Το ενδεχόμενο η Ρωσία να επιχειρήσει μια πιο αποφασιστική ενέργεια εναντίον του ΝΑΤΟ μέσα στους επόμενους μήνες εξετάζουν ευρωπαϊκές υπηρεσίες πληροφοριών. Οι προειδοποιήσεις αφορούν ένα ευρύ φάσμα πιθανών ενεργειών, από επιθέσεις με drones και πυραύλους έως περιορισμένη εισβολή σε συμμαχικό έδαφος ή προβοκάτσιες. Την ίδια ώρα, επικεφαλής υπηρεσιών ασφαλείας των χωρών της Βαλτικής προειδοποιούν ότι η υπερβολική καλλιέργεια φόβου μπορεί να εξυπηρετήσει τους στόχους του Κρεμλίνου.
Σύμφωνα με αποκλειστικό ρεπορτάζ του Guardian, τρεις επικεφαλής ευρωπαϊκών υπηρεσιών πληροφοριών μίλησαν στη βρετανική εφημερίδα σε ξεχωριστές συνεντεύξεις την περασμένη εβδομάδα, παρουσιάζοντας τις εκτιμήσεις τους για τις κινήσεις της Μόσχας. Παρότι διαφέρουν ως προς το πόσο άμεσος είναι ο κίνδυνος μιας στρατιωτικής επίθεσης, συμφωνούν ότι η ρωσική εκστρατεία δολιοφθορών στην Ευρώπη αναμένεται να ενταθεί.
Οι αποκαλύψεις έρχονται μετά την προειδοποίηση του Πολωνού πρωθυπουργού Ντόναλντ Τουσκ ότι, σύμφωνα με εκτιμήσεις των υπηρεσιών πληροφοριών, η Ρωσία ενδέχεται να εξαπολύσει επίθεση με drones ή πυραύλους σε έδαφος του ΝΑΤΟ τους επόμενους μήνες.
Κατά τον Τουσκ, μια τέτοια κίνηση θα μπορούσε να αποσκοπεί στην αμφισβήτηση της αξιοπιστίας του Άρθρου 5 της Βορειοατλαντικής Συνθήκης, το οποίο προβλέπει ότι μια ένοπλη επίθεση εναντίον ενός κράτους-μέλους θεωρείται επίθεση εναντίον όλων.
Ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν χαρακτήρισε τις προειδοποιήσεις του Πολωνού πρωθυπουργού «βάσιμες και καλά τεκμηριωμένες». Την Παρασκευή συγκάλεσε έκτακτη συνάντηση στο Παρίσι με πολιτικούς αρχηγούς και υποψηφίους για τις προεδρικές εκλογές του 2027, με αντικείμενο, μεταξύ άλλων, τις πληροφορίες για την αυξανόμενη ρωσική απειλή.
Επικεφαλής των τσεχικών μυστικών υπηρεσιών: «Μήνες, όχι χρόνια»
Ο Μίχαλ Κουντέλκα, επικεφαλής της Υπηρεσίας Πληροφοριών Ασφαλείας της Τσεχίας (BIS), εκτίμησε ότι τα σχέδια που θα μπορούσε να εξετάζει το Κρεμλίνο δεν περιορίζονται στην αυξημένη δραστηριότητα μη επανδρωμένων αεροσκαφών.
Σε σπάνια συνέντευξή του στην έδρα της υπηρεσίας, στην Πράγα, ανέφερε ότι ένα πιθανό σενάριο περιλαμβάνει περιορισμένη εισβολή σε έδαφος χώρας του ΝΑΤΟ που συνορεύει με τη Ρωσία.
«Είναι πιθανό. Θα μπορούσε να περιλαμβάνει μια περιορισμένη εισβολή, προβοκάτσιες υπό ψευδή σημαία, μια μαζική εκστρατεία επιρροής», δήλωσε.
Ο Κουντέλκα τοποθέτησε χρονικά ένα τέτοιο ενδεχόμενο σε διάστημα «μηνών, όχι ετών», προσθέτοντας ωστόσο ότι πολλοί άνθρωποι εργάζονται για να αποτρέψουν μια τέτοια εξέλιξη.
Οι δηλώσεις του ενισχύουν την ανησυχία για το κατά πόσο η Μόσχα θα μπορούσε να επιχειρήσει μια περιορισμένη ενέργεια με στόχο να δοκιμάσει την αντίδραση της Συμμαχίας, χωρίς να προκαλέσει εξαρχής μια γενικευμένη στρατιωτική σύγκρουση.
Λετονία: «Δεν βλέπουμε ενδείξεις επικείμενης επίθεσης»
Διαφορετική ως προς το χρονοδιάγραμμα είναι η εκτίμηση του Νόρμουντς Μέζβιετς, γενικού διευθυντή της κρατικής υπηρεσίας ασφαλείας της Λετονίας (VDD).
Μιλώντας στον Guardian στην έδρα της υπηρεσίας στη Ρίγα, δήλωσε ότι υπάρχουν ενδείξεις πως η Μόσχα προετοιμάζεται για πιο αποφασιστικές ενέργειες στην Ευρώπη, αλλά δεν είναι σαφές εάν πρόκειται για συγκεκριμένο επιχειρησιακό σχεδιασμό ή για μέρος μιας ευρύτερης στρατηγικής αποσταθεροποίησης.
«Δεν βλέπουμε ενδείξεις επικείμενης επίθεσης», ξεκαθάρισε.
«Παραμένει ανοιχτό το ερώτημα εάν έχουν άμεσα και συγκεκριμένα σχέδια ή εάν όλα αυτά εντάσσονται απλώς στις συνολικές προσπάθειές τους να διασπείρουν φόβο και αβεβαιότητα στη δυτική κοινωνία», πρόσθεσε.
Οι χώρες της Βαλτικής, που επί χρόνια επέκριναν τη Δυτική Ευρώπη επειδή υποτιμούσε τη ρωσική απειλή, βρίσκονται πλέον στη θέση να καλούν ορισμένους δυτικούς ηγέτες να μετριάσουν τη δημόσια ρητορική τους.
Η ανησυχία τους είναι ότι οι συνεχείς προειδοποιήσεις για επικείμενη εισβολή μπορούν να προκαλέσουν αναστάτωση στις κοινωνίες και στις οικονομίες τους, ακόμη και χωρίς να πραγματοποιηθεί επίθεση.
Εσθονία: «Αν υπάρξει λόγος να φοβόμαστε επίθεση, θα το πούμε»
Στο ίδιο πνεύμα κινήθηκε και ο γενικός γραμματέας του υπουργείου Εξωτερικών της Εσθονίας, Γιόναταν Βσέβιοφ, ο οποίος το Σάββατο επέκρινε τον «πανικό στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης» σχετικά με το ενδεχόμενο ρωσικής επίθεσης.
«Εάν υπάρξει λόγος να φοβόμαστε επίθεση, να είστε βέβαιοι ότι θα το ξεκαθαρίσουμε. Μέχρι τότε, διατηρήστε την ψυχραιμία σας, συνεχίστε κανονικά και στηρίξτε την Ουκρανία», έγραψε στην πλατφόρμα X.
Ο Μέζβιετς επισήμανε, πάντως, ότι είναι θετικό το γεγονός πως η Δυτική Ευρώπη έχει πλέον αντιληφθεί τη ρωσική απειλή.
«Πριν από το 2022 προειδοποιούσαμε συνεχώς τους δυτικοευρωπαίους εταίρους μας για την απειλή από τη Ρωσία, αλλά τις περισσότερες φορές οι φωνές μας δεν εισακούονταν. Το 2022 η προσέγγισή τους άλλαξε. Είπαν ότι τελικά οι Βαλτικές χώρες και οι Πολωνοί είχαν δίκιο», ανέφερε.
Το ταξίδι του αρχηγού της CIA στη Μόσχα και οι διαψεύσεις του Κρεμλίνου
Ούτε ο Μέζβιετς ούτε ο Κουντέλκα θέλησαν να αποκαλύψουν ποιες συγκεκριμένες πληροφορίες έχουν συγκεντρωθεί σχετικά με ενδεχόμενα ρωσικά σχέδια για τους επόμενους μήνες.
Απέφυγαν επίσης να σχολιάσουν εάν η αιφνιδιαστική επίσκεψη του διευθυντή της CIA, Τζον Ράτκλιφ, στη Μόσχα τον περασμένο μήνα είχε ως στόχο, έστω εν μέρει, να προειδοποιήσει το Κρεμλίνο για τους κινδύνους μιας επίθεσης στο ΝΑΤΟ.
Κατά τη διάρκεια εκείνου του ταξιδιού, ο Ράτκλιφ είχε πραγματοποιήσει στάση και στη Ρίγα.
Μετά την επίσκεψή του, ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου, Ντμίτρι Πεσκόφ, απέρριψε τις φήμες περί σχεδιαζόμενης ρωσικής επίθεσης στη Συμμαχία.
«Δεν έχει καμία σχέση με την πραγματικότητα και καμία σχέση με τις προθέσεις της Ρωσικής Ομοσπονδίας», δήλωσε.
Οι διαψεύσεις αυτές, ωστόσο, επαναφέρουν στη μνήμη ευρωπαϊκών κυβερνήσεων όσα είχαν προηγηθεί της εισβολής πλήρους κλίμακας στην Ουκρανία το 2022, όταν οι αμερικανικές υπηρεσίες προειδοποιούσαν επανειλημμένα ότι η Ρωσία ετοιμαζόταν να επιτεθεί και το Κρεμλίνο αρνούνταν ότι είχε τέτοιες προθέσεις.
Η τακτική «κλιμάκωση για αποκλιμάκωση» και ο στόχος της Μόσχας
Η Ρωσία έχει επανειλημμένα υποστηρίξει ότι η παροχή όπλων, πληροφοριών και στρατιωτικών συμβούλων στην Ουκρανία καθιστά τις δυτικές χώρες μέρος του πολέμου και, κατά τη θέση της Μόσχας, νόμιμους στόχους.
Μέχρι σήμερα, ωστόσο, έχει αποφύγει ενέργειες που θα μπορούσαν να προκαλέσουν συντονισμένη στρατιωτική απάντηση του ΝΑΤΟ.
Αντί για μια ευθεία σύγκρουση, δυτικές υπηρεσίες πληροφοριών περιγράφουν μια εκστρατεία δολιοφθορών εναντίον στόχων σε χώρες που στηρίζουν ενεργά την Ουκρανία, καθώς και μεμονωμένα περιστατικά που εκλαμβάνονται ως δοκιμές των ορίων αντίδρασης της Συμμαχίας.
Ως παράδειγμα αναφέρεται η είσοδος περισσότερων από δώδεκα μη επανδρωμένων αεροσκαφών χωρίς πυρομαχικά στον πολωνικό εναέριο χώρο πριν από έναν χρόνο.
Ο Κουντέλκα περιέγραψε τη σημερινή ρωσική τακτική με τον όρο «κλιμάκωση για αποκλιμάκωση».
«Πιστεύουν ότι, εάν κλιμακώσουν αρκετά, τότε οι ευρωπαϊκές χώρες θα αποφασίσουν να μη στηρίζουν την Ουκρανία», δήλωσε.
Κατά την εκτίμησή του, το Κρεμλίνο επιδιώκει να εντοπίσει και να πιέσει τα ευάλωτα σημεία των δυτικών κοινωνιών, ώστε να περιορίσει την υποστήριξή τους στην ουκρανική πολεμική προσπάθεια.
Σουηδικές μυστικές υπηρεσίες: «Η Μόσχα παίζει θέατρο διαπραγματεύσεων»
Την ώρα που οι προειδοποιήσεις αυξάνονται, οι αμερικανικές προσπάθειες για επανέναρξη των ειρηνευτικών συνομιλιών δεν έχουν αποδώσει μέχρι στιγμής αποτέλεσμα.
Πέρα από την επίσκεψη του Ράτκλιφ στη Μόσχα, οι Αμερικανοί απεσταλμένοι Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ πραγματοποίησαν νέο ταξίδι στη ρωσική πρωτεύουσα, καθώς και την πρώτη τους επίσκεψη στο Κίεβο.
Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει επανειλημμένα υποστηρίξει ότι ο Βλαντίμιρ Πούτιν ενδιαφέρεται για μια συμφωνία. Ωστόσο, ο επικεφαλής της στρατιωτικής υπηρεσίας πληροφοριών και ασφαλείας της Σουηδίας, Τόμας Νίλσον, εκφράζει διαφορετική εκτίμηση.
«Δεν έχω δει ενδείξεις ότι στη Μόσχα εξετάζουν σοβαρά το ενδεχόμενο πραγματικών διαπραγματεύσεων», δήλωσε στον Guardian, στο περιθώριο συνεδρίου στη Ρίγα.
«Η εκτίμησή μου είναι ότι εξακολουθούν να πιστεύουν πως μπορούν να πετύχουν τους στρατηγικούς τους στόχους, επομένως απλώς παίζουν θέατρο διαπραγματεύσεων», πρόσθεσε.
Το ένοπλο drone στο αεροδρόμιο της Λειψίας: «Αλλάζει τα δεδομένα»
Κοινή εκτίμηση και των τριών επικεφαλής υπηρεσιών πληροφοριών είναι ότι η ρωσική εκστρατεία δολιοφθορών στην Ευρώπη θα ενταθεί τους επόμενους μήνες.
Ο Νίλσον χαρακτήρισε «εξέλιξη που αλλάζει τα δεδομένα» το πρόσφατο περιστατικό με ένοπλο drone στο αεροδρόμιο της Λειψίας, το οποίο οι γερμανικές αρχές απέδωσαν στις ρωσικές υπηρεσίες πληροφοριών.
«Το να στέλνεις ένα οπλισμένο μη επανδρωμένο αεροσκάφος σε ένα πολυσύχναστο αεροδρόμιο στη μέση της Ευρώπης… Εάν υπάρχουν επιθέσεις που θα μπορούσαν να προκαλέσουν απώλειες ανθρώπινων ζωών ή την καταστροφή εξαιρετικά κρίσιμων υποδομών, με τεράστιες συνέπειες για την κοινωνία, πιστεύω ότι αυτό αλλάζει τα δεδομένα», ανέφερε.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η εντατικοποίηση των ρωσικών ενεργειών εξυπηρετεί πολλαπλούς στόχους: τη μείωση της υποστήριξης προς την Ουκρανία, τη δημιουργία διαιρέσεων στο εσωτερικό του ΝΑΤΟ και την πρόκληση ανησυχίας στους ευρωπαϊκούς πληθυσμούς.
«Πιστεύω ότι η Μόσχα θα ήθελε πολύ το ΝΑΤΟ να κάνει ατελείωτες συζητήσεις στο πλαίσιο των διαβουλεύσεων του Άρθρου 4, χωρίς όμως να προχωρά σε ενέργειες», δήλωσε.
Στο στόχαστρο σιδηρόδρομοι, υποδομές στήριξης της Ουκρανίας και αμυντική βιομηχανία
Ο επικεφαλής της λετονικής υπηρεσίας ασφαλείας περιέγραψε μια μεταβολή στην επιλογή στόχων από τη Μόσχα.
Σύμφωνα με τον Μέζβιετς, η Ρωσία φαίνεται να περνά από πιο τυχαίες επιθέσεις δολιοφθοράς και εμπρησμούς, που είχαν κυρίως στόχο τη διάδοση πανικού, σε πιο συγκεκριμένους στόχους που συνδέονται με τη δυτική υποστήριξη προς την Ουκρανία.
«Βλέπουμε ότι επιδιώκουν να επιτεθούν σε σιδηροδρομικές υποδομές και σε υποδομές υποστήριξης της Ουκρανίας. Αυτή τη στιγμή βλέπουμε μια μετατόπιση προς στόχους της αμυντικής βιομηχανίας», ανέφερε.
Όπως εξήγησε, με αυτόν τον τρόπο η Μόσχα μπορεί να πετύχει ταυτόχρονα πρακτικό πλήγμα και ψυχολογικό αποτέλεσμα.
Η εκστρατεία επιβαρύνει και τις ίδιες τις ευρωπαϊκές υπηρεσίες πληροφοριών, οι οποίες αναγκάζονται να εξετάζουν ως πιθανές εχθρικές ενέργειες περιστατικά που άλλοτε θα μπορούσαν να θεωρηθούν μεμονωμένες βλάβες ή ατυχήματα.
«Τώρα κάθε πυρκαγιά ή κάθε δυσλειτουργία πρέπει να ερευνάται από τις υπηρεσίες πληροφοριών ως πιθανή τρομοκρατική επίθεση, και αυτό είναι ένα καλό αποτέλεσμα για εκείνους», κατέληξε ο Κουντέλκα.
