Το άρθρο 18 του νομοσχεδίου που θεσπίζει την δυνατότητα αιτιολογημένου αποκλεισμού κατηγορουμένου από μέρος ή το σύνολο των στοιχείων μιας ποινικής δικογραφίας, εάν αυτή ενδέχεται να θέσει σε άμεσο και σοβαρό κίνδυνο τη ζωή ή τα θεμελιώδη δικαιώματα άλλου προσώπου ή είναι απολύτως απαραίτητη για την προστασία σημαντικού δημοσίου συμφέροντος και ιδίως να θέσει σε κίνδυνο τη διεξαγωγή έρευνας ή να βλάψει σοβαρά την εθνική ασφάλεια, τέθηκε στο επίκεντρο των νομικών φορέων κατά την ακρόασή τους, στο νομοσχέδιο «Καθορισμός αδικημάτων και κυρώσεων σε βάρος φυσικών και νομικών προσώπων για παραβίαση των περιοριστικών μέτρων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ενσωμάτωση Οδηγίας (ΕE) 2024/1226 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 24ης Απριλίου 2024 σχετικά με τον ορισμό των ποινικών αδικημάτων και των κυρώσεων για την παραβίαση των περιοριστικών μέτρων της Ένωσης και την τροποποίηση της Οδηγίας (ΕΕ) 2018/1673 και λοιπές διατάξεις» στην Επιτροπή Δημόσιας Διοίκησης, Δημόσιας Τάξης και Δικαιοσύνης στη Βουλή.
Ο εκπρόσωπος της Ολομέλειας των Προέδρων των Δικηγορικών Συλλόγων Ελλάδος και πρόεδρος του Δικηγορικού Συλλόγου Πατρών Αθανάσιος Ζούπας, αναφερόμενος στο άρθρο 18, ζήτησε την απόσυρση της διάταξης, λέγοντας ότι η επαναφορά της «αποτελεί οπισθοδρόμηση και δεν συνάδει με το νομικό πολιτισμό μας. Η διάταξη αυτή είχε περιληφθεί και το 2014 στο άρθρο 101 του παλαιού Κώδικα Ποινικής Δικονομίας και καταργήθηκε το 2019 με το νέο Κώδικα και δεν εφαρμόστηκε ποτέ. Δεν είναι δυνατόν να δίνεται το δικαίωμα ακόμα και σε έναν αστυνομικό, σε έναν που ασκεί προανάκριση ή και προκαταρκτική εξέταση, να στερεί από τον ύποπτο το θεμελιωδέστερο δικαίωμα του, της πρόσβασης στο σύνολο της δικογραφίας, προκειμένου να προετοιμάσει την υπεράσπισή του» και πρόσθεσε πως «η επαναφορά της ρύθμισης αυτής είναι μια κερκόπορτα για την παραβίαση των αρχών του ποινικού μας δικαίου, αλλά και για την ίδια μας τη δημοκρατία, γι΄ αυτό, όχι μόνο πρέπει να την κλείσουμε, αλλά να την σφραγίσουμε».
Ο έτερος εκπρόσωπος της Ολομέλειας των Προέδρων των Δικηγορικών Συλλόγων Ελλάδος και μέλος του ΔΣΑ, Θεόδωρος Μαντάς, από την πλευρά του, προσθετικά, εκτίμησε πως έτσι όπως εισάγεται η διάταξη «θα βρεθούμε μπροστά σε έναν τεράστιο όγκο προσφυγών στο Δικαστικό Συμβούλιο, με το οποίο θα ζητούν οι συνήγοροι υπεράσπισης, οι κατηγορούμενοι, την ακυρότητα της διαδικασίας ή της προδικασίας, αντίστοιχα, με πρακτικό αποτέλεσμα να έχουμε υπέρμετρη καθυστέρηση από κει και μετά στην εξέλιξη της ποινικής διαδικασίας».
Ο πρόεδρος του Ινστιτούτου Ευρωπαϊκού και Διεθνούς Ποινικού Δικαίου, μέλος της Ευρωπαϊκής Ακαδημίας Επιστημών (Salzburg) Χρίστος Μυλωνόπουλος, χαρακτήρισε θετικό το άρθρο 19 του νομοσχεδίου που διευρύνει την αρμοδιότητα του τριμελούς πλημμελειοδικείου, λέγοντας πως θα ήταν ευκταίο, αυτή η διεύρυνση να επεκταθεί και σε άλλα αδικήματα, καθώς η συρρίκνωση της αρμοδιότητας των τριμελών πλημμελειοδικείων έχει οδηγήσει σε πολλαπλά προβλήματα. Αντίθετα, εξέφρασε και αυτός από την πλευρά του εντονότατες, όπως είπε, επιφυλάξεις για το άρθρο 18, το οποίο, όπως ανέφερε, «απηχεί την παλιά ρύθμιση του γερμανικού νόμου που είχε θεσπιστεί χωρίς επιτυχία για την αντιμετώπιση της τρομοκρατίας της ομάδας Μπάαντερ-Μάινχοφ». Εκτίμησε πως «η διάταξη αυτή θα δημιουργήσει σημαντικά προβλήματα και στο εσωτερικό δίκαιο και έναντι του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, χωρίς να λύνει κανένα».
Ο πρόεδρος της Ένωσης Ελλήνων Ποινικολόγων Ηλίας Αναγνωστόπουλος, συντάχθηκε με τις αντιρρήσεις σχετικά με το άρθρο 18, λέγοντας ότι «η διάταξη αυτή είναι αστυνομικού προσανατολισμού, δεν ταιριάζει καθόλου σε φιλελεύθερο Ποινικό Δικονομικό Δίκαιο και πρακτικά δε, θα δημιουργήσει προβλήματα». Επισήμανε ότι οι όροι «δημόσιο συμφέρον» ή «εθνική ασφάλεια», είναι ασαφείς, δεν μπορεί αυτά να τα κρίνει ακόμη και κάποιος αστυνομικός που διεξάγει μια προανάκριση, ούτε όμως είναι εφικτό, το δικαστικό συμβούλιο μέσα στο πενθήμερο που πρέπει να απολογηθεί ένας κατηγορούμενος, να αποφασίσει εάν ορθώς ή όχι του αποκλείεται η πρόσβαση στη δικογραφία και να εκδοθεί το βούλευμα. Ο κ. Αναγνωστόπουλος εξέφρασε, μεταξύ άλλων, αντιρρήσεις και για τις ρυθμίσεις της εισαγωγής της ποινικής ευθύνης των νομικών προσώπων.
Ο αναπληρωτής γενικός γραμματέας της Ένωσης Εισαγγελέων Ελλάδος και εισαγγελέας πρωτοδικών Θεολόγος Δελλήβεης- Δομένικος, σχετικά με τις διατάξεις της Οδηγίας, ανέφερε πως «πρόκειται για ένα συνεκτικό και αποτρεπτικό πλαίσιο κανόνων, που ενισχύει την αποτελεσματικότητα του διοικητικού μας συστήματος στον τομέα της αποτελεσματικής εφαρμογής των περιοριστικών μέτρων της Ένωσης και της ασφάλειας εντός του χώρου ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης και παράλληλα διασφαλίζει τη συμμόρφωση της χώρας με τις ευρωπαϊκές της υποχρεώσεις, προωθώντας την ακεραιότητα της εσωτερικής αγοράς εντός της Ένωσης». Σχετικά με τις υπόλοιπες διατάξεις, είπε ότι ως Ένωση Εισαγγελέων Ελλάδος, συμφωνούμε, ιδίως δε, με την εκδίκαση από πολυμελείς συνθέσεις ακροατηρίων των αδικημάτων της βίας κατά δικαστικών προσώπων, της αθέμιτης επιρροής και της υπόθαλψης-παρεμπόδισης της δικαιοσύνης, λόγω της σοβαρότητας των αδικημάτων αυτών και της έντασης του φαινομένου. Ωστόσο, είπε, εκφράζουμε επιφυλάξεις ως προς την προωθούμενη ρύθμιση του άρθρου 16 που μεταξύ άλλων, ορίζει ως απώτατο χρόνο για την υποβολή αίτησης εξαίρεσης κατά το προπαρασκευαστικό στάδιο, το διάστημα των 10 ημερών πριν από την προσδιορισμένη ημερομηνία συζήτησης της υπόθεσης ενώπιον του αρμόδιου πλημμελειοδικείου και ζήτησε η σχετική ρύθμιση να αναδιατυπωθεί και ο απώτατος χρόνος υποβολής της αίτησης-εξαίρεσης κατά το προπαρασκευαστικό στάδιο να αναπροσαρμοστεί μέχρι την αμετάκλητη παραπομπή του κατηγορουμένου στο ακροατήριο, σε πλήρη αντιστοιχία με τις ανάλογες ρυθμίσεις για τις δικονομικές ακυρότητες που αντανακλούν θεμελιώδεις αρχές του δικονομικού συστήματός μας.
Ο προϊστάμενος της Διεύθυνσης Οργάνωσης και Λειτουργίας Ιατροδικαστικών υπηρεσιών Ιωάννης Καλλιαρέκος, σχετικά με την διάταξη του νομοσχεδίου που παρέχει την δυνατότητα, με Υπουργική Απόφαση για εξαιρετικούς λόγους που αφορούν τις ανάγκες των Ιατροδικαστικών Υπηρεσιών, να μπορεί να μετακινούνται ιατροδικαστές για δύο χρόνια χωρίς να εφαρμόζεται το πλαίσιο των μεταθέσεων του Κώδικα των Υπαλλήλων και αποτέλεσε άρθρο κριτικής από την πλευρά της αντιπολίτευσης κατά την συζήτηση επί της Αρχής του νομοσχέδιου, ζήτησε την υπερψήφισή του προκειμένου να μην μπαίνει λουκέτο σε Ιατροδικαστικές Υπηρεσίες της χώρας, μέχρι να ολοκληρωθεί η πρόσληψη ενός ιατροδικαστή, που μπορεί να κάνει και δύο χρόνια. Δημιουργείται, είπε, πραγματικά, ένα αδιέξοδο στην Γενική Διεύθυνση Ιατροδικαστικής εάν δεν υπάρχει η δυνατότητα να μετακινηθεί ένας ιατροδικαστής ή ένας νεκροτόμος, σε μια έκτακτη συνθήκη.
Σχετικά με την διάταξη του νομοσχεδίου που αφορά την κτηματολογική διαμεσολάβηση, η προϊσταμένη της Διεύθυνσης Νομικού Έργου του Λειτουργούντος Ελληνικού Κτηματολογίου, Ειρήνη Κουκούτση, αν και διευκρίνισε πως ο φορέας Ελληνικό Κτηματολόγιο δεν είναι διάδικος στις κτηματολογικές δίκες, άρα η διάταξη, όπως εμπλουτίζεται, δεν οφείλεται σε πρόταση της Υπηρεσίας, ωστόσο από την εμπειρία της ανέφερε πως είναι προς την σωστή κατεύθυνση προκειμένου να συμπεριληφθεί και το Δημόσιο και τα νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου στους υπόχρεους συμμετοχής σε μία διαμεσολάβηση.
Στην ακρόαση φορέων συμμετείχαν επίσης η ειδική γραμματέας της Ένωσης Ελλήνων Ποινικολόγων Όλγα Τσόλκα και το μέλος του ΔΣ της Ελληνικής Εταιρείας Ποινικού Δικαίου Ιωάννης Ανδρουλάκης, καθώς και ο επίτιμος πρόεδρος της Ένωσης των Ποινικολόγων και Μαχόμενων Δικηγόρων Βασίλης Ταουξής.
Το απόγευμα της Δευτέρας θα πραγματοποιηθεί η ψήφιση του νομοσχεδίου επί της Αρχής και η συζήτηση επί των άρθρων στην Επιτροπή.
Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ
