Ο πρωθυπουργός του Καναδά Μαρκ Κάρνεϊ απέρριψε την ιδέα ότι η βαθύτερη συνεργασία της χώρας του με την Ευρωπαϊκή Ένωση αποσκοπεί στη δημιουργία ενός νέου γεωπολιτικού μπλοκ απέναντι στις ΗΠΑ, αφήνοντας παράλληλα σαφή αιχμή προς τον Ντόναλντ Τραμπ. Οι δηλώσεις του έρχονται μία ημέρα μετά την πρόταση της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν να εξεταστεί ένα πρωτόγνωρο καθεστώς «συνδεδεμένου μέλους» της ΕΕ για τον Καναδά.
Μιλώντας την Πέμπτη στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στο Στρασβούργο, ο Κάρνεϊ ξεκαθάρισε ότι η πρότασή του δεν αφορά τη δημιουργία ενός νέου πόλου ισχύος.
«Δεν προτείνω ένα τρίτο μπλοκ προκειμένου να γίνουμε αντίπαλος των μεγάλων δυνάμεων, απλώς με καλύτερους τρόπους», δήλωσε ενώπιον των Ευρωπαίων νομοθετών.
Ο ίδιος τόνισε ότι στόχος είναι η ενίσχυση της ανθεκτικότητας Καναδά και Ευρώπης και όχι η αυτάρκεια ή η δημιουργία ενός νέου κλειστού συνασπισμού.
«Δεν επιδιώκουμε ισχύ για να κυριαρχήσουμε πάνω σε άλλους. Αντίθετα, επιδιώκουμε ανθεκτικότητα, ώστε κανείς να μην μπορεί να ελέγχει τις ανοικτές αγορές μας, να πλήττει την κυριαρχία μας, να απειλεί την εδαφική μας ακεραιότητα ή να υπονομεύει τις ελευθερίες, τις δημοκρατίες και το κράτος δικαίου», ανέφερε.
Η πρόταση για «συνδεδεμένο μέλος» της ΕΕ
Μία ημέρα νωρίτερα, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν πρότεινε να ανοίξει η συζήτηση ώστε ο Καναδάς να γίνει το πρώτο «associate member» της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ένα καθεστώς που σήμερα δεν προβλέπεται στις ευρωπαϊκές Συνθήκες.
Η φον ντερ Λάιεν παρουσίασε ένα ευρύ πεδίο ενισχυμένης συνεργασίας, από την αμυντική βιομηχανία και την τεχνολογία μέχρι την ενέργεια, τις κρίσιμες πρώτες ύλες, την τεχνητή νοημοσύνη, την κυβερνοασφάλεια και την Αρκτική. Όπως ανέφερε, η επιδίωξη είναι η μετάβαση από τη συμφωνία CETA σε μια ευρύτερη «Συμμαχία για το Μέλλον».
Ο Κάρνεϊ δήλωσε ότι καλωσορίζει τη φιλοδοξία αυτή, αλλά ξεκαθάρισε ότι ο Καναδάς δεν επιδιώκει πλήρη ένταξη στην ΕΕ. Η τελική μορφή οποιασδήποτε νέας σχέσης, είπε, θα συζητηθεί και θα τεθεί σε ψηφοφορία από τους Καναδούς νομοθέτες.
Η απειλή Τραμπ για «πολύ βαρείς δασμούς»
Οι κινήσεις αυτές πραγματοποιούνται ενώ ο Καναδάς βρίσκεται σε εμπορική αντιπαράθεση με τις ΗΠΑ, τον μεγαλύτερο εμπορικό εταίρο του, και η ΕΕ έχει επίσης βρεθεί αντιμέτωπη με την επιθετική δασμολογική πολιτική της κυβέρνησης Τραμπ.
Ο Αμερικανός πρόεδρος προειδοποίησε ότι οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να επιβάλουν «πολύ βαρείς δασμούς» στην Ευρωπαϊκή Ένωση, εάν θεωρήσει ότι μια νέα συμφωνία με τον Καναδά αποτελεί «εχθρική πράξη».
«Αν υπάρχει καλή πρόθεση, είναι εντάξει. Αν υπάρχει κακή πρόθεση, θα επιβάλουμε πολύ βαρείς δασμούς στην Ευρώπη», δήλωσε.
«Ευρώπη και Καναδάς είναι ισχυρότεροι μαζί»
Ο Κάρνεϊ υποστήριξε ότι η στενότερη συνεργασία είναι αναγκαία απέναντι σε «νέες καταιγίδες», αναφέροντας μεταξύ άλλων την κλιματική αλλαγή, την εργαλειοποίηση του εμπορίου και τη διάβρωση των δημοκρατικών κανόνων.
«Η Ευρώπη και ο Καναδάς είναι ισχυρότεροι μαζί», δήλωσε, προσθέτοντας ότι μια συμμαχία ΕΕ-Καναδά θα μπορούσε να αποτελέσει «φάρο για άλλες δημοκρατίες» και να παραμείνει ανοικτή και σε άλλες χώρες.
Μεταξύ των τομέων στους οποίους πρότεινε στενότερη συνεργασία περιλαμβάνονται τα κρίσιμα ορυκτά, η ενεργειακή ασφάλεια, η παραγωγή αμυντικού εξοπλισμού, τα συστήματα πληρωμών και η τεχνητή νοημοσύνη. Ειδική αναφορά έκανε επίσης στα ευρωπαϊκά προγράμματα Erasmus+ και Horizon, στα οποία θέλει να αποκτήσει μεγαλύτερη πρόσβαση ο Καναδάς.
Ο Καναδός πρωθυπουργός πρότεινε ακόμη την ενίσχυση των ανταλλαγών νέων, ώστε περισσότεροι Ευρωπαίοι και Καναδοί να μπορούν να ζουν, να εργάζονται και να σπουδάζουν και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού.
Επιφυλάξεις από τη Γερμανία
Η ιδέα του «συνδεδεμένου μέλους» δεν έχει γίνει δεκτή χωρίς επιφυλάξεις.
Ο εκπρόσωπος της γερμανικής κυβέρνησης Στέφαν Κορνέλιους δήλωσε ότι το Βερολίνο υποστηρίζει μια «ιδιαίτερα στενή εταιρική σχέση» με τον Καναδά και είναι ανοικτό σε νέα μοντέλα συνεργασίας, αλλά θεωρεί ότι ο όρος «associate member» πρέπει να επανεξεταστεί.
Ο Κάρνεϊ απάντησε ότι η ακριβής ονομασία είναι «ζήτημα της Ευρώπης», σημειώνοντας ότι «αυτό που έχει σημασία είναι η ουσία».
Περισσότερες λεπτομέρειες αναμένεται να συζητηθούν σε επενδυτική σύνοδο ΕΕ-Καναδά στο Μόντρεαλ τον επόμενο μήνα.
Η συζήτηση πραγματοποιείται πάνω σε ήδη ισχυρές οικονομικές σχέσεις: το διμερές εμπόριο αγαθών και υπηρεσιών έφθασε τα 130,8 δισ. ευρώ το 2025, αυξημένο κατά περισσότερο από 80% μέσα σε μία δεκαετία, σύμφωνα με στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής που παραθέτει το CNN.
