Η κατακόρυφη αύξηση των παραβιάσεων του εναέριου χώρου των χωρών της Βαλτικής από μη επανδρωμένα αεροσκάφη (drones) έχει πυροδοτήσει έντονο ενδιαφέρον για τα μαθήματα που έχει διδαχθεί το Κίεβο στα χρόνια του πολέμου με τη Μόσχα.
Καθώς τα drones από το μέτωπο της Ουκρανίας παρεκκλίνουν ολοένα και συχνότερα προς τον εναέριο χώρο χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και η ρωσική πολεμική μηχανή παράγει μαζικά εναέριες επιθέσεις, η Λιθουανία, η Λετονία και η Εσθονία αναζητούν πλέον την ουκρανική εμπειρία στην κατασκευή καταφυγίων.
Επαφές με την ουκρανική αμυντική βιομηχανία
Εταιρείες από τις χώρες της Βαλτικής προσέγγισαν τις τελευταίες εβδομάδες Ουκρανούς κατασκευαστές αμυντικού υλικού και ειδικούς στην πολιτική προστασία προκειμένου να συζητήσουν την αγορά καταφυγίων, σύμφωνα με τον Ιχόρ Φεντίρκο, επικεφαλής ενός εκ των κορυφαίων ομίλων της ουκρανικής αμυντικής βιομηχανίας.
Ο Φεντίρκο, διευθύνων σύμβουλος και εκτελεστικός διευθυντής του Ουκρανικού Συμβουλίου Αμυντικής Βιομηχανίας, επιβεβαίωσε τις επαφές σε συνέντευξή του στο Politico, στο περιθώριο του GLOBSEC Forum στην Πράγα.
«Ναι, είναι αλήθεια. Δεν πρόκειται για τεράστιες χώρες. Προσπαθούν να βρουν τις καλύτερες λύσεις ενάντια στη ρωσική επιθετικότητα, αν αυτή συμβεί. Για να κρατήσουν τον λαό τους σώο και αβλαβή», δήλωσε.
Η συζήτηση αυτή αποκτά επείγοντα χαρακτήρα, καθώς πρόσφατα ο Πρόεδρος και η Πρωθυπουργός της Λιθουανίας μεταφέρθηκαν εσπευσμένα σε υπόγεια καταφύγια, ενώ οι κάτοικοι του Βίλνιους κλήθηκαν να καλυφθούν, μετά την παραβίαση του εναέριου χώρου της χώρας από drone κοντά στα σύνορα με τη Λευκορωσία.
Οι στρατιωτικές αρχές ανέφεραν ότι το περιστατικό ήταν παρόμοιο με όσα καταγράφηκαν τις τελευταίες ημέρες σε Λετονία και Εσθονία.
Οι συνομιλίες αυτές αντικατοπτρίζουν τον αυξανόμενο συναγερμό στην ανατολική πτέρυγα του ΝΑΤΟ για την ένταση της ρωσικής εκστρατείας με drones.
Μέσα σε αυτό το κλίμα, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, και ο επίτροπος Άμυνας, Άντριους Κουμπίλιους, μεταβαίνουν στη Λιθουανία για συναντήσεις με την πρωθυπουργό Ίνγκα Ρουγκινιένε και άλλους ηγέτες της Βαλτικής.
Η ετοιμότητα και η αξία της τακτικής γνώσης
Ο Εσθονός υπουργός Άμυνας Χάνο Πέβκουρ, δήλωσε στο Politico ότι η χώρα του είναι από καιρό προετοιμασμένη και διαθέτει επαρκή εμπειρία.
Ωστόσο, εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών της Λιθουανίας σημείωσε ότι, αν και δεν είχε πληροφορίες για τις συγκεκριμένες εμπορικές συζητήσεις, «η εμπειρία που αποκτήθηκε στην Ουκρανία είναι εξαιρετικά πολύτιμη για την ενίσχυση της ετοιμότητας στη Λιθουανία».
Ο ίδιος πρόσθεσε ότι αυτή η συνεργασία βοηθά στη μεταφορά «πρακτικής γνώσης, στη βελτίωση των ικανοτήτων μας για την ενίσχυση της πολιτικής προστασίας και των συστημάτων ανθεκτικότητας», ενώ υπενθύμισε ότι η Λιθουανία βοηθά ήδη στην κατασκευή καταφυγίων στην Ουκρανία μέσω ευρωπαϊκού προγράμματος.
Ο Φεντίρκο σχολίασε σχετικά με την ετοιμότητα των κρατών αυτών: «Γνωρίζουμε ότι έχουν μηχανισμούς εκκένωσης, επομένως είναι καλά προετοιμασμένοι. Αλλά γνωρίζουν επίσης ότι αυτές οι πρώτες ώρες μιας επιθετικότητας θα είναι πραγματικά επικίνδυνες».
Παράλληλα, ο Γιούρι Ριζένκοφ, διευθύνων σύμβουλος της μεγάλης ουκρανικής χαλυβουργίας Metinvest —συμφερόντων του Ρινάτ Αχμέτοφ— αποκάλυψε ότι η εταιρεία του είχε αρχικές συνομιλίες με κυβερνήσεις της Βαλτικής.
Η Metinvest, που ξεκίνησε να φτιάχνει καταφύγια μετά τη ρωσική εισβολή, εξοπλίζει πλέον τις ουκρανικές θέσεις στην πρώτη γραμμή του μετώπου με επίγεια και υπόγεια οχυρά.
Η πρόσφατη αύξηση των εισβολών drones, συμπεριλαμβανομένων ουκρανικών drones που παρεκκλίνουν της πορείας τους λόγω ρωσικών παρεμβολών, ενίσχυσε το ενδιαφέρον.
Όπως εξήγησε ο Ριζένκοφ, «οποιοσδήποτε μπορεί να χτίσει ένα καταφύγιο, αλλά αυτό που είναι πολύτιμο είναι η τακτική τεχνογνωσία».
Ο φόβος του «μαζικού κορεσμού»
Η Μόσχα επιχειρεί συστηματικά να προκαλέσει κορεσμό στην ουκρανική αεράμυνα εκτοξεύοντας εκατοντάδες drones ιρανικού σχεδιασμού (Shahed) μαζί με βαλλιστικούς πυραύλους και πυραύλους κρουζ.
«Οι Ρώσοι εκτοξεύουν περισσότερα από 700, 800 drones μέσα σε μία μόνο νύχτα. Και για χώρες που δεν είναι τόσο μεγάλες όσο η Ουκρανία, αυτό θα είναι καταστροφή», προειδοποίησε ο Φεντίρκο.
Οι αξιωματούχοι της Βαλτικής ανησυχούν ότι η μικρή γεωγραφική τους έκταση και ο συγκεντρωμένος αστικός πληθυσμός δεν αφήνουν περιθώρια για λάθη.
Ο Λιθουανός υπουργός Άμυνας Ρομπέρτας Κάουνας, δήλωσε χαρακτηριστικά σε τηλεοπτική του συνέντευξη: «Αυτή είναι η νέα πραγματικότητα, ουσιαστικά, που αντιμετωπίζουν τα κράτη της Βαλτικής. Επομένως, πρέπει να προσαρμοστούμε».
Η ανησυχία αυτή έχει επηρεάσει ακόμη και την αγορά ακινήτων στο Βίλνιους, όπου υπόγειοι χώροι και ενισχυμένα υπόγεια διαφημίζονται πλέον ως πιθανά καταφύγια σε περίπτωση βομβαρδισμού.
Ο Φεντίρκο κατέληξε, εκφράζοντας την κατανόησή του για την αγωνία των συμμάχων τους: «Είναι ένας εφιάλτης και τους καταλαβαίνω. Θέλουν να υπερασπιστούν τον λαό τους τις πρώτες ώρες [έπειτα από μια πιθανή ρωσική εισβολή]».
«Είμαστε έτοιμοι να τους βοηθήσουμε, και νομίζω ότι το ίδιο ισχύει και σε αυτόν τον τομέα των καταφυγίων».
