε πέσει επανειλημμένα θύμα βιασμού, ενώ κατήγγειλε πως ο σύντροφός της τής είχε βάλει μαχαίρι στον λαιμό μπροστά σε δύο μάρτυρες και την είχε απειλήσει ότι η υπόθεσή της θα κατέληγε στις εφημερίδες, όπως είχε συμβεί και με άλλες γυναικοκτονίες.
Ωστόσο, λίγους μήνες αργότερα, η εισαγγελέας που είχε αναλάβει την υπόθεση ζήτησε να τεθεί στο αρχείο. Χαρακτήρισε το περιστατικό με το μαχαίρι ως «κακόγουστο αστείο», ενώ υποστήριξε ότι η σωματική βία εις βάρος των παιδιών είχε «πειθαρχικό χαρακτήρα» και δεν υπερέβαινε τα όρια της γονικής εξουσίας.
Όσον αφορά τις καταγγελίες για βιασμό, η εισαγγελέας ανέφερε ότι ήταν δύσκολο να αποδειχθεί αν ο κατηγορούμενος γνώριζε πως η σύντροφός του δεν συναινούσε, προσθέτοντας ότι είναι «φυσιολογικό οι άνδρες να πρέπει να ξεπερνούν ένα ελάχιστο επίπεδο αντίστασης που κάθε γυναίκα τείνει να επιδεικνύει όταν είναι κουρασμένη από την καθημερινότητα και ο άνδρας κάνει σεξουαλική προσέγγιση».
Το ΕΔΔΑ έκρινε ότι οι συγκεκριμένες διατυπώσεις αναπαρήγαγαν σεξιστικά στερεότυπα, υποβάθμιζαν τη βία κατά των γυναικών και συνέβαλαν στην περαιτέρω θυματοποίηση της καταγγέλλουσας.
Η υπόθεση οδηγήθηκε τελικά στη Δικαιοσύνη
Το αίτημα για αρχειοθέτηση απορρίφθηκε και η υπόθεση ανατέθηκε σε νέο εισαγγελέα. Ο πρώην σύντροφος της Ουμπεντά παραπέμφθηκε σε δίκη και καταδικάστηκε πρωτοδίκως σε ποινή φυλάκισης τεσσεράμισι ετών. Ωστόσο, παραμένει ελεύθερος μέχρι να εκδικαστεί η έφεσή του.
Παράλληλα, το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο έκρινε ότι οι ιταλικές αρχές παραβίασαν την απαγόρευση της απάνθρωπης και εξευτελιστικής μεταχείρισης, καθώς δεν έλαβαν επαρκή μέτρα για την προστασία της γυναίκας και των δύο παιδιών της. Μεταξύ άλλων, δεν τους παραχωρήθηκε οικογενειακή κατοικία ούτε εγκρίθηκε το αίτημά τους να μετακομίσουν στη Γαλλία.
Το ΕΔΔΑ επιδίκασε αποζημίωση περίπου 60.000 ευρώ στην Ουμπεντά και τα δύο παιδιά της, τα οποία έζησαν επί τρία χρόνια σε προστατευμένη δομή φιλοξενίας.
«Νίκη για όλες τις γυναίκες»
Μιλώντας στον ιταλικό Τύπο μετά την απόφαση, η Οντρέ Ουμπεντά χαρακτήρισε την ετυμηγορία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου «δικαίωση» και «νίκη για όλες τις γυναίκες».
Όπως δήλωσε στην εφημερίδα La Repubblica, όταν ο δικηγόρος της τής εξήγησε ότι η αρχειοθέτηση είχε βασιστεί στην άποψη πως ένας άνδρας πρέπει να «ξεπερνά» την αντίσταση μιας γυναίκας για να κάνει σεξ μαζί της, ένιωσε ότι πληγώθηκε ξανά. Πρόσθεσε μάλιστα ότι σοκαρίστηκε όταν έμαθε πως αυτές οι διατυπώσεις προέρχονταν από γυναίκα εισαγγελέα.
