Τα ευρήματα μεγάλης δημοσκόπησης ενισχύουν τη θέση όσων, εντός της Ντάουνινγκ Στριτ, επιθυμούν διαπραγματεύσεις για την επιστροφή της Βρετανίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, αν και ανώτερα στελέχη της κυβέρνησης παραμένουν επιφυλακτικά.
Η προσωπική προτίμηση του νέου πρωθυπουργού Άντι Μπέρναμ για επανένταξη του Ηνωμένου Βασιλείου στην Ευρωπαϊκή Ένωση μετά τις επόμενες εκλογές υποστηρίζεται από σχεδόν το μισό του εκλογικού σώματος, όπως αποκαλύπτει νέα μεγάλη δημοσκόπηση που δημοσιεύει ο Guardian, την ώρα που υπουργοί του συνομιλούν κατ’ ιδίαν μαζί του συνιστώντας προσοχή, ανησυχώντας για την αναζωπύρωση των διαιρέσεων του Brexit.
Η δημοσκόπηση, που διενεργήθηκε από την εταιρεία Messina Group (TMG), έδειξε ότι μια επαναδιαπραγμάτευση της σχέσης του Ηνωμένου Βασιλείου με την ΕΕ θα μπορούσε να αυξήσει το ποσοστό των Εργατικών έως και κατά επτά ποσοστιαίες μονάδες, εάν ο Μπέρναμ προσέφερε ένα νέο δημοψήφισμα στο οποίο θα πραγματοποιήσει εκστρατεία υπέρ της επανεισόδου στο μπλοκ.
Σχεδόν το ένα τρίτο των ψηφοφόρων δήλωσε ότι θα χρειαζόταν πρώτα ένα νέο δημοψήφισμα για την παραμονή ή όχι στην ΕΕ, ενώ περισσότεροι από 1 στους 6 θεώρησαν ότι θα αρκούσε μια σχετική εντολή από τις γενικές εκλογές.
Το ίδιο ποσοστό (ένας στους έξι) εκτίμησε ότι η απόφαση θα μπορούσε να ληφθεί απευθείας από το Κοινοβούλιο.
Η στρατηγική και η πρωτοβουλία Μπέρναμ
Τα συνολικά ευρήματα ενισχύουν την επιχειρηματολογία όσων μέσα στο πρωθυπουργικό γραφείο επιθυμούν να υποσχεθούν στις επόμενες εκλογές ότι το Εργατικό Κόμμα θα διαπραγματευτεί τουλάχιστον την επανένταξη, μια εξέλιξη που ο ίδιος ο πρωθυπουργός έχει δηλώσει ότι θα ήθελε να δει «όσο ζει».
Ο Μπέρναμ χρησιμοποίησε την πρώτη του ομιλία ως ηγέτης στο συνέδριο των Εργατικών την Τρίτη για να ανακοινώσει την αξιολόγηση των επιλογών για τη μελλοντική σχέση της Βρετανίας με την Ευρώπη, προσθέτοντας στη συνέχεια ότι στις επιλογές αυτές θα πρέπει να περιλαμβάνεται και η πλήρης επανένταξη.
Οι ανησυχίες για το Brexit
Ωστόσο, επικρατεί νευρικότητα σε ορισμένους βουλευτές των Εργατικών -ιδιαίτερα σε εκείνους που εκλέγονται σε περιφέρειες οι οποίες είχαν ψηφίσει υπέρ του Brexit- καθώς θεωρούν ότι ακόμη και η βολιδοσκόπηση της κοινής γνώμης εγκυμονεί μεγάλους πολιτικούς κινδύνους και ενδέχεται να ενισχύσει το ακροδεξιό κόμμα Reform UK, του Νάιτζελ Φάρατζ.
Τα δύο τρίτα των υπουργών του νέου υπουργικού συμβουλίου -συμπεριλαμβανομένου του ίδιου του Μπέρναμ, της πρώτης υπουργού Λουίζ Χέιγκ, του υπουργού Οικονομικών Τζον Χίλι και του υπουργού Εξωτερικών Εντ Μίλιμπαντ- αντιπροσωπεύουν περιφέρειες που είχαν υποστηρίξει το Brexit και είχαν δηλώσει στο παρελθόν ότι θα σεβαστούν το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος του 2016.
Ωστόσο, η κοινή γνώμη φαίνεται πως έχει μετατοπιστεί.
Τα ευρήματα της δημοσκόπησης TMG
Στη δημοσκόπηση της TMG συμμετείχαν 11.461 άτομα (με στάθμιση βάσει του αποτελέσματος του δημοψηφίσματος) το διάστημα 12-24 Σεπτεμβρίου, εξετάζοντας επτά διαφορετικές επιλογές για τις σχέσεις με την ΕΕ.
- Επανένταξη στην ΕΕ: Η πιο δημοφιλής επιλογή, με 49% υπέρ και 28,5% κατά.
- Διατήρηση της υφιστάμενης σχέσης με άρση των εμπορικών εμποδίων (όπως επιχειρεί η κυβέρνηση): Υποστηρίχθηκε από το 48,2%, με το 20,9% να αντιτίθεται.
- Τελωνειακή Ένωση: Υποστηρίχθηκε από το 47,1% έναντι 20,7%.
- Συμμετοχή στην Ενιαία Αγορά: Υποστηρίχθηκε από το 45,1% των ερωτηθέντων.
- Καθεστώς Συνδεδεμένου Μέλους: Υποστηρίχθηκε από το 45,5%.
- Διατήρηση της υφιστάμενης συμφωνίας ως έχει: Υποστηρίχθηκε από το 42%.
- Απομάκρυνση περαιτέρω από την ΕΕ: Υποστηρίχθηκε μόλις από το 27,9%, ενώ το 41,2% τάχθηκε κατά.
Όσον αφορά το χρονοδιάγραμμα, το 25,9% των ψηφοφόρων δήλωσε ότι επιθυμεί την άμεση επανένταξη του Ηνωμένου Βασιλείου στην ΕΕ, το 22,9% τάχθηκε υπέρ της επανένταξης μέσα στα επόμενα τρία χρόνια, το 8,4% εντός της επόμενης δεκαετίας, ενώ το 23% δήλωσε ότι δεν επιθυμεί καμία απολύτως στενότερη σχέση.
Η TMG δοκίμασε επίσης πολιτικά μηνύματα για κάθε σενάριο προκειμένου να δει πώς θα επηρεαζόταν το ποσοστό των Εργατικών.
Διαπιστώθηκε ότι το ποσοστό αυξανόταν από 4,3 έως 7,4 ποσοστιαίες μονάδες σε όλα τα σενάρια που οδηγούσαν σε στενότερους δεσμούς, με τη συντριπτική πλειονότητα των νέων ψηφοφόρων να προέρχεται από τους Πράσινους και τους Φιλελεύθερους Δημοκράτες.
Επιπλέον, η δημοσκόπηση έδειξε ότι περισσότεροι από τα δύο τρίτα των ψηφοφόρων θεωρούν το εμπόριο με την ΕΕ πιο σημαντικό από εκείνο με τις ΗΠΑ ή την Κίνα, σε περίπτωση που η Βρετανία έπρεπε να επιλέξει.
Τέσσερις στους πέντε επιθυμούν τη διατήρηση της στερλίνας, ενώ η πλειοψηφία τάσσεται υπέρ της παραμονής στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΣΔΑ) με 53,4% έναντι 24,2% που αντιτίθεται.
Ωστόσο, η έρευνα έδειξε επίσης ότι τα επιχειρήματα του Brexit γύρω από τον έλεγχο της μετανάστευσης και την εθνική κυριαρχία εξακολουθούν να έχουν απήχηση.
Αντιδράσεις και αποτίμηση του Brexit
Ανώτεροι αξιωματούχοι της Ντάουνινγκ Στριτ βρίσκονται σε επαφή με δεξαμενές σκέψης (think tanks) και δημοσκόπους για να μετρήσουν την υποστήριξη της κοινής γνώμης στην επανένταξη.
Τα ευρήματα της TMG αναμένεται να κοινοποιηθούν στο πρωθυπουργικό επιτελείο.
Ορισμένοι εντός του πρωθυπουργικού γραφείου εκφράζουν ανησυχία ότι η υπόσχεση επαναδιαπραγμάτευσης της εισόδου στην ΕΕ θα μπορούσε να αναζωογονήσει τις εξασθενημένες πολιτικές προοπτικές του Νάιτζελ Φάρατζ.
Ο Φάρατζ δήλωσε την Πέμπτη ότι ο Μπέρναμ του έδωσε «την μεγαλύτερη ώθηση στην καριέρα του» επαναφέροντας τη συζήτηση για το Brexit.
Σχετικά με τη συνολική αποτίμηση του Brexit, το 29,7% των ερωτηθέντων θεωρεί ότι το Ηνωμένο Βασίλειο έπραξε σωστά που αποχώρησε, το 52,4% δήλωσε ότι ήταν λάθος, ενώ το 17,9% απάντησε «δεν γνωρίζω».
Στο ερώτημα αν το Brexit ήταν επιτυχία ή αποτυχία, το 12,2% το χαρακτήρισε επιτυχία, το 54,9% αποτυχία, το 23,2% ούτε το ένα ούτε το άλλο, ενώ το 9,7% δεν εξέφρασε γνώμη.
Ο Μπεν Τζούντα, ερευνητής στο Chatham House και πρώην σύμβουλος του Ντέιβιντ Λάμι, δήλωσε στον Guardian: «Αυτές οι δημοσκοπήσεις αποτελούν τεράστια επιβεβαίωση της τόλμης του Άντι Μπέρναμ στο θέμα της Ευρώπης. Υπάρχει σχεδόν μια εθνική συναίνεση ότι το Brexit δεν ήταν επιτυχημένο».
«Σε αυτό το υπόβαθρο, τα αποτελέσματα δείχνουν ότι η Ευρώπη ως ζήτημα έχει τη μοναδική ικανότητα να συσπειρώνει την αριστερά και να αυξάνει το ποσοστό των Εργατικών στους αναποφάσιστους ψηφοφόρους. Όσο πιο τολμηρή είναι η στάση προς την επανένταξη, τόσο μεγαλύτερη θα είναι η επιβράβευση για τους Εργατικούς».