Σε μια ιστορική κίνηση που αλλάζει τα δεδομένα δεκαετιών προχωρά η Άγκυρα, επανεξετάζοντας το ενδεχόμενο επαναλειτουργίας της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης. Σύμφωνα με δημοσίευμα του Bloomberg, η απόφαση αυτή ικανοποιεί ένα πάγιο αίτημα των ΗΠΑ και της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ενώ συνδέεται άμεσα με την επικείμενη επίσκεψη του Ντόναλντ Τραμπ στην τουρκική πρωτεύουσα για τη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ τον Ιούλιο.
Το διπλωματικό παρασκήνιο και το timing της απόφασης
Η εξέλιξη αυτή αποτελεί το πιο πρόσφατο δείγμα της προσπάθειας εξομάλυνσης των σχέσεων μεταξύ Άγκυρας και Ουάσιγκτον. Σημειώνεται ότι μόλις την Τετάρτη (16/6/2026) έληξε μια δικαστική διαμάχη δέκα ετών στις ΗΠΑ εναντίον τουρκικής κρατικής τράπεζας, γεγονός που αφαίρεσε ένα σημαντικό «αγκάθι» από τις διμερείς τους σχέσεις.
Ο Αμερικανός πρόεδρος είχε πιέσει προσωπικά τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν για το ζήτημα της Χάλκης, κατά τη διάρκεια συνάντησής τους στον Λευκό Οίκο τον περασμένο Σεπτέμβριο, όπως επιβεβαίωσε ο πρεσβευτής των ΗΠΑ στην Τουρκία, Τομ Μπάρακ.
Turkey plans to reopen the long-shuttered Halki seminary as a university, reviving an institution central to Orthodox Christianity and addressing a longstanding demand from the US and the EU https://t.co/QWdRwefZ2d
— Bloomberg (@business) June 18, 2026
Πώς θα λειτουργεί το νέο ίδρυμα
Το νέο πανεπιστήμιο θα εντάσσεται στο επίσημο εκπαιδευτικό πλαίσιο της Τουρκίας, γεγονός που αντικατοπτρίζει τη διαχρονική θέση της Άγκυρας, ότι όλη η θρησκευτική εκπαίδευση στη χώρα πρέπει να τελεί υπό κρατικό έλεγχο.
Εισαγωγή Φοιτητών: Η πρόσβαση θα γίνεται μέσω του εθνικού συστήματος εισαγωγικών εξετάσεων της Τουρκίας.
Εποπτεία: Τα προγράμματα σπουδών θα ελέγχονται από το τουρκικό Υπουργείο Παιδείας.
Δομή: Το ίδρυμα θα περιλαμβάνει θεολογική σχολή, δίνοντας τη δυνατότητα εκπαίδευσης ορθόδοξων κληρικών επί τουρκικού εδάφους για πρώτη φορά μετά από μισό αιώνα.
Αν και υπήρχαν εκτιμήσεις από την πλευρά του Πατριαρχείου και του Αμερικανού πρεσβευτή για έναρξη λειτουργίας τον προσεχή Σεπτέμβριο, πηγές αναφέρουν ότι οι απαραίτητες γραφειοκρατικές και τεχνικές προετοιμασίες ενδέχεται να απαιτήσουν περισσότερο χρόνο.
Η συμφωνία Ερντογάν – Βαρθολομαίου και το ιστορικό της Σχολής
Το προσχέδιο της συμφωνίας οριστικοποιήθηκε νωρίτερα αυτή την εβδομάδα, κατά τη διάρκεια συνάντησης που είχε ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν με τον Οικουμενικό Πατριάρχη Βαρθολομαίο Α΄ στην Άγκυρα, με την τουρκική εφημερίδα Hurriyet, να επιβεβαιώνει τη θετική έκβαση των συνομιλιών.
Το ιστορικό πλαίσιο
Η λειτουργία του ανώτατου τμήματος της Σχολής ανεστάλη βίαια το 1971, όταν η Τουρκία, κρατικοποίησε τη θρησκευτική ανώτατη εκπαίδευση. Αν και το λυκειακό της τμήμα συνέχισε να λειτουργεί μέχρι το 1985 (όταν αποφοίτησαν οι τελευταίοι πέντε σπουδαστές), το κλείσιμο της σχολής στέρησε από το Οικουμενικό Πατριαρχείο τη δυνατότητα να εκπαιδεύει τις νέες γενιές των ηγετών του.
Η επαναλειτουργία της Σχολής αποτελεί μια τεράστια συμβολική και ουσιαστική νίκη για το Φανάρι, καθώς η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, στην τελευταία της έκθεση είχε κατατάξει το ζήτημα της Χάλκης ως μια χρόνια παραβίαση της θρησκευτικής ελευθερίας στην Τουρκία.
Πηγή: Bloomberg
