Έντονη ανησυχία προκαλούν τα ευρήματα της νέας έρευνας που παρουσιάστηκε στο πλαίσιο της Εθνικής Δράσης για την Προαγωγή της Υγείας Παιδιού και Οικογένειας από την Αναπληρώτρια Υπουργό Υγείας, Ειρήνη Αγαπηδάκη και τη UNICEF, αναδεικνύοντας τη βαθιά επίδραση που έχουν τα social media και η ψηφιακή ενημέρωση στην ψυχική υγεία παιδιών και εφήβων.
Τα στοιχεία αποτυπώνουν μια σύγχρονη «αόρατη» ψηφιακή κρίση, με ολοένα και περισσότερους νέους να παγιδεύονται στο φαινόμενο του doomscrolling, δηλαδή στη συνεχή κατανάλωση αρνητικών ειδήσεων και περιεχομένου, ακόμη και όταν αυτό επηρεάζει αρνητικά την ψυχολογία τους.
Σύμφωνα με τα δεδομένα της έρευνας, 3 στους 4 νέους βιώνουν το φαινόμενο του doomscrolling, ενώ το 42% συνεχίζει να σκρολάρει παρότι το περιεχόμενο τού προκαλεί άγχος. Περισσότεροι από τους μισούς συμμετέχοντες παραδέχονται ότι αυτή η συνήθεια επηρεάζει αρνητικά τη διάθεση, τον ύπνο και τη συγκέντρωσή τους, επιβαρύνοντας σημαντικά την καθημερινότητά τους.
Κατά την τοποθέτησή της, η Αναπληρώτρια Υπουργός Υγείας Ειρήνη Αγαπηδάκη, τόνισε πως «τα αποτελέσματα της έρευνας είναι πραγματικά ανησυχητικά για τη χώρα μας και για τα παιδιά μας και πρέπει να δράσουμε άμεσα. Στο μέλλον θα έχουμε πρόβλημα, όχι μόνο ψυχικής υγείας αλλά και Δημοκρατίας. Θα έχουμε πολίτες που δεν θα μπορούν να ελέγξουν αν κάτι είναι αλήθεια ή ψέμα, σωστό ή λάθος. Είναι πάρα πολύ σοβαρό. Δεν μπορούμε να στερήσουμε από μία γενιά την ευκαιρία στη σκέψη».
Παράλληλα, επισήμανε ότι «μιλάμε για την Ελλάδα, για τη χώρα που γέννησε τη φιλοσοφία, τη Δημοκρατία και τη σημασία της κριτικής σκέψης. Άρα, δεν είναι μόνο θέμα ψυχικής υγείας. Η υγεία, η παιδεία και η οικογένεια αποτελούν θεμελιώδεις προτεραιότητες της κυβέρνησης και οι πολιτικές πρόληψης και προαγωγής υγείας οφείλουν να ξεκινούν από τον πυρήνα της κοινωνίας, δηλαδή την οικογένεια και το σχολείο».
«Το 89,2% των παιδιών χρησιμοποιεί καθημερινά τα social media»
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί και το γεγονός ότι το 89,2% των νέων χρησιμοποιεί καθημερινά τα social media, ενώ το 76,1% τα θεωρεί πλέον βασική πηγή ενημέρωσης.
Επιπλέον, το 60,3% δηλώνει ότι χάνει την αίσθηση του χρόνου κατά τη διάρκεια του scrolling, ενώ το 81,3%, αναγνωρίζει ότι οι αλγόριθμοι των πλατφορμών ενισχύουν σκόπιμα αυτή τη συμπεριφορά.
Αναφερόμενη στις επιπτώσεις του φαινομένου, η Ειρήνη Αγαπηδάκη, υπογράμμισε πως «η έρευνα καταδεικνύει πως ο εθισμός στην αρνητική ειδησεογραφία επηρεάζει άμεσα την ψυχική υγεία. Τα παιδιά παγιδεύονται μέσα σε ένα ψηφιακό περιβάλλον και ουσιαστικά εκπαιδεύουν τον εγκέφαλό τους να καταναλώνει όλο και περισσότερες αρνητικές ειδήσεις. Αυτό σημαίνει ότι ένα παιδί που είναι σήμερα δύο ετών, σε μερικά χρόνια δεν θα μπορεί να αναπτύξει την ικανότητα κριτικής σκέψης αλλά και τις βασικές δεξιότητες επίλυσης προβλημάτων».
Από την πλευρά του, ο Διπλωματικός Εκπρόσωπος της UNICEF στην Ελλάδα, Ghassan Khalil, στάθηκε ιδιαίτερα στη σημασία της ενδυνάμωσης των παιδιών και των οικογενειών, σημειώνοντας ότι «όταν ένας έφηβος μπορεί να ζητήσει βοήθεια χωρίς φόβο ή στίγμα, όταν ένας γονέας έχει τα εργαλεία να στηρίξει καλύτερα το παιδί του, όταν ένα κορίτσι μπορεί να μιλήσει ανοιχτά και με αξιοπρέπεια για την έμμηνο ρύση – τότε κάνουμε ένα ουσιαστικό βήμα προς μια κοινωνία πιο συμπεριληπτική και πιο φιλική προς τα παιδιά».
«Για πρώτη φορά στην Ελλάδα το πρόγραμμα Θετικής Γονεϊκότητας Triple P, στο πλαίσιο στήριξης γονέων και παιδιών»
Στο πλαίσιο της δράσης παρουσιάστηκαν και σημαντικές παρεμβάσεις για τη στήριξη των οικογενειών και των νέων. Για πρώτη φορά στην Ελλάδα εφαρμόστηκε πανελλαδικά το πρόγραμμα Θετικής Γονεϊκότητας Triple P, μέσω του οποίου 231 επαγγελματίες Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας εκπαιδεύτηκαν ώστε να καθοδηγούν γονείς και οικογένειες, ενώ 6.513 γονείς και φροντιστές συμμετείχαν σε ειδικά σεμινάρια αποκτώντας πρακτικά εργαλεία για τις προκλήσεις της ανατροφής.
Παράλληλα, ιδρύθηκε το πρώτο Πρότυπο Κοινοτικό Κέντρο για τον αυτοτραυματισμό νέων ηλικίας 17 έως 24 ετών, επιχειρώντας να αντιμετωπίσει ένα από τα πιο δύσκολα και σιωπηλά προβλήματα της εποχής. Συνολικά 2.607 επαγγελματίες εκπαιδεύτηκαν στην έγκαιρη αναγνώριση και διαχείριση περιστατικών, ενώ ήδη 429 άτομα έχουν λάβει υποστήριξη μέσω των υπηρεσιών του Κέντρου, με δεκάδες οικογένειες να συμμετέχουν σε θεραπευτικά προγράμματα.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δόθηκε και στην καταπολέμηση του στίγματος γύρω από την έμμηνο ρύση μέσα από εκτεταμένες δράσεις ενημέρωσης στα σχολεία. Συγκεκριμένα, πραγματοποιήθηκαν ενημερωτικές παρεμβάσεις σε 2.521 σχολεία με τη συμμετοχή 237.000 μαθητών, ενώ διανεμήθηκαν 18 εκατομμύρια προϊόντα περιόδου, ωφελώντας άμεσα περισσότερα από 120.000 κορίτσια σε ολόκληρη τη χώρα.
Η εκδήλωση ολοκληρώθηκε με ένα αισιόδοξο μήνυμα για τη σημασία της πρόληψης και της ψυχικής ενδυνάμωσης των παιδιών, καθώς ανακοινώθηκαν νέες βιωματικές δράσεις ψυχικής ανθεκτικότητας μέσω της μουσικής και της δημιουργικής έκφρασης. Οι δράσεις αυτές έχουν ήδη ξεκινήσει σε 15 Μουσικά Σχολεία της χώρας με τη συμμετοχή περίπου 3.000 μαθητών.
Η Εθνική Δράση Προαγωγής Υγείας Παιδιού και Οικογένειας υλοποιείται από το Υπουργείο Υγείας με την υποστήριξη της UNICEF στην Ελλάδα και χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση (NextGenerationEU) μέσω του Μηχανισμού Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας «Ελλάδα 2.0».
«Επιπλέον επίσημα στοιχεία Ανησυχούν οι αριθμοί»
Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (WHO), η υπερβολική χρήση social media συνδέεται με αυξημένα ποσοστά άγχους, κατάθλιψης και διαταραχών ύπνου σε εφήβους και νεαρούς ενήλικες.
Η Αμερικανική Ψυχολογική Εταιρεία (APA), έχει προειδοποιήσει ότι η ανεξέλεγκτη χρήση social media σε μικρές ηλικίες μπορεί να επηρεάσει την ανάπτυξη κοινωνικών δεξιοτήτων και τη συναισθηματική ισορροπία των παιδιών.
