WSJ: Φρίκη στη ρωσική φυλακή Πάκινο – Βιασμοί, ηλεκτροσόκ και σεξουαλικά βασανιστήρια Ουκρανών αιχμαλώτων πολέμου

Συστηματικούς βιασμούς, σεξουαλική κακοποίηση και ηλεκτροσόκ καταγγέλλουν Ουκρανοί αιχμάλωτοι πολέμου που κρατήθηκαν στη ρωσική σωφρονιστική αποικία Νο 7 στο Πάκινο, σύμφωνα με εκτενή έρευνα της Wall Street Journal. Οι μαρτυρίες πρώην κρατουμένων και τα στοιχεία διεθνών οργανισμών περιγράφουν ένα σύστημα βασανιστηρίων στο οποίο φέρονται να συμμετείχαν ανώτεροι αξιωματούχοι, φύλακες και μέλη του ιατρικού προσωπικού της φυλακής. Η Μόσχα απορρίπτει τις κατηγορίες περί κακοποίησης, ενώ οι ουκρανικές αρχές και διεθνείς φορείς συνεχίζουν τη διερεύνηση για εγκλήματα πολέμου.

ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ
ΣΥΝΟΨΗ ΑΡΘΡΟΥ

Τα βασικά σημεία του άρθρου

  • Συστηματικούς βιασμούς, σεξουαλική κακοποίηση και ηλεκτροσόκ καταγγέλλουν Ουκρανοί αιχμάλωτοι πολέμου που κρατήθηκαν στη ρωσική φυλακή του Πάκινο, σύμφωνα με εκτενή έρευνα της Wall Street Journal.
  • Στο σύστημα βασανιστηρίων φέρονται να συμμετείχαν ανώτεροι αξιωματούχοι, δεσμοφύλακες και ιατρικό προσωπικό, με την Ευρωπαϊκή Ένωση να έχει ήδη επιβάλει κυρώσεις σε στέλεχος της αποικίας.
  • Οι μαρτυρίες ενισχύονται από ευρήματα του ΟΗΕ για εκτεταμένη χρήση σεξουαλικής βίας από τις ρωσικές αρχές, παρά τις αρνήσεις της Μόσχας που χαρακτηρίζει τις κατηγορίες ατεκμηρίωτες.

Το κείμενο κάθε σύνοψης ελέγχεται από δημοσιογράφους του ENIKOS

Google Προσθέστε το ENIKOS ως προτιμώμενη πηγή στη Google

Συστηματικούς βιασμούς, σεξουαλική κακοποίηση, ηλεκτροσόκ στα γεννητικά όργανα και εξευτελιστικές τιμωρίες καταγγέλλουν Ουκρανοί αιχμάλωτοι πολέμου που κρατήθηκαν στη ρωσική σωφρονιστική αποικία Νο 7, στο χωριό Πάκινο, περίπου 240 χιλιόμετρα ανατολικά της Μόσχας. Οι μαρτυρίες τους, που συγκέντρωσε η Wall Street Journal σε εκτενή έρευνα, περιγράφουν ένα περιβάλλον όπου η σεξουαλική βία δεν αποτελούσε μεμονωμένη πρακτική ορισμένων δεσμοφυλάκων, αλλά μέρος ενός συστήματος βασανιστηρίων στο οποίο φέρονται να συμμετείχαν ανώτεροι αξιωματούχοι, φύλακες και μέλη του ιατρικού προσωπικού.

Η αμερικανική εφημερίδα μίλησε με εννέα πρώην κρατουμένους, ενώ εξέτασε στοιχεία από Ουκρανούς εισαγγελείς και διεθνείς οργανισμούς. Οι καταγγελίες περιλαμβάνουν εξαναγκασμό αιχμαλώτων σε σεξουαλικές πράξεις, βιασμούς με αντικείμενα, ηλεκτροπληξία στα γεννητικά όργανα και στέρηση ιατρικής περίθαλψης.

Η φυλακή του Πάκινο, σύμφωνα με τους επιζώντες, ήταν ένα από τα χειρότερα κέντρα κράτησης από τα οποία πέρασαν κατά τη διάρκεια της αιχμαλωσίας τους.

«Οι Ρώσοι θέλουν να μας λυγίσουν»

Ο Ολεξίι Ζαρκόνοφ, ανώτερος αξιωματικός της ουκρανικής αστυνομίας που αιχμαλωτίστηκε τους πρώτους μήνες της ρωσικής εισβολής, πέρασε από επτά διαφορετικές φυλακές προτού απελευθερωθεί έπειτα από 30 μήνες.

Όπως περιέγραψε στη Wall Street Journal, η κακοποίηση στο Πάκινο άρχισε σχεδόν αμέσως μετά την άφιξή του.

Οι φύλακες χτύπησαν τους νεοαφιχθέντες αιχμαλώτους με γκλομπ, τους υποχρέωσαν να γδυθούν και στη συνέχεια τους εξανάγκασαν να αγγίζουν ο ένας τα γεννητικά όργανα του άλλου.

Ένας δεσμοφύλακας τους ανακοίνωσε ότι πλέον βρίσκονταν στο έλεος των Ρώσων φρουρών, χρησιμοποιώντας σεξουαλικά ταπεινωτική έκφραση.

«Οι Ρώσοι θέλουν να μας λυγίσουν», δήλωσε ο Ζαρκόνοφ.

Σύμφωνα με τη μαρτυρία του, το προσωπικό της συγκεκριμένης φυλακής επιδείκνυε ιδιαίτερη σκληρότητα και συχνά έμοιαζε να αντλεί ευχαρίστηση από την κακοποίηση των αιχμαλώτων.

Η σωφρονιστική αποικία κατασκευάστηκε πριν από 27 χρόνια και φιλοξενεί περίπου 1.000 Ρώσους καταδίκους. Διαθέτει βιβλιοθήκη, αθλητικές εγκαταστάσεις και παρεκκλήσι αφιερωμένο στον Άγιο Νικόλαο.

Ωστόσο, οι περίπου 300 Ουκρανοί αιχμάλωτοι που κρατούνταν σε χωριστό τμήμα δεν είχαν πρόσβαση σε αυτές τις υποδομές.

Satolli for WSJΟ Ολεξίι Ζαρκόνοφ, ο οποίος υπηρετούσε ως αστυνομικός πριν αιχμαλωτιστεί από τις ρωσικές δυνάμεις. Φωτογραφία: Emanuele Satolli / The Wall Street Journal.
Ο Ολεξίι Ζαρκόνοφ, ο οποίος υπηρετούσε ως αστυνομικός πριν αιχμαλωτιστεί από τις ρωσικές δυνάμεις. Φωτογραφία: Emanuele Satolli / The Wall Street Journal.

Ο διοικητής που κατονομάζουν οι αιχμάλωτοι

Η έρευνα κατονομάζει τον Μπαχτιάρ Ζαϊντουλίν, πρώην ανώτερο αξιωματούχο της φυλακής, ως πρόσωπο που φέρεται να γνώριζε και να επέβλεπε περιστατικά κακοποίησης.

Ο Ζαρκόνοφ δήλωσε ότι τον αναγνώρισε από φωτογραφία και ότι τον είχε δει χωρίς μάσκα κατά την καταγραφή των αιχμαλώτων, σε επιθεωρήσεις κελιών και κατά την εξέταση ενός ιδιαίτερα κακοποιημένου κρατουμένου.

Οι φύλακες φορούσαν συνήθως κουκούλες και υποχρέωναν τους αιχμαλώτους να σκύβουν το κεφάλι όταν εμφανίζονταν ανώτεροι αξιωματούχοι, ώστε να μην μπορούν να τους αναγνωρίσουν.

Σύμφωνα με τη Wall Street Journal, ο Ζαϊντουλίν προήχθη αργότερα και ανέλαβε καθήκοντα επικεφαλής της Ομοσπονδιακής Σωφρονιστικής Υπηρεσίας στην περιφέρεια Μπριάνσκ, κοντά στα σύνορα με την Ουκρανία.

Όταν η εφημερίδα επικοινώνησε τηλεφωνικά μαζί του, εκείνος αρνήθηκε ότι είχε εργαστεί ποτέ στο Πάκινο και χαρακτήρισε ψευδείς τις κατηγορίες.

Ηλεκτροσόκ και εξαναγκασμός σε σεξουαλικές πράξεις

Στις καταγγελίες περιλαμβάνεται και το όνομα του Αλεξέι Χαβέτσκι, αντισυνταγματάρχη που υπηρετούσε σε ανώτερη θέση στον τομέα ασφάλειας της φυλακής.

Ο Νταβίντ Πραντσένκο, μέλος του ουκρανικού Πολεμικού Ναυτικού που αιχμαλωτίστηκε στις αρχές του 2022, κατήγγειλε ότι ο Χαβέτσκι χρησιμοποίησε φορητή συσκευή για να του προκαλέσει ηλεκτροσόκ στα γεννητικά όργανα.

Σύμφωνα με Ουκρανούς εισαγγελείς και πρώην αιχμαλώτους, ο αξιωματούχος εξανάγκαζε επίσης κρατουμένους να προσποιούνται σεξουαλικές πράξεις μπροστά στους φύλακες.

Οι εισαγγελικές αρχές αναφέρουν ότι σε τουλάχιστον δέκα περιστατικά υποχρέωσε αιχμαλώτους να ανεβαίνουν στα κρεβάτια, να χορεύουν γυμνοί και να αγγίζουν ο ένας τον άλλον.

Ο ίδιος φέρεται να αποκαλούσε αυτές τις τιμωρίες «όργια».

Ο Χαβέτσκι δεν απάντησε στα αιτήματα της Wall Street Journal για σχολιασμό.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση επέβαλε κυρώσεις σε βάρος του στις 13 Ιουλίου 2026, καταλογίζοντάς του ευθύνη για συστηματική κακομεταχείριση Ουκρανών αιχμαλώτων, βασανιστήρια και πράξεις σεξουαλικής βίας.

Ο γιατρός που κατηγορείται ότι εκβίαζε τους ασθενείς

Ιδιαίτερα σοβαρές είναι οι καταγγελίες σε βάρος του Βιατσεσλάβ Τσερντάντσεφ, του ανώτερου ιατρικού υπευθύνου της φυλακής.

Πρώην κρατούμενοι υποστηρίζουν ότι τους υποχρέωνε να γδύνονται στο πλαίσιο δήθεν ιατρικών εξετάσεων, κατά τις οποίες προχωρούσε σε σεξουαλικά σχόλια και ανεπιθύμητα αγγίγματα.

Ο Ρομάν Μαλάχοφ, πρώην δικηγόρος που παρέμεινε στο Πάκινο επί δύο χρόνια μέχρι την ανταλλαγή του τον Ιούλιο του 2025, αναγνώρισε τον γιατρό από φωτογραφία.

Σύμφωνα με τη μαρτυρία του, η πρόσβαση σε φάρμακα και περίθαλψη μπορούσε να εξαρτάται από την προθυμία των αιχμαλώτων να υποκύψουν στις σεξουαλικές απαιτήσεις του γιατρού.

Ο Μαλάχοφ περιέγραψε ότι, όταν ζήτησε φαρμακευτική αγωγή, ο Τσερντάντσεφ αρνήθηκε να τον βοηθήσει, συνδέοντας την άρνησή του με τη μη αποδοχή σεξουαλικής σχέσης.

Κατά τη διάρκεια έξαρσης ψώρας, ο γιατρός φέρεται επίσης να διέταξε να παραμείνουν κρατούμενοι γυμνοί στον ίδιο χώρο επί εβδομάδες.

Μεταξύ όσων υπέστησαν αυτή τη μεταχείριση, σύμφωνα με δύο πρώην συγκρατουμένους του, ήταν και ο Αμερικανός πολίτης Στίβεν Χάμπαρντ, ο οποίος απελευθερώθηκε τον Οκτώβριο του 2026.

Ο Χάμπαρντ δεν απάντησε σε ερωτήσεις για τη μεταχείρισή του. Ο γιος του δήλωσε ότι ο πατέρας του δεν επιθυμεί να μιλήσει για την εμπειρία του και αμφισβήτησε την ακρίβεια ορισμένων δημοσιευμάτων σχετικά με την κράτησή του.

Καταγγελία για βιασμό αιχμαλώτου από τον γιατρό

Η Υπηρεσία Ασφαλείας της Ουκρανίας (SBU) έχει επίσης συγκεντρώσει στοιχεία για περιστατικό που φέρεται να σημειώθηκε τον Ιούνιο του 2023.

Σύμφωνα με τις ουκρανικές αρχές, ο Τσερντάντσεφ βίασε έναν αιχμάλωτο χρησιμοποιώντας το πόδι μιας καρέκλας και τα δάχτυλά του, όταν εκείνος αρνήθηκε να συνάψει σεξουαλική σχέση μαζί του.

Τον Ιούλιο του 2026, η SBU του κοινοποίησε επίσημη ειδοποίηση υποψίας τέλεσης εγκλημάτων πολέμου, στο πλαίσιο της ουκρανικής ποινικής διαδικασίας.

Ο 48χρονος γιατρός δεν απάντησε στις προσπάθειες επικοινωνίας της αμερικανικής εφημερίδας.

Οι καταγγελίες δεν περιορίζονται στα ανώτερα στελέχη. Σύμφωνα με τους πρώην αιχμαλώτους, στη βία συμμετείχαν επίσης κατώτεροι δεσμοφύλακες, οι οποίοι εναλλάσσονταν στις εγκαταστάσεις κράτησης, καθώς και Ρώσοι ποινικοί κρατούμενοι που εκτελούσαν εργασίες στη φυλακή.

Βιασμός με γκλομπ μέσα σε κελί

Ο Ολεξάντρ Νικολαϊτσούκ, ναύτης που αιχμαλωτίστηκε από τις ρωσικές δυνάμεις, περιέγραψε ένα περιστατικό τον Αύγουστο του 2023.

Έξι φύλακες μπήκαν στο κελί του και διέταξαν έναν κρατούμενο να κάνει 100 κάμψεις. Όταν εκείνος δεν κατάφερε να ολοκληρώσει την άσκηση, οι φύλακες τον βίασαν χρησιμοποιώντας ένα λαστιχένιο γκλομπ, σύμφωνα με τη μαρτυρία του Νικολαϊτσούκ.

Ο ίδιος επισήμανε ότι στα κελιά και στους διαδρόμους υπήρχαν κάμερες παρακολούθησης.

Η παρουσία τους, όπως υποστήριξε, καθιστούσε δύσκολο να μην έχει γνώση η διοίκηση για όσα συνέβαιναν.

Ο Ολεξάντρ Νικολαϊτσούκ
Ο Ολεξάντρ Νικολαϊτσούκ. Φωτογραφία: Emanuele Satolli / The Wall Street Journal.

Ο ΟΗΕ καταγράφει ξυλοδαρμούς και βασανιστήρια

Οι μαρτυρίες των πρώην αιχμαλώτων ενισχύονται από ευρήματα του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών.

Εκπρόσωπος του ΟΗΕ ανέφερε στη Wall Street Journal ότι πρώην κρατούμενοι στο Πάκινο περιέγραψαν επαναλαμβανόμενους ξυλοδαρμούς, βασανιστήρια με νερό και εξαιρετικά σκληρές συνθήκες κράτησης.

Οι αιχμάλωτοι στοιβάζονταν σε υπερπλήρη κελιά, παρέμεναν υπό συνεχή φωτισμό, λάμβαναν ελάχιστη και κακής ποιότητας τροφή και εξαναγκάζονταν σε σωματική άσκηση παρά την πείνα και την εξάντλησή τους.

Σε έκθεση που δημοσιεύθηκε τον Σεπτέμβριο του 2026, η Αποστολή Παρακολούθησης των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ στην Ουκρανία κατέγραψε 1.004 περιπτώσεις σεξουαλικής βίας σχετιζόμενης με τον πόλεμο από τον Φεβρουάριο του 2022.

Σύμφωνα με την έκθεση, το 89% των καταγεγραμμένων περιστατικών αποδόθηκε σε ρωσικές αρχές.

Επιπλέον, 155 Ουκρανοί αιχμάλωτοι πολέμου και κρατούμενοι υγειονομικοί ανέφεραν ότι υπέστησαν ηλεκτροσόκ στα γεννητικά όργανα.

Τα ευρήματα αυτά αναδεικνύουν ότι οι καταγγελίες για σεξουαλική βία δεν περιορίζονται σε μία συγκεκριμένη φυλακή.

«Άκουγα τους συντρόφους μου να βιάζονται και δεν μπορούσα να κάνω τίποτα»

Για πολλούς από τους επιζώντες, η σεξουαλική κακοποίηση άφησε βαθύτερα ψυχολογικά τραύματα ακόμη και από άλλες μορφές βασανιστηρίων.

Ο Ολεξάντρ Κιριτσένκο, επαγγελματίας στρατιωτικός των ουκρανικών ενόπλων δυνάμεων, κρατήθηκε στο Πάκινο και απελευθερώθηκε μέσω ανταλλαγής αιχμαλώτων.

Τον Δεκέμβριο του 2025 άκουσε έναν συγκρατούμενό του να βιάζεται με γκλομπ σε διπλανό δωμάτιο.

Ο ίδιος, έχοντας σπουδές στην ψυχολογία, προσπάθησε να βοηθήσει τους υπόλοιπους κρατουμένους να αποσπάσουν την προσοχή τους από τις απειλές και τις κραυγές που ακούγονταν.

Ακόμη και μετά την επιστροφή του στην Ουκρανία, οι αναμνήσεις παραμένουν έντονες.

Πριν από λίγες εβδομάδες ζήτησε από ένα κατάστημα να απενεργοποιήσει μια ηλεκτρική εντομοπαγίδα, επειδή ο ήχος της του θύμιζε τα ηλεκτροσόκ που είχε υποστεί στα γεννητικά όργανα.

«Ήταν το πιο τραυματικό και εξευτελιστικό», είπε για τη σεξουαλική κακοποίηση.

«Άκουγες τους συντρόφους σου να βιάζονται και δεν μπορούσα να κάνω τίποτα, δεν μπορούσα να τους βοηθήσω», πρόσθεσε.

Οι αρνήσεις της Μόσχας και η έρευνα για εγκλήματα πολέμου

Η Ομοσπονδιακή Σωφρονιστική Υπηρεσία της Ρωσίας και η διοίκηση της αποικίας Νο 7 δεν απάντησαν στα αιτήματα της Wall Street Journal για σχολιασμό.

Η Μόσχα έχει απορρίψει στο παρελθόν τις κατηγορίες περί σεξουαλικής κακοποίησης Ουκρανών αιχμαλώτων, χαρακτηρίζοντάς τες ατεκμηρίωτες και πολιτικά υποκινούμενες.

Ωστόσο, οι ουκρανικές εισαγγελικές αρχές συνεχίζουν να ερευνούν τις καταγγελίες για βασανιστήρια, βιασμούς και άλλες μορφές σεξουαλικής βίας.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει ήδη επιβάλει κυρώσεις σε αξιωματούχο της συγκεκριμένης φυλακής, ενώ οι έρευνες του ΟΗΕ καταγράφουν ένα ευρύτερο μοτίβο κακομεταχείρισης αιχμαλώτων πολέμου.

Οι μαρτυρίες από το Πάκινο φωτίζουν μια λιγότερο ορατή διάσταση του πολέμου στην Ουκρανία: τη χρήση της σεξουαλικής βίας εναντίον ανδρών αιχμαλώτων, με σκοπό την ταπείνωση, τον εκφοβισμό και την ψυχολογική τους εξόντωση.

Για τους ανθρώπους που επέστρεψαν από τη ρωσική αιχμαλωσία, η απελευθέρωση δεν σήμανε και το τέλος των συνεπειών των βασανιστηρίων.

Google Προσθέστε το ENIKOS στην Google
Ακολουθήστε το ENIKOS στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.