Εισήγηση για την κατάρτιση ενός 15ετούς προγράμματος εγχώριων ναυπηγήσεων πολεμικών πλοίων και υποβρυχίων για την Ελλάδα και την Κύπρο, παράλληλα με την δημιουργία γραμμών παραγωγής και την προώθηση των πλατφορμών για εξαγωγές στο εξωτερικό κάνει η Ένωση Ελληνικών Ναυπηγείων.
Του Χρήστου Μαζανίτη
Η πρόταση για εθνική συμπόρευση, με χρηματοδότηση από κονδύλια της ΕΕ έγινε στο πλαίσιο του EDIP Info Day και την Ημέρα Αμυντικής Βιομηχανίας Ελλάδας – Κύπρου (Defence Industry Day) που διοργάνωσε η Γενική Διεύθυνση Αμυντικών Εξοπλισμών (ΓΔΑΕΕ) του υπουργείου Εθνικής Άμυνας.
Το κύριο μήνυμα που έγινε δεκτό με ενθουσιασμό από Επιτελείς του ΓΕΕΘΑ, Έλληνες και Κύπριους αξιωματούχους κι εκπροσώπους της αμυντικής βιομηχανίας και των δύο χωρών είναι ότι η Ελλάδα πρέπει να προχωρήσει στην άμεση θεσμοθέτηση και ψήφιση 15ετούς προγράμματος ναυπηγήσεων πλοίων και υποβρυχίων του Πολεμικού Ναυτικού στην χώρα μας. Τα ελληνικά ναυπηγεία έχουν τις υποδομές, την τεχνογνωσία, την τεχνολογία, το οικοσύστημα και όλη την απαραίτητη υποστήριξη για την άμεση έναρξη ναυπήγησης πολεμικών πλοίων και υποβρυχίων στην Ελλάδα. Και ταυτόχρονα να υπάρξει κοινή πολιτική προμηθειών με την Κύπρο, με την συμμετοχή εταιρειών ή ακόμη και την μεταφορά τεχνογνωσίας.
Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά στην ομιλία του ο Πρόεδρος της Ένωσης Ελληνικών Ναυπηγείων (ΕΕΝ), Πάνος Ξενοκώστας: «Κάθε χώρα που θέλησε να εγκαθιδρύσει βιώσιμη ναυπηγική αμυντική βιομηχανία, το έπραξε με μία και μόνο μέθοδο: με ένα εγκεκριμένο, δεσμευτικό, 15ετές πρόγραμμα εγχώριων ναυπηγήσεων».
Κορέα και Τουρκία
Το έπραξε η Νότια Κορέα στις 12 Ιανουαρίου 1973 με το Heavy and Chemical Industry Drive του Προέδρου Park Chung-Hee, όταν όρισε τη ναυπηγική ως έναν από τους έξι εθνικούς στρατηγικούς πυλώνες και γέννησε την Hyundai Heavy Industries, για να ακολουθήσουν εν συνεχεία η Daewoo και η Hanwha, με την οποία τα ναυπηγεία της ΟΝΕΧ έχουν υπογράψει συμφωνία ναυπήγησης υποβρυχίων, φρεγατών και κορβετών στην Ελλάδα, με την υποστήριξη της κυβέρνησης των ΗΠΑ, που δίνει τις άδειες για την ενσωμάτωση αμερικανικών οπλικών συστημάτων, που έχουν αποδείξει την επιχειρησιακή τους αξία στη μάχη (combat proven). Το έπραξε η Τουρκία στις 26 Ιουλίου 2005, όταν έβαλε την καρίνα για την πρώτη εθνική κορβέτα MILGEM, την Heybeliada, και πέρασε από αγοραστής σε εξαγωγέας.
Κι όμως, η Ελλάδα πριν 30 χρόνια μπορούσε να σχεδιάζει και να ναυπηγεί τα δικά της πολεμικά πλοία. Και τώρα με την εισήγηση για ένα αντίστοιχο, 15ετές εγκεκριμένο πρόγραμμα εγχώριων ναυπηγήσεων για το Πολεμικό Ναυτικό, όπως έχει γίνει σε κάθε χώρα που θέλει να εγκαθιδρύσει ναυπηγική αμυντική βιομηχανία, η Ελλάδα θα γίνει Νότιος Ναυπηγικός Πυλώνας.
Εξαγωγές
Η πρόταση του 15ετούς προβλέπει ρητά εξαγωγές σε τρίτες χώρες. Σκοπός της πρότασης δεν είναι να σχεδιάζουμε μόνο για να καλύψουμε τις ανάγκες μας, αλλά και για να καλύψουμε τις ανάγκες του Νότιου και Ανατολικού άξονα της Ευρώπης και των συμμάχων μας.
Μάλιστα, στην πρόταση προβλέπεται η εγχώρια βιομηχανική συμμετοχή να ξεπερνάει το 70%. Δηλαδή εκτός από την ναυπήγηση του πολεμικού πλοίου / υποβρυχίου, αυτό να εξοπλίζεται με συστήματα από ελληνικές εταιρείες, που ήδη παράγουν κι έχουν εξαγωγικές επιτυχίες. «Το 70% είναι η εγγύηση ότι γύρω από τα ναυπηγεία θα αναπτυχθεί και θα διευρυνθεί ένα βιώσιμο οικοσύστημα εκατοντάδων Μικρομεσαίων Επιχειρήσεων. Αυτό το οικοσύστημα των 200+ εταιρειών που έχουμε ήδη χαρτογραφήσει είναι η πραγματική αποτροπή. Γιατί η γνώση και η υπεραξία μένουν εδώ» ανέφερε χαρακτηριστικά ο Πρόεδρος της ΕΕΝ.
Μέσω Ευρώπης
Το ευρωπαϊκό πρόγραμμα EDIP (European Defence Industry Programme) αποτελεί τον κρίσιμο θεσμικό και χρηματοδοτικό πυλώνα της Ευρωπαϊκής Ένωσης που επικεντρώνεται στη στήριξη της αμυντικής βιομηχανίας, γεφυρώνοντας το χάσμα από την έρευνα στην πραγματική παραγωγή και στις κοινές προμήθειες. Σε αντίθεση με παλαιότερα προγράμματα που εστιάζονταν αποκλειστικά σε ερευνητικά στάδια, το EDIP χρηματοδοτεί την ίδια τη δημιουργία, επέκταση και ενίσχυση των βιομηχανικών υποδομών, την ασφάλεια εφοδιασμού και τις συντονισμένες αγορές στρατιωτικού υλικό μεταξύ των κρατών-μελών.
Η Ελλάδα και η Κύπρος έχουν την ευκαιρία να αξιοποιήσουν στρατηγικά το πρόγραμμα δημιουργώντας μια διακρατική αμυντική σύμπραξη στον ναυπηγικό τομέα. Μέσω κοινών επενδύσεων και αξιοποιώντας τα εργαλεία κοινών προμηθειών και έργων κοινού ενδιαφέροντος του EDIP, οι δύο χώρες μπορούν να εκσυγχρονίσουν και να επεκτείνουν τα ναυπηγεία τους ώστε να αποκτήσουν την απαιτούμενη δυναμική για την κατασκευή σύγχρονων πολεμικών πλοίων και υποβρυχίων. Συνενώνοντας τις βιομηχανικές και τεχνολογικές τους δυνατότητες σε κοινά ναυπηγικά προγράμματα, μπορούν να σχηματίσουν ισχυρές πολυεθνικές κοινοπραξίες που πληρούν τις αυστηρές προϋποθέσεις χρηματοδότησης της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μειώνοντας το εθνικό δημοσιονομικό βάρος και διασφαλίζοντας την τεχνολογική αυτονομία της περιοχής.
Η ενίσχυση αυτή θα λειτουργήσει ως καταλύτης για τις εξαγωγές, καθώς η αναβάθμιση των υποδομών και η τυποποίηση σύμφωνα με τα ευρωπαϊκά πρότυπα θα καταστήσουν τα ναυπηγικά προϊόντα ανταγωνιστικά στη διεθνή αγορά. Η συμμετοχή σε ευρωπαϊκές αμυντικές αλυσίδες αξίας επιτρέπει στις ελληνικές και κυπριακές επιχειρήσεις να προμηθεύουν όχι μόνο τις εθνικές ένοπλες δυνάμεις αλλά και άλλες ευρωπαϊκές χώρες, διευρύνοντας το εξαγωγικό τους αποτύπωμα.
Με αυτό το πρόγραμμα, η Ευρώπη στηρίζει αυτές τις προσπάθειες διότι η ενίσχυση της ναυπηγικής και αμυντικής βάσης στα νοτιοανατολικά σύνορα της Ένωσης θωρακίζει τη συνολική ασφάλεια, προστατεύει κρίσιμες θαλάσσιες οδούς και ενισχύει τη στρατηγική αυτονομία και ανθεκτικότητα έναντι μελλοντικών γεωπολιτικών κρίσεων.
Συνολικά, ο προϋπολογισμός του προγράμματος EDIP ανέρχεται στα 1,5 δισεκατομμύρια ευρώ για την περίοδο 2025-2027. Από αυτό το ποσό, η Ελλάδα και η Κύπρος, συμμετέχοντας σε πολυμερείς κοινοπραξίες και διεκδικώντας κονδύλια από τους άξονες των βιομηχανικών ενισχύσεων, των ναυτικών υποδομών και των κοινών προμηθειών, θα μπορούσαν να αντλήσουν δεκάδες εκατομμύρια ευρώ σε άμεσες ευρωπαϊκές επιχορηγήσεις, μοχλεύοντας παράλληλα πρόσθετες επενδύσεις εκατοντάδων εκατομμυρίων μέσω συμπράξεων δημόσιου και ιδιωτικού τομέα.
Συνεπώς, ακόμη ένας λόγος που η εθνική στρατηγική του 15ετούς πλάνου πρέπει να υιοθετηθεί από την Ελλάδα είναι διότι δίδεται η μοναδική ευκαιρία μέσω ΕΕ άντλησης κεφαλαίων για τον εκσυγχρονισμό κι επέκταση των υποδομών.
