Με σειρά νομοσχεδίων που στοχεύουν στην ανατροπή βασικών πολιτικών της κυβέρνησης Μπενιαμίν Νετανιάχου ξεκίνησε τις εργασίες της την Τρίτη (10/11) η νέα ισραηλινή Κνεσέτ. Ο συνασπισμός υπό τον Γκάντι Άιζενκοτ, στον οποίο έχει ανατεθεί ο σχηματισμός κυβέρνησης, επιδιώκει τη σύσταση κρατικής εξεταστικής επιτροπής για την επίθεση της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου 2023, τον περιορισμό της θητείας των πρωθυπουργών και την ανατροπή αμφιλεγόμενων δικαστικών μεταρρυθμίσεων. Την ίδια ώρα, ο απερχόμενος πρωθυπουργός επανέλαβε την έκκλησή του για κυβέρνηση εθνικής ενότητας, προειδοποιώντας ότι το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν αποτελεί «υπαρξιακή απειλή» για το Ισραήλ.
Σύμφωνα με τους Times of Israel, η 26η Κνεσέτ ορκίστηκε χωρίς να έχει ακόμη σχηματιστεί νέα κυβέρνηση, μετά τις βουλευτικές εκλογές της 28ης Οκτωβρίου.
Ο πρόεδρος του Ισραήλ, Ισαάκ Χέρτσογκ, έχει δώσει στον επικεφαλής του κόμματος Γιασάρ, Γκάντι Άιζενκοτ, την εντολή σχηματισμού κυβέρνησης, καθώς τα κόμματα που αντιτίθενται στον Νετανιάχου διαθέτουν συνολικά 67 από τις 120 έδρες του κοινοβουλίου.
Ωστόσο, οι πολιτικές διαφωνίες μεταξύ των συγκεκριμένων κομμάτων καθιστούν δύσκολη τη συγκρότηση ενός σταθερού κυβερνητικού συνασπισμού.
Νομοσχέδιο για κρατική έρευνα σχετικά με την 7η Οκτωβρίου
Μία από τις σημαντικότερες νομοθετικές πρωτοβουλίες του μπλοκ Άιζενκοτ αφορά τη σύσταση κρατικής εξεταστικής επιτροπής για τις αστοχίες ασφαλείας που επέτρεψαν την επίθεση της Χαμάς στο Ισραήλ στις 7 Οκτωβρίου 2023.
Το κόμμα Γιασάρ ανακοίνωσε ότι κατέθεσε τη σχετική πρόταση κατά την πρώτη ημέρα εργασιών της νέας Κνεσέτ.
Η πρωτοβουλία αποσκοπεί στη διερεύνηση των πολιτικών, στρατιωτικών και επιχειρησιακών παραλείψεων που προηγήθηκαν της επίθεσης.
Ο Νετανιάχου έχει επανειλημμένα απορρίψει τις εκκλήσεις για τη σύσταση κρατικής εξεταστικής επιτροπής με τη συγκεκριμένη μορφή, γεγονός που έχει προκαλέσει έντονη αντιπαράθεση με την αντιπολίτευση.
Περιορισμός θητειών και ανατροπή της δικαστικής μεταρρύθμισης
Σύμφωνα με τους Times of Israel, το κόμμα Γιασάρ και οι Δημοκρατικοί, υπό τον Γιαΐρ Γκολάν, κατέθεσαν επίσης νομοσχέδια που επιδιώκουν την κατάργηση ρυθμίσεων της απερχόμενης κυβέρνησης.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται αλλαγές που επηρεάζουν τις αρμοδιότητες του γενικού εισαγγελέα, τη σύνθεση της επιτροπής επιλογής δικαστών και τη μεταρρύθμιση του τομέα των μέσων ενημέρωσης που προώθησε ο υπουργός Επικοινωνιών, Σλόμο Κάρχι.
Παράλληλα, κατατέθηκε πρόταση για τον περιορισμό της διάρκειας παραμονής ενός πολιτικού στο αξίωμα του πρωθυπουργού.
Το Γιασάρ προτείνει επίσης αλλαγές στις προϋποθέσεις υπό τις οποίες ένας εν ενεργεία πρωθυπουργός μπορεί να κηρυχθεί ανίκανος να ασκήσει τα καθήκοντά του.
Από την πλευρά τους, οι Δημοκρατικοί κατέθεσαν ξεχωριστή νομοθετική πρόταση που θα απαγόρευε σε πρόσωπα εις βάρος των οποίων έχουν απαγγελθεί ποινικές κατηγορίες να κατέχουν δημόσιο αξίωμα.
Η συγκεκριμένη πρωτοβουλία αποκτά ιδιαίτερη πολιτική σημασία, καθώς ο Νετανιάχου εξακολουθεί να αντιμετωπίζει ποινικές κατηγορίες σε εκκρεμή δίκη.
Νομοσχέδια για πολιτικό γάμο, συγκοινωνίες και δικαιώματα
Το νομοθετικό πρόγραμμα της αντιπολίτευσης περιλαμβάνει και προτάσεις κοινωνικού χαρακτήρα.
Οι Δημοκρατικοί κατέθεσαν νομοσχέδια για τη λειτουργία των δημόσιων συγκοινωνιών κατά το εβραϊκό Σάββατο, τη δυνατότητα τέλεσης πολιτικού γάμου και τη ρύθμιση του καθεστώτος των υπερορθόδοξων σχολείων.
Άλλες προτάσεις αφορούν τη συνταγματική κατοχύρωση της αρχής της ισότητας μέσω Βασικού Νόμου και την επέκταση των δικαιωμάτων των ΛΟΑΤΚΙ+ ατόμων.
Οι πρωτοβουλίες αυτές αναδεικνύουν τις βαθιές πολιτικές και κοινωνικές διαφορές μεταξύ των κομμάτων που επιδιώκουν να διαδεχθούν την κυβέρνηση Νετανιάχου και των υπερορθόδοξων παρατάξεων, η υποστήριξη των οποίων ενδέχεται να αποδειχθεί καθοριστική για τον σχηματισμό κυβέρνησης.
Νετανιάχου: «Μόνη λύση η ανατροπή του καθεστώτος των αγιατολάχ»
Στη δική του ομιλία ενώπιον της νέας Κνεσέτ, ο Μπενιαμίν Νετανιάχου επανέλαβε την έκκλησή του για τη συγκρότηση κυβέρνησης εθνικής ενότητας, επικαλούμενος τις απειλές που, όπως υποστήριξε, αντιμετωπίζει το Ισραήλ από το Ιράν.
«Το Ιράν εργάζεται για να αναβιώσει την πυρηνική απειλή. Ο μόνος τρόπος να εξαλειφθεί οριστικά αυτή η υπαρξιακή απειλή είναι η ανατροπή του καθεστώτος των αγιατολάχ», δήλωσε.
Ο απερχόμενος πρωθυπουργός υποστήριξε ότι οι πολιτικές παρατάξεις οφείλουν να παραμερίσουν τις διαφορές τους μπροστά στις προκλήσεις της εθνικής ασφάλειας.
«Απέναντι σε αυτές τις απειλές, πρέπει να κάνουμε ένα πράγμα σε αυτή την αίθουσα: να αφήσουμε κατά μέρος κάθε άλλη σκέψη και να σχηματίσουμε κυβέρνηση εθνικής ενότητας», τόνισε.
Επίθεση στα αραβικά κόμματα και ένταση στην Κνεσέτ
Παρά την έκκλησή του για ενότητα, ο Νετανιάχου εξαπέλυσε σφοδρή επίθεση εναντίον των αραβικών κομμάτων Ραάμ και Κοινή Λίστα, τα οποία θα μπορούσαν να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο στη στήριξη μιας κυβέρνησης Άιζενκοτ.
Κατηγόρησε τα δύο κόμματα ότι επιδιώκουν την καταστροφή του Ισραήλ και επέκρινε τους πολιτικούς του αντιπάλους για το ενδεχόμενο συνεργασίας μαζί τους.
«Είστε έτοιμοι να εξαρτάστε από ανθρώπους των οποίων στόχος είναι η καταστροφή του εβραϊκού κράτους;», διερωτήθηκε από το βήμα της Κνεσέτ.
Οι τοποθετήσεις του προκάλεσαν αντιδράσεις από βουλευτές της αντιπολίτευσης.
Ο πρώην πρωθυπουργός Ναφτάλι Μπένετ διέκοψε την ομιλία του, ζητώντας απαντήσεις για την έρευνα σχετικά με την 7η Οκτωβρίου και τις φερόμενες σχέσεις συνεργατών του Νετανιάχου με το Κατάρ.
«Τι γίνεται με τη διερεύνηση των γεγονότων της 7ης Οκτωβρίου; Τι γίνεται με τους συμβούλους σου που συνδέονται με το Κατάρ; Γιατί δεν χαρακτηρίζεις το Κατάρ εχθρικό κράτος;», φώναξε ο Μπένετ.
Παράλληλα, ο πρόεδρος των Δημοκρατικών, Γιαΐρ Γκολάν, και βουλευτές του κόμματός του αποχώρησαν από την αίθουσα σε ένδειξη διαμαρτυρίας.
Πάνω από 61 υπογραφές για την αντικατάσταση του προέδρου της Κνεσέτ
Η αντιπολίτευση προχώρησε και σε μια σημαντική κοινοβουλευτική κίνηση, επιδιώκοντας να αποκτήσει τον έλεγχο της λειτουργίας της νέας Κνεσέτ πριν από τον σχηματισμό κυβέρνησης.
Το κόμμα Γιασάρ ανακοίνωσε ότι κατέθεσε επισήμως στον πρόεδρο του κοινοβουλίου, Αμίρ Οχάνα, περισσότερες από 61 υπογραφές βουλευτών, ζητώντας τη διεξαγωγή ψηφοφορίας για την αντικατάστασή του.
Ο Οχάνα, στέλεχος του Λικούντ του Νετανιάχου, εξακολουθεί να κατέχει την προεδρία της Κνεσέτ.
Οι ηγέτες του αντιπολιτευόμενου μπλοκ συμφώνησαν να προτείνουν για τη θέση τον πρώην υπουργό Ματάν Καχάνα, ο οποίος εξελέγη με το Γιασάρ.
Ο Οχάνα έχει δηλώσει ότι θα προγραμματίσει συνεδρίαση της ολομέλειας για την εκλογή του διαδόχου του εντός μίας εβδομάδας, εφόσον κατατεθεί σχετικό αίτημα από την πλειοψηφία των βουλευτών.
Καθώς ο απαιτούμενος αριθμός υπογραφών έχει πλέον συγκεντρωθεί, η ψηφοφορία αναμένεται τις επόμενες ημέρες.
Η μάχη για τον έλεγχο του κοινοβουλίου πριν από τον σχηματισμό κυβέρνησης
Η αντικατάσταση του Οχάνα θεωρείται σημαντική για το μπλοκ Άιζενκοτ, καθώς θα μπορούσε να διευκολύνει την προώθηση νομοθετικών πρωτοβουλιών πριν ολοκληρωθούν οι διαπραγματεύσεις για τον σχηματισμό της επόμενης κυβέρνησης.
Ο επικεφαλής του Γιασάρ επιδιώκει να συγκροτήσει κυβερνητικό συνασπισμό με τα κόμματα που αντιτίθενται στον Νετανιάχου, ωστόσο εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικές διαφωνίες σχετικά με τη συνεργασία με αραβικές και υπερορθόδοξες παρατάξεις.
Ο Άιζενκοτ έχει δηλώσει ότι επιθυμεί τον σχηματισμό κυβέρνησης εθνικής έκτακτης ανάγκης το συντομότερο δυνατό, χωρίς να εγκαταλείψει τις βασικές πολιτικές αρχές του.
Το νέο κοινοβούλιο ξεκινά έτσι τις εργασίες του σε κλίμα βαθιάς πολιτικής αντιπαράθεσης, με την αντιπολίτευση να επιχειρεί να ανατρέψει βασικές πολιτικές της προηγούμενης κυβέρνησης και τον Νετανιάχου να επιδιώκει τη συγκρότηση ενός ευρύτερου κυβερνητικού σχήματος, επικαλούμενος τις απειλές κατά της ασφάλειας του Ισραήλ.
