Η Αυστραλία και η Ευρωπαϊκή Ένωση κατέληξαν σήμερα στην Καμπέρα σε μια εκτεταμένη συμφωνία ελεύθερου εμπορίου, αποτέλεσμα πολυετών διαπραγματεύσεων, με στόχο την ενίσχυση των εμπορικών τους σχέσεων, παρά τις ισχυρές αντιδράσεις από Ευρωπαίους αγρότες.
Η συμφωνία υπογράφηκε στο πλαίσιο της πρώτης επίσκεψης που πραγματοποιεί στη χώρα, από την ανάληψη των καθηκόντων της, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, σε μια περίοδο όπου οι δύο πλευρές βρίσκονται αντιμέτωπες με αυξανόμενη αβεβαιότητα λόγω του πολέμου στη Μέση Ανατολή.
Ιστορική ομιλία
Απευθυνόμενη στο αυστραλιανό κοινοβούλιο —ως η πρώτη γυναίκα ξένη ηγέτης στην ιστορία που το πράττει— η Πρόεδρος της Κομισιόν τόνισε την ανάγκη θωράκισης των οικονομιών απέναντι στις γεωπολιτικές προκλήσεις.
«Κανείς μας δεν έχει ανοσία στους κλονισμούς, τόσο γεωπολιτικούς όσο και οικονομικούς, που ο πόλεμος στο Ιράν επιφέρει στους πληθυσμούς μας», τόνισε.
Υπογραμμίζοντας τη νέα στρατηγική κατεύθυνση της Ευρώπης, δήλωσε χαρακτηριστικά: «Επανεξοπλιζόμαστε. Αποανθρακοποιούμαστε. Προετοιμαζόμαστε. Γινόμαστε μια ανεξάρτητη Ευρώπη. Και αυτό σημαίνει μια πιο εξωστρεφή Ευρώπη. Και γι’ αυτό είμαι εδώ σήμερα. Επειδή το να δίνεις το παρόν έχει σημασία».
Άμυνα και ορυκτά
Ακόμη, η Αυστραλία και η ΕΕ συμφώνησαν να εντείνουν τη συνεργασία τους στο πεδίο της άμυνας, καθώς και να βελτιωθεί η ευρωπαϊκή πρόσβαση σε ορυκτά καίριας σημασίας στη χώρα-ήπειρο της Ωκεανίας.
«Η ΕΕ και η Αυστραλία μπορεί γεωγραφικά να είναι πολύ απομακρυσμένες, αλλά δεν θα μπορούσαμε να βρισκόμαστε πιο κοντά ως προς το όραμά μας για τον κόσμο», ανέφερε η Φον ντερ Λάιεν.
«Αυτή είναι σημαντική στιγμή για τη χώρα μας, εξασφαλίζουμε συμφωνία με τη δεύτερη οικονομία του κόσμου», υπογράμμισε από την πλευρά του ο Αυστραλός πρωθυπουργός Άντονι Αλμπανέζι.
Οι ευρωπαϊκές εταιρείες εξήγαγαν εμπορεύματα αξίας 37 δισεκατομμυρίων ευρώ στην Αυστραλία πέρυσι και υπηρεσίες αξίας 31 δισεκ. ευρώ το 2024.
Μηδενικοί δασμοί και η «μάχη» της Φέτας
Με τη συμφωνία ελεύθερου εμπορίου, σχεδόν το 98% των προϊόντων της Αυστραλίας θα εισέρχονται στην ΕΕ χωρίς δασμούς.
Ο Ευρωπαίος Επίτροπος Εμπορίου, Μάρος Σέφτσοβιτς, ο οποίος συμμετείχε στις τελικές επαφές, έστειλε μήνυμα υπέρ μιας παγκόσμιας τάξης βασισμένης σε κανόνες.
«Στέλνουμε ένα ισχυρό μήνυμα ότι προτιμάμε τους χαμηλούς δασμούς —ή σε αυτή την περίπτωση: καθόλου δασμούς— και ότι θέλουμε να εργαστούμε πάνω σε μηχανισμούς που βασίζονται σε κανόνες», δήλωσε.
Ένα από τα πιο ευαίσθητα πολιτικά ζητήματα ήταν οι γεωγραφικές ενδείξεις των προϊόντων.
Ο Αλμπανέζι υποστήριξε το δικαίωμα των Αυστραλών παραγωγών ευρωπαϊκής καταγωγής να χρησιμοποιούν παραδοσιακά ονόματα, δηλώνοντας: «Είτε πρόκειται για Έλληνες που έρχονται εδώ και δημιουργούν φέτα, είτε για Ιταλούς που έρχονται και φτιάχνουν παρμεζάνα, είτε για ανθρώπους από την Ανατολική Ευρώπη που φτιάχνουν λουκάνικα Kransky… Είναι ένας δεσμός με την Ευρώπη. Είναι μέρος της δύναμής μας».
Ο συμβιβασμός για τις ονομασίες προέλευσης
Τα βασικά σημεία διαφωνίας, ειδικά η χρήση από την Αυστραλία προστατευόμενων ονομασιών προέλευσης και γεωγραφικών ενδείξεων και η πρόσβαση των Αυστραλών παραγωγών βοδινού στην ευρωπαϊκή αγορά, ξεπεράστηκαν, επιτρέποντας να κλειστεί συμφωνία έπειτα από οκτώ χρόνια διαπραγματεύσεων.
Ο συμβιβασμός θα επιτρέψει στους Αυστραλούς παραγωγούς να χρησιμοποιούν τον όρο «prosseco» στην εσωτερική αγορά τους, πλην όμως θα πρέπει να πάψουν να τον χρησιμοποιούν στις εξαγωγές τους έπειτα από δέκα χρόνια.
Οι Αυστραλοί παραγωγοί θα επιτραπεί επίσης να συνεχίσουν να χρησιμοποιούν άλλες προστατευόμενες ονομασίες προέλευσης, όπως «φέτα», ή «gruyère», αν το έκαναν ήδη για τουλάχιστον πέντε χρόνια.
Οφέλη για την αυτοκινητοβιομηχανία και εξαγωγικές προοπτικές
Από την πλευρά τους, οι ευρωπαϊκές αυτοκινητοβιομηχανίες θα ωφεληθούν από την αύξηση του φορολογικού ορίου στην Αυστραλία για τα πολυτελή οχήματα που αφορά τα ηλεκτρικά οχήματα, κάτι που θα επιτρέψει τα τρία τέταρτα των ηλεκτρικών οχημάτων να απαλλάσσονται.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση αναμένει έτσι να αυξηθούν οι εξαγωγές της στην Αυστραλία κατά το ένα τρίτο την επόμενη δεκαετία, και κατά 50% στους τομείς των γαλακτοκομικών και της αυτοκινητοβιομηχανίας.
Οι νέες ποσοστώσεις στο κρέας
Η ποσόστωση του αυστραλιανού βοδινού που θα επιτρέπεται να εισέρχεται στην ΕΕ θα πολλαπλασιαστεί δέκα και πλέον φορές την προσεχή δεκαετία, παρότι θα μείνει κάτω από το επίπεδο που ήθελαν οι Αυστραλοί κτηνοτρόφοι.
Η νέα ποσόστωση, που ορίστηκε στους 30.600 τόνους αυστραλιανού βοδινού κρέατος, συμπεριλαμβάνει κατά 55% κρέας ζώων εκτρεφόμενων με γρασίδι και το 45% θα ωφελείται από μειωμένους τελωνειακούς δασμούς (7,5%).
Μόλις το ένα τρίτο της ποσόστωσης αυτής θα εφαρμοστεί την πρώτη πενταετία, προτού τεθεί σε πλήρη ισχύ.
Η ΕΕ θα επιτρέψει επίσης τις εισαγωγές 25.000 τόνων αιγοπρόβειου κράτος από ζώα εκτρεφόμενα με χορτάρι προοδευτικά την επόμενη επταετία. Η συμφωνία θα τεθεί σε ισχύ αφού εγκριθεί από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο.
Αντιδράσεις και προβληματισμοί των αγροτών
Οι Βρυξέλλες ελπίζουν να αποφύγουν νέες κινητοποιήσεις των αγροτών και των κτηνοτρόφων, που είναι ήδη εξοργισμένοι για τη συμφωνία εμπορίου που υπογράφτηκε στα μέσα Ιανουαρίου με τα λατινοαμερικάνικα κράτη της Mercosur.
Για το βοδινό και το αιγοπρόβειο κρέας και τη ζάχαρη έγιναν «δυσανάλογες παραχωρήσεις που υπάρχει κίνδυνος να βλάψουν τους ευρωπαίους αγρότες και κτηνοτρόφους, να προκαλέσουν στρέβλωση στις αγορές και να εξασθενίσουν τη μακροχρόνια δέσμευση της ΕΕ σε πρότυπα παραγωγής υψηλών προδιαγραφών», προειδοποίησε η COPA-COGECA, στην οποία συσπειρώνονται οι μεγαλύτερες αγροτοσυνδικαλιστικές οργανώσεις της Ευρώπης, προτού υπογραφτεί η συμφωνία.
Ενεργειακή κρίση
Αξιωματούχοι της ΕΕ και της Αυστραλίας αναμενόταν εξάλλου να συζητήσουν για τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή, που απειλεί να προκαλέσει τη χειρότερη ενεργειακή κρίση από τα χρόνια του 1970, όπως προειδοποίησε χθες ο διευθυντής του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας (ΔΟΕ), Φατίχ Μπιρόλ.
Η πρόεδρος της Κομισιόν φον ντερ Λάιεν απηύθυνε έκκληση να σταματήσουν αμέσως οι εχθροπραξίες στην περιοχή, χαρακτηρίζοντας «κρίσιμη» την κατάσταση για τον παγκόσμιο εφοδιασμό με υδρογονάνθρακες.
Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ, Politico, Guardian
