Η αύξηση του κόστους για την παραγωγή και τη μεταφορά των ελληνικών προϊόντων προκαλεί έντονη ανησυχία στις εξαγωγικές επιχειρήσεις.
Του ΔΗΜΗΤΡΗ ΧΡΙΣΤΟΥΛΙΑ – ΠΗΓΗ: Realnews
Με το βλέμμα στραμμένο στη Μέση Ανατολή και στην Ουκρανία βρίσκονται οι Έλληνeς εξαγωγείς, καθώς οι γεωστρατηγικές εξελίξεις είναι ραγδαίες, με τις εχθροπραξίες να κλιμακώνονται και τις διεθνείς τιμές σε πετρέλαιο και φυσικό αέριο να βρίσκονται σε υψηλά επίπεδα. Σε ένα τέτοιο δυσμενές περιβάλλον οι ελληνικές εξαγωγές συνεχίζουν να αναπτύσσονται, ωστόσο επικρατεί έντονη ανησυχία για την πορεία που θα ακολουθήσουν τους επόμενους μήνες.
Και αυτό γιατί οι εξαγωγικές επιχειρήσεις δέχονται ένα διπλό «χτύπημα» από την ενεργειακή κρίση. Από τη μία αυξάνεται σημαντικά το κόστος παραγωγής των προϊόντων και από την άλλη πολλαπλασιάζεται το μεταφορικό κόστος, το οποίο παίζει καθοριστικό ρόλο στις εξαγωγές.
Η Ελλάδα εξάλλου βρίσκεται στο ανατολικό άκρο της Ευρώπης με αποτέλεσμα να απαιτούνται περισσότερα χρήματα για τη μεταφορά των εγχώριων προϊόντων σε σχέση με κάποια άλλη χώρα που βρίσκεται στο κέντρο της Ευρώπης. Την ίδια στιγμή όλα αυτά τα κόστη έχουν επιπτώσεις και στην τιμή των προϊόντων, με αποτέλεσμα κάποια από αυτά να γίνονται λιγότερο ανταγωνιστικά.
Χαρακτηριστικές είναι οι δηλώσεις που έκανε στη Realnews ο πρόεδρος του Πανελλήνιου Συνδέσμου Εξαγωγέων, Αλκιβιάδης Καλαμπόκης: «Οι εξαγωγείς έχουν μάθει να μην εφησυχάζουν ποτέ. Γι’ αυτόν τον λόγο εξάλλου οι ελληνικές εξαγωγές όχι απλά καταγράφουν ισχυρές αντοχές σε περιόδους μεγάλων ενεργειακών κρίσεων, αλλά συνεχίζουν να αναπτύσσονται με αξιοσημείωτους ρυθμούς, μέσα σε ένα ρευστό διεθνές περιβάλλον», προσθέτοντας ότι «σε αυτή τη χρονική συγκυρία η στήριξη των επιχειρήσεων από το κράτος θεωρείται επιβεβλημένη».
Από την πλευρά του ο πρόεδρος του ΣΕΒΕ-Συνδέσμου Εξαγωγέων, Θέμης Σαρασίδης τονίζει στην «R» ότι «το υψηλό κόστος έχει επιπτώσεις στην παραγωγή, στη μεταποίηση και στην ανταγωνιστικότητα των προϊόντων. Επιπτώσεις που είναι εμφανείς και στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις οι οποίες δεν τολμούν μέσα σε ένα τέτοιο αρνητικό περιβάλλον να ξεκινήσουν τις εξαγωγές».
Διάρκεια
Σημαντικό ρόλο για πιθανές επιπτώσεις στις εξαγωγικές επιχειρήσεις θα παίξει και η διάρκεια της κρίσης. Ακόμη όμως και αν τελείωνε σήμερα ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή θα χρειαζόταν ένα αρκετά μεγάλο χρονικό διάστημα, που θα μπορούσε να προσδιορισθεί ακόμη και σε έναν χρόνο, για να επανέλθει η κατάσταση σε φυσιολογικά επίπεδα.
Μάλιστα, ο ΣΕΒΕ-Σύνδεσμος Εξαγωγέων και 16 φορείς που εκπροσωπούν τη βιομηχανία και γενικότερα την επιχειρηματικότητα εκφράζουν την ανησυχία τους για τη νέα ενεργειακή κρίση αναφέροντας σε κοινή ανακοίνωσή τους ότι οι πρόσφατες γεωπολιτικές εξελίξεις, η άνοδος των τιμών του φυσικού αερίου και οι ανησυχίες για τον εφοδιασμό της Ευρώπης ενόψει του χειμώνα δημιουργούν σοβαρούς κινδύνους ανεξέλεγκτης ανόδου των τιμών της ενέργειας με δυσοίωνες επιπτώσεις για το σύνολο της κοινωνίας αλλά και για την ανταγωνιστικότητα της ελληνικής βιομηχανίας.
Τονίζουν μάλιστα ότι οι μεταποιητικές επιχειρήσεις και ιδιαίτερα όσες είναι πάνω από 700 μονάδες έντασης ενέργειας, οι οποίες αποτελούν βασικό πυλώνα της παραγωγής, των εξαγωγών και της απασχόλησης, παραμένουν εκτεθειμένες στις ακραίες αυξήσεις των τιμών ηλεκτρικής ενέργειας, χωρίς να διαθέτουν αντίστοιχο πλαίσιο προστασίας με εκείνο που έχουν ήδη ενεργοποιήσει ανταγωνιστικές χώρες της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Εκτός όμως από την ενεργειακή κρίση που επηρεάζει συνολικά τα λειτουργικά κόστη των εξαγωγικών επιχειρήσεων, διαχρονικά προβλήματα αποτελούν η παραγωγή και η μεταποίηση των προϊόντων.
Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε ο πρόεδρος του ΠΣΕ Αλ. Καλαμπόκης στο πρόσφατο συνέδριο του Συνδέσμου, «φιλοδοξούμε η χώρα μας να παράγει περισσότερο, να μεταποιεί περισσότερο και να εξάγει μεγαλύτερη ελληνική προστιθέμενη αξία. Γιατί δεν μπορούμε να μιλάμε για περισσότερες εξαγωγές χωρίς να μιλάμε πρώτα για περισσότερη παραγωγή. Στόχος είναι επίσης να εξάγουν περισσότερες ελληνικές επιχειρήσεις και όχι μόνο οι μεγάλοι εξαγωγείς. Αλλά και η μικρομεσαία επιχείρηση, ο παραγωγός στην περιφέρεια, η νέα επιχείρηση που σήμερα κάνει τα πρώτα της βήματα».
Ισχυρές αντοχές
Κόντρα στις αντίξοες συνθήκες οι ελληνικές εξαγωγές συνεχίζουν με αμείωτη ένταση την ανοδική πορεία τους. Τον Ιούλιο αυξήθηκαν κατά 15,9%, ενώ στο πρώτο επτάμηνο του 2026 έφτασαν τα 32,76 δισ. ευρώ, σημειώνοντας αύξηση 14,9%. Την ίδια περίοδο όμως άνοδος καταγράφεται και στις εισαγωγές οι οποίες ανήλθαν σε 51,9 δισ. από 48,4 δισ. ευρώ, αυξημένες κατά 3,5 δισ. ευρώ ή 7,2%, με το εμπορικό έλλειμμα όμως να υποχωρεί στα 19,1 δισ. ευρώ από 19,9 δισ. ευρώ, βελτιωμένο κατά 758,2 εκατ. ευρώ.
Τα ελληνικά τρόφιμα με σύμμαχο την ποιότητα συνεχίζουν να γίνονται ανάρπαστα σε όλο τον κόσμο. Δεν είναι τυχαίο ότι τα τελευταία χρόνια καταγράφουν συνεχή άνοδο. Και για το διάστημα Ιανουαρίου-Ιουλίου οι εξαγωγές των τροφίμων αυξήθηκαν, αυτή τη φορά σε ποσοστό 10,1%, με τις εξαγωγικές επιχειρήσεις τροφίμων να βάζουν στα ταμεία τους 548,1 εκατ. ευρώ περισσότερα σε σχέση με την αντίστοιχη περυσινή περίοδο. Και όλα αυτά μάλιστα όταν ορισμένοι από τους «πρωταθλητές» των ελληνικών εξαγωγών τροφίμων, όπως είναι η φέτα, το γιαούρτι, οι ελιές και το ελαιόλαδο, καταγράφουν άνοδο, παρότι υφίστανται σημαντικά προβλήματα σε επίπεδο παραγωγής. Για παράδειγμα, είναι γνωστό ότι υπάρχουν σημαντικά προβλήματα στον κλάδο των γαλακτοκομικών με την επάρκεια σε γάλα για την παραγωγή κυρίως της φέτας.
