Ευρώπη και Αφρική συναντώνται στη Θέουτα, σε μια από τις πιο παράδοξες γεωγραφικές συνυπάρξεις του ευρωπαϊκού χάρτη. Πρόκειται για μια μικρή ισπανική πόλη στην αφρικανική ακτή, με το Μαρόκο να την περιβάλλει από τη στεριά και την Ισπανία να βρίσκεται απέναντι, πέρα από τη θάλασσα. Οι κάτοικοί της είναι Ισπανοί -άρα και Ευρωπαίοι- πολίτες, ενώ η ίδια αποτελεί, μαζί με τη γειτονική Μελίγια, το μοναδικό χερσαίο σύνορο της Ευρωπαϊκής Ένωσης με την αφρικανική ήπειρο.
Του Νίκου Παγουλάτου
Η Θέουτα αποτελεί πύλη προς την Ευρώπη για ανθρώπους που επιχειρούν να αφήσουν πίσω τους το Μαρόκο και να αναζητήσουν μια καλύτερη ζωή. Ταυτόχρονα, έχει εξελιχθεί σε ένα από τα πλέον αυστηρά φυλασσόμενα σημεία των ευρωπαϊκών συνόρων, με τον συνοριακό φράχτη και τα μέτρα επιτήρησης να ενισχύονται διαρκώς. Η ισορροπία αυτή, ανάμεσα στην ευρωπαϊκή επικράτεια και την αφρικανική γεωγραφία, στην ασφάλεια των συνόρων και την ανθρώπινη μετακίνηση, δοκιμάστηκε με πρωτοφανή τρόπο στις 30 και 31 Ιουλίου 2026.
Μέσα σε λίγες ώρες, δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι επιχείρησαν να περάσουν από το Μαρόκο στη Θέουτα, πολλοί από αυτούς κολυμπώντας προς την ισπανική ακτή. Η ισπανική κυβέρνηση υπολογίζει ότι περισσότεροι από 70.000 άνθρωποι πέρασαν τα σύνορα μέσα σε αυτό το διάστημα, με τον αριθμό που επικαλούνται οι ισπανικές αρχές να φτάνει περίπου τις 72.000 εισόδους.
Πρόκειται, ωστόσο, για εκτίμηση και όχι για οριστική καταμέτρηση, όπως διευκρινίζει το ισπανικό υπουργείο Εσωτερικών στο enikos.gr «Ο συγκεκριμένος αριθμός αποτελεί εκτίμηση που παρέχεται από ειδικούς των Δυνάμεων και των Σωμάτων Κρατικής Ασφάλειας», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Η μαζική αυτή μεταναστευτική ροή, μετατράπηκε γρήγορα σε ανθρωπιστική κρίση. Άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους στη θάλασσα ή μέσα στο χάος της προσπάθειας να προσεγγίσουν την πόλη. Οι ισπανικές και μαροκινές Aρχές κάνουν λόγο για περίπου 90 έως 94 επιβεβαιωμένους θανάτους, ενώ οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων ανεβάζουν τον απολογισμό ακόμη υψηλότερα, υποστηρίζοντας ότι αρκετά θύματα δεν έχουν ακόμη καταγραφεί.
Την ίδια ώρα, χιλιάδες μετανάστες βρέθηκαν στους δρόμους της Θέουτα, ενώ η πόλη κλήθηκε να διαχειριστεί μέσα σε ελάχιστο χρόνο ανάγκες που ξεπερνούσαν κατά πολύ τις συνήθεις δυνατότητες των υποδομών της.
Η κρίση, όμως, δεν τελείωσε όταν σταμάτησε η μαζική είσοδος των μεταναστών. Η συντριπτική πλειονότητα όσων πέρασαν στη Θέουτα επέστρεψε στο Μαρόκο μέσα στις επόμενες ημέρες, ενώ χιλιάδες παρέμειναν στην πόλη, ανάμεσά τους και μεγάλος αριθμός ασυνόδευτων ανηλίκων.
«Η ταχεία αρχική αντίδραση [της κυβέρνησης] επέτρεψε την επιστροφή του 90% [σ.σ. περίπου 64.000] των ανθρώπων αυτών μέσα στις πρώτες 48 ώρες», δήλωσε στο enikos.gr το ισπανικό υπουργείο Κοινωνικής Ένταξης, Κοινωνικής Ασφάλισης και Μετανάστευσης.
Παράλληλα, σύμφωνα πάντα με το ίδιο υπουργείο, βρίσκεται σε εξέλιξη η διαδικασία «εξέτασης των ατομικών φακέλων» όσων παραμένουν στον ισπανικό θύλακα, «όπως προβλέπει η ευρωπαϊκή νομοθεσία».
Το μέγεθος της κρίσης άνοιξε, ωστόσο, μια σειρά από δύσκολα ερωτήματα:
- Πόσο προετοιμασμένες ήταν οι ισπανικές Aρχές;
- Τι γνώριζαν πριν από την 30ή Ιουλίου;
- Γιατί η προειδοποίηση για αυξημένες διελεύσεις δεν μεταφράστηκε σε πρόβλεψη μιας κινητοποίησης τέτοιας κλίμακας;
- Τι ρόλο διαδραμάτισαν τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, τα δίκτυα διακινητών και η απόφαση του ισπανικού Ανώτατου Δικαστηρίου για τις επιστροφές όσων έφταναν κολυμπώντας;
- Και, κυρίως, τι μπορεί να σημαίνει η εμπειρία της Θέουτα για την επόμενη μεγάλη μεταναστευτική κρίση στα ευρωπαϊκά σύνορα;
Το enikos.gr απευθύνθηκε για τα ερωτήματα αυτά στο ισπανικό υπουργείο Εσωτερικών, αλλά και στο υπουργείο Κοινωνικής Ένταξης, Κοινωνικής Ασφάλισης και Μετανάστευσης, ζητώντας απαντήσεις για τη διαχείριση της κρίσης και τη συζήτηση που έχει ανοίξει στην Ευρώπη για την εξωτερικοποίηση της διαχείρισης του μεταναστευτικού.
Οι απαντήσεις των δύο υπουργείων δεν δίνουν σε όλα τα ερωτήματα μια σαφή απάντηση. Δίνουν, όμως, μια εικόνα για το πώς η ισπανική κυβέρνηση αποτιμά την κρίση, ποια μέτρα υποστηρίζει ότι έλαβε πριν και μετά τη μαζική είσοδο και, κυρίως, ποια όρια θέτει απέναντι σε ορισμένες από τις λύσεις που προτείνονται πλέον σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Τι γνώριζαν οι ισπανικές Αρχές πριν από τη μαζική είσοδο
Ένα από τα σημαντικότερα ερωτήματα που παραμένουν ανοιχτά αφορά το τι γνώριζαν οι ισπανικές αρχές, τις ημέρες πριν από τη μαζική ροή της 30ής και 31ης Ιουλίου. Στο συγκεκριμένο ζήτημα, το ισπανικό υπουργείο Εσωτερικών παραπέμπει στις δημόσιες δηλώσεις του πρωθυπουργού Πέδρο Σάντσεθ.
Όπως αναφέρει, «τις ημέρες πριν από την κρίση είχε διαπιστωθεί αύξηση των παράτυπων εισόδων δια θαλάσσης, ενώ είχαν πραγματοποιηθεί συναντήσεις συντονισμού μεταξύ των αρχών της Θέουτα και της Γενικής Κρατικής Διοίκησης».
Σύμφωνα με τον Σάντσεθ, το CNI (Εθνικό Κέντρο Πληροφοριών) και οι αστυνομικές δυνάμεις αντάλλαξαν πληροφορίες για την κατάσταση. Ωστόσο, «δεν υπήρξε κάποια προειδοποίηση» που να υποδείκνυε ότι επρόκειτο να σημειωθεί εισροή της κλίμακας που τελικά καταγράφηκε.
«Παρά ταύτα, η κυβέρνηση ενίσχυσε τους συνοριακούς ελέγχους, αύξησε τη δυναμικότητα των δομών υποδοχής και διατήρησε τον συντονισμό με το Μαρόκο, προκειμένου να αντιμετωπίσει την κατάσταση».
Υπενθυμίζεται πως ο Ισπανός Πρωθυπουργός, χθες Πέμπτη, απέρριψε το σενάριο εμπλοκής του Ραμπάτ στη μεταναστευτική κρίση της Θέουτα, τονίζοντας ότι καμία υπηρεσία δεν παρείχε στοιχεία για ενορχήστρωση μαζικής εισροής μεταναστών.
Η απάντηση αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς έρχεται σε ένα σημείο όπου είχαν διατυπωθεί διαφορετικές εκδοχές στο εσωτερικό της ισπανικής κυβέρνησης σχετικά με το επίπεδο της πληροφόρησης που υπήρχε πριν από την κρίση.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα των αντιφάσεων είναι η δήλωση της υπουργού Άμυνας, Μαργαρίτα Ρόμπλες, η οποία είχε δηλώσει ότι το CNI μοιράστηκε πληροφορίες με τις αρμόδιες αρχές τις ημέρες που προηγήθηκαν των μαζικών αφίξεων, ενώ ο υπουργός Εσωτερικών, Φερνάντο Γκράντε-Μαρλάσκα, έχει υποστηρίξει ότι δεν υπήρξε έκθεση του CNI που να προειδοποιούσε για εισροή της κλίμακας που τελικά σημειώθηκε.
Ο Σάντσεθ σημείωσε χθες ότι καμία προγενέστερη έκθεση δεν είχε προβλέψει «την κλίμακα» ή «την πιθανότητα» των όσων συνέβησαν στα τέλη Ιουλίου.
Μετά την μεταναστευτική κρίση στη Θέουτα, το υπουργείο Εσωτερικών, υποστήριξε στο enikos.gr ότι «κατήρτισε μια σειρά μέτρων με στόχο την ενίσχυση της ασφάλειας κατά μήκος της συνοριακής περιμέτρου της πόλης και τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας των συνοριακών ελέγχων».
Η απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στην απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου, η οποία είχε κοινοποιηθεί στις 8 Ιουλίου και εμπόδιζε την εφαρμογή του μηχανισμού «άμεσης επιστροφής στα σύνορα», για ανθρώπους που έφταναν στη Θέουτα κολυμπώντας.
Σύμφωνα με το υπουργείο Εσωτερικών, από εκείνη τη στιγμή η Guardia Civil (Πολιτοφυλακή) ενίσχυσε την παρουσία της, αναπτύσσοντας 70 στελέχη: 60 κατά μήκος του συνοριακού φράχτη με το Μαρόκο και 10 για τον έλεγχο των θαλάσσιων συνόρων, «προκειμένου να αντιμετωπίσει μια πιθανή αύξηση των παράτυπων μεταναστών που θα έφταναν μέσω αυτής της οδού».
Παράλληλα, επτά σκάφη -ένα πλοίο ανοικτής θαλάσσης, ένα ταχύπλοο περιπολικό και πέντε φουσκωτά σκάφη άκαμπτου κύτους- τέθηκαν από τις 8 Ιουλίου σε υπηρεσία θαλάσσιας επιτήρησης, με συνολικά σχεδόν 30 στελέχη στα πληρώματά τους.
Στις 9 Ιουλίου ξεκίνησαν, επίσης, «μελέτες για την εγκατάσταση μέτρων θαλάσσιας αποτροπής/αναχαίτισης, ώστε να καταστεί δυνατή η συμμόρφωση με την απόφαση του δικαστηρίου σχετικά με την επιστροφή των μεταναστών».
Τι προκάλεσε τη μεταναστευτική ροή
Το κρίσιμο, ωστόσο, ερώτημα για το τι ακριβώς προκάλεσε την έκρηξη των αφίξεων παραμένει αναπάντητο. Το υπουργείο Εσωτερικών αναφέρει στο enikos.gr ότι η αιτία της κρίσης της 30ής και 31ης Ιουλίου «διερευνάται επί του παρόντος από τις Δυνάμεις και τα Σώματα Κρατικής Ασφάλειας, χωρίς ωστόσο να έχει εξαχθεί μέχρι στιγμής κάποιο οριστικό συμπέρασμα».
Έτσι, οι αναφορές σε οργανωμένα δίκτυα διακινητών, κινητοποίηση μέσω των μέσων κοινωνικής δικτύωσης ή παρερμηνεία της δικαστικής απόφασης παραμένουν, επισήμως, υπό διερεύνηση και όχι επιβεβαιωμένες αιτίες της κρίσης.
Κανονικότητα και στήριξη
Η ισπανική κυβέρνηση επιχειρεί πλέον να επαναφέρει την πόλη σε μια κανονικότητα μέσω της εξέτασης των ατομικών φακέλων μεταναστών, όπως προβλέπει η ευρωπαϊκή νομοθεσία. Η διαδικασία αυτή, όπως μας εξήγησε το υπ. Κοινωνικής Ένταξης, Κοινωνικής Ασφάλισης και Μετανάστευσης, «συνδυάζει την ασφάλεια, την ανθρωπιστική βοήθεια, την προστασία των ανηλίκων, την επιτάχυνση των διοικητικών διαδικασιών και την ενίσχυση των υποδομών υποδοχής».
Επιπλέον, το οικονομικό αποτύπωμα της διαχείρισης της κρίσης αυξήθηκε σημαντικά μέσα σε λίγες εβδομάδες. Αρχικά «εγκρίθηκε χρηματοδότηση 6,5 εκατ. ευρώ για τρόφιμα, προϊόντα γυναικείας υγιεινής και υγειονομική και κοινωνική φροντίδα». Το ποσό αυτό, σύμφωνα με το συγκεκριμένο ισπανικό υπουργείο, αυξήθηκε στη συνέχεια στα 44,5 εκατ. ευρώ.
Στις 25 Αυγούστου, η κήρυξη της κατάστασης Εθνικού Ενδιαφέροντος για την Ασφάλεια επέτρεψε, επίσης, την «ενισχυμένη και συντονισμένη αξιοποίηση κρατικών πόρων, με τον υπουργό Εδαφικής Πολιτικής και Δημοκρατικής Μνήμης να αναλαμβάνει τον ρόλο της λειτουργικής αρχής συντονισμού».
Θέσεις υποδοχής μεταναστών
Το μεγαλύτερο πρακτικό πρόβλημα μετά την αρχική μαζική είσοδο ήταν τι θα γινόταν με τους ανθρώπους που παρέμεναν στη Θέουτα. Το υπ. Κοινωνικής Ένταξης, Κοινωνικής Ασφάλισης και Μετανάστευσης αναφέρει στο enikos.gr ότι, στη δεύτερη φάση της διαχείρισης, στόχος ήταν «να προσφερθεί βοήθεια και στέγαση στους ανθρώπους που βρίσκονταν στους δρόμους, να ταυτοποιηθούν και να ξεκινήσουν οι διαδικασίες για την επιστροφή τους».
Για τον σκοπό αυτό, η κυβέρνηση επταπλασίασε τις θέσεις ανθρωπιστικής υποδοχής. Από τις 500 θέσεις που αποτελούσαν τη συνήθη δυναμικότητα του Κέντρου Προσωρινής Υποδοχής πριν από την κρίση, προστέθηκαν περισσότερες από 3.400, ενώ έχουν ήδη διατεθεί χώροι για ακόμη 3.000 θέσεις, μας είπε το υπουργείο.
Υποστηρίζει επίσης ότι ο ισπανικός μηχανισμός ανθρωπιστικής υποδοχής αποδείχθηκε ικανός «να προσαρμοστεί σε αυτήν την ιδιαίτερα σύνθετη κατάσταση». Χαρακτηρίζει το σύστημα «ευέλικτο», επισημαίνοντας την προηγούμενη εμπειρία από τη Θέουτα, τα Κανάρια Νησιά και τη Μελίγια, αλλά και από τη διαχείριση της υποδοχής Ουκρανών, Αφγανών, Σύρων και άλλων πολιτών.
Παράλληλα, η υγειονομική φροντίδα που παρέχεται μέσω του Ερυθρού Σταυρού από τις 3 Αυγούστου έχει οδηγήσει, σύμφωνα με τα στοιχεία του υπουργείου, σε 7.568 παροχές ιατρικής φροντίδας και 276 διακομιδές σε νοσοκομεία ή κέντρα υγείας.
Στο μέτωπο της πρόληψης, το υπουργείο Υγείας ξεκίνησε εκστρατεία εμβολιασμού, αρχικά με 300 δόσεις, ενώ «για την πρόληψη πιθανών ασθενειών» έχουν διατεθεί συνολικά 45.000 εμβόλια.
Την ίδια ώρα, το υπ. Εσωτερικών «ενισχύει το προσωπικό που πραγματοποιεί συνεντεύξεις στο Κέντρο Προσωρινής Διαμονής Μεταναστών (CETI), ενώ δίνει τη δυνατότητα διεξαγωγής συνεντεύξεων μέσω τηλεδιάσκεψης στο Κέντρο Προσωρινής Υποδοχής Αλλοδαπών (CATE)».
Μέχρι τις 31 Αυγούστου, σύμφωνα με το υπ. Κοινωνικής Ένταξης, είχαν διανεμηθεί
- 109.600 κιτ τροφίμων,
- 1.396 κιτ γυναικείας υγιεινής και
- 2.150 κιτ ανδρικής υγιεινής.
Οι καταγγελίες για βία
Η ανθρωπιστική διάσταση της κρίσης, ωστόσο, δεν περιορίζεται στη στέγαση, την τροφή και την υγειονομική περίθαλψη. Κατά τις ημέρες και τις εβδομάδες που ακολούθησαν τη μαζική είσοδο καταγράφηκαν καταγγελίες για επεισόδια βίας, επιθέσεις ντόπιων εναντίον καταυλισμών μεταναστών και περιστατικά σεξουαλικών επιθέσεων, ενώ υπήρξαν επίσης καταγγελίες για τη συμπεριφορά των αστυνομικών δυνάμεων.
Το enikos.gr επικοινώνησε με το ισπανικό υπουργείο Ισότητας, το οποίο είναι αρμόδιο για τη διαχείριση των καταγγελιών που αφορούν περιστατικά σεξουαλικής βίας στη Θέουτα, ζητώντας ενημέρωση για την έκταση των καταγγελιών και για τυχόν έρευνες ή επίσημες διαδικασίες. Το υπουργείο δεν προέβη σε κάποιο σχόλιο.
Από την πλευρά του, το υπ. Κοινωνικής Ένταξης, Κοινωνικής Ασφάλισης και Μετανάστευσης στις απαντήσεις του, δεν δίνει συγκεκριμένο αριθμό για το πόσοι μετανάστες εξακολουθούν να βρίσκονται σήμερα στη Θέουτα ούτε πόσοι από αυτούς φιλοξενούνται στο επίσημο σύστημα υποδοχής.
Δεν απάντησε, επίσης, συγκεκριμένα για τυχόν καταγγελίες ή έρευνες σχετικά με περιστατικά βίας από μετανάστες, κατοίκους ή μέλη των δυνάμεων ασφαλείας.
Το σημείο αυτό αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς ανά διαστήματα έχουν δει το φως της δημοσιότητας δηλώσεις και καταγγελίες για περιστατικά σεξουαλικής επίθεσης και άλλες μορφές βίας, τόσο με φερόμενους ως δράστες μετανάστες όσο και σε σχέση με τη συμπεριφορά δυνάμεων επιβολής του νόμου. Ωστόσο, το enikos.gr δεν έλαβε συγκεκριμένες απαντήσεις από τις ισπανικές αρχές για τις καταγγελίες, τις τυχόν έρευνες και την εξέλιξη των σχετικών υποθέσεων, οπότε η εικόνα γύρω από αυτή την πτυχή της κρίσης παραμένει θολή, ακόμη και έναν μήνα μετά τα γεγονότα.
Τι αλλάζει μετά τη Θέουτα
Το ισπανικό υπ. Εσωτερικών υποστηρίζει ότι, έπειτα από μια αρχική ανάλυση των γεγονότων, καταρτίστηκε «μια σειρά μέτρων με στόχο την ενίσχυση της ασφάλειας κατά μήκος της συνοριακής περιμέτρου της πόλης και τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας των συνοριακών ελέγχων».
Δεν δίνει, ωστόσο, περισσότερες λεπτομέρειες για το περιεχόμενο των μέτρων αυτών.
Ούτε απάντησε σε ερώτημα του enikos.gr σχετικά με την επανεξέταση της συνολικής διαχείρισης της κρίσης και, ειδικότερα, στο κατά πόσο η διαδικασία αυτή θα αξιολογήσει τον συντονισμό της Ισπανίας με την Ευρωπαϊκή Ένωση και άλλα κράτη-μέλη, ή την επάρκεια των υφιστάμενων ευρωπαϊκών μηχανισμών για την αντιμετώπιση μιας κρίσης τέτοιας κλίμακας.
Το «όχι» της Ισπανίας στα return hubs
Η λεγόμενη «Ομάδα των Πέντε» κρατών-μελών της ΕΕ, δηλαδή Δανία, Γερμανία, Αυστρία, Ολλανδία και Ελλάδα, συναντήθηκαν χθες, Παρασκευή, στην Κοπεγχάγη με αντικείμενο την προώθηση του σχεδίου για τη δημιουργία κέντρων επιστροφής (return hubs) μεταναστών σε τρίτες χώρες. Σύμφωνα με τον Έλληνα υπουργό Ασύλου και Μετανάστευσης, Θάνο Πλεύρη, στόχος του προγράμματος είναι το 2027 να τεθεί σε λειτουργία σε χώρα εκτός της ΕΕ. Πρόκειται για ένα από τα πλέον επίμαχα ζητήματα της ευρωπαϊκής μεταναστευτικής πολιτικής, στο οποίο η ισπανική κυβέρνηση, μέσω του υπ. Κοινωνικής Ένταξης, Κοινωνικής Ασφάλισης και Μετανάστευσης, παίρνει σαφή θέση μιλώντας στο enikos.gr: η Μαδρίτη «δεν πρόκειται ποτέ να υποστηρίξει την εξωτερικοποίηση της διαχείρισης των μεταναστών σε τρίτες χώρες».
Σύμφωνα με το υπουργείο, «η μεταναστευτική πολιτική πρέπει να βασίζεται στην ανθρωπιά, τη νομιμότητα και την ειρηνική συνύπαρξη εντός της επικράτειας και στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής νομιμότητας, αντί να μεταφέρεται η ευθύνη σε τρίτα κράτη».
Παράλληλα, το υπ. Εσωτερικών μας αναφέρει πως «η ισπανική κυβέρνηση έχει ενημερώσει επίσημα την Ευρωπαϊκή Επιτροπή ότι απορρίπτει το συγκεκριμένο μέτρο, καθώς θεωρεί ότι ενδέχεται να παραβιάζει τα δικαιώματα των μεταναστών, όπως αυτά αναγνωρίζονται σε πολυάριθμες διεθνείς συνθήκες».
Το άσυλο και το μοντέλο που η Μαδρίτη δεν υιοθετεί
Ανάλογα σαφής είναι η ισπανική θέση και στο ζήτημα του δικαιώματος στο άσυλο. Με αφορμή το μέτρο που υιοθέτησε εκτάκτως η ελληνική κυβέρνηση το 2025, αναστέλλοντας προσωρινά την υποβολή και εξέταση αιτήσεων ασύλου για συγκεκριμένες κατηγορίες αφίξεων -και το οποίο η Αθήνα συνέδεσε με τη σημαντική μείωση των μεταγενέστερων μεταναστευτικών ροών- το enikos.gr ζήτησε από τη Μαδρίτη να διευκρινίσει εάν θα εξέταζε μια αντίστοιχη λύση σε περίπτωση νέας μαζικής εισόδου.
Το υπ. Εσωτερικών μας απάντησε ότι «Η ισπανική νομοθεσία δεν προβλέπει καμία περίσταση υπό την οποία θα μπορούσε να ανασταλεί, ακόμη και προσωρινά, το δικαίωμα των αλλοδαπών να ζητήσουν διεθνή προστασία από το ισπανικό κράτος».
Το υπουργείο, ωστόσο, δεν έδωσε κάποια απάντηση στο ερώτημα που του θέσαμε για τον ρόλο των Med5 ( Ισπανίας, Ιταλίας, Μάλτας, Ελλάδας και Κύπρου), κατά πόσο η κρίση στη Θέουτα επιβάλλει επανεκτίμηση των κοινών προτεραιοτήτων τους στο μεταναστευτικό και το άσυλο.
Το υπ. Κοινωνικής Ένταξης κινείται επίσης στην ίδια κατεύθυνση, υπογραμμίζοντας ότι η ισπανική κυβέρνηση «όπως και το σύνολο των πολιτών της Ισπανίας, είναι βαθιά προσηλωμένη στον σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, κάτι που περιλαμβάνει και το δικαίωμα στο άσυλο».
Ο «μόνος έγκυρος δρόμος», όπως αναφέρει, είναι «η “τήρηση του νόμου” και η εφαρμογή της ευρωπαϊκής νομοθεσίας, αποκλείοντας κάθε μορφή νομικού “μπλακάουτ” ή αναστολής του δικαιώματος στη διεθνή προστασία».
Η Ιταλία, η ζώνη Σένγκεν και η ευρωπαϊκή διάσταση της κρίσης
Η κρίση στη Θέουτα, ωστόσο, δεν έμεινε εντός των ισπανικών συνόρων, αλλά πυροδότησε ένα ντόμινο εξελίξεων στην Ευρώπη. Η Ιταλία, η οποία είχε ήδη από τις 30 Ιουλίου επαναφέρει προσωρινά τους συνοριακούς ελέγχους με την Ισπανία, αποφάσισε τη Δευτέρα 31 Αυγούστου να παρατείνει το μέτρο για ακόμη 15 ημέρες.
Η εξέλιξη αυτή έφερε στο προσκήνιο ένα κρίσιμο ερώτημα: κατά πόσο μια μεταναστευτική κρίση σε ένα σύνορο της ΕΕ μπορεί να προκαλέσει αλυσιδωτές αντιδράσεις στο εσωτερικό της ζώνης Σένγκεν.
Το enikos.gr επικοινώνησε με το ιταλικό υπουργείο Εσωτερικών ζητώντας διευκρινίσεις για την απόφαση, τους λόγους που οδήγησαν στην επαναφορά των ελέγχων και τις εκτιμήσεις της ιταλικής κυβέρνησης για τον κίνδυνο μετακίνησης ανθρώπων από τη Θέουτα προς άλλες ευρωπαϊκές χώρες.
Ωστόσο, το ιταλικό υπουργείο μας παρέπεμψε στην ομιλία και τις τοποθετήσεις του υπουργού Εσωτερικών, Ματέο Πιαντεντόζι, ενώπιον της Επιτροπής Σένγκεν του ιταλικού Κοινοβουλίου στις 13 Αυγούστου.
Από την ισπανική πλευρά, το υπ. Εσωτερικών απορρίπτει την ανάγκη επαναφοράς εσωτερικών συνοριακών ελέγχων. Η θέση της Μαδρίτης είναι ότι «κανένας από τους παράτυπους μετανάστες που εισήλθαν παράνομα στη Θέουτα στις 30 και 31 Ιουλίου δεν θα επιτραπεί να εισέλθει στον χώρο Σένγκεν. Ως εκ τούτου, θεωρεί ότι δεν είναι απαραίτητη η επαναφορά εσωτερικών συνοριακών ελέγχων σε οποιοδήποτε σημείο εντός της ΕΕ».
Η κρίση στη Θέουτα δημιουργεί, πέρα από τα άμεσα πολιτικά και ανθρωπιστικά της ζητήματα, έναν επιπλέον προβληματισμό για την Ευρώπη: αν πρόκειται για μια ακραία και δύσκολα προβλέψιμη εξαίρεση ή για ένα προειδοποιητικό σημάδι όσων μπορεί να συμβούν όταν ένα εξωτερικό σύνορο της Ευρωπαϊκής Ένωσης βρεθεί ξαφνικά αντιμέτωπο με μια μεταναστευτική ροή που ξεπερνά κάθε προηγούμενη κλίμακα.
