Η Περιφέρεια Κρήτης επηρεάστηκε έντονα από επεισόδιο μεταφοράς αφρικανικής σκόνης από την έρημο της Σαχάρας την Τετάρτη 1 Απριλίου 2026. Η παρουσία του βαρομετρικού χαμηλού που επηρεάζει όλη τη χώρα είχε ως αποτέλεσμα την επικράτηση ισχυρών ανέμων νοτίων διευθύνσεων εντάσεων μέχρι και 140χμλ (Φινοκαλιάς Λασιθίου) και τη μεταφορά μεγάλων ποσοτήτων ερημικής σκόνης σε σύντομο χρονικό διάστημα από τις ερημικές περιοχές της ανατολικής Λιβύης προς την Κρήτη.
Η εξέλιξη του φαινομένου καταγράφηκε σε πραγματικό χρόνο από τους τέσσερις εγκατεστημένους σταθμούς του Δικτύου ΣΧΕΔΙΑ Κρήτης (Σχέδιο δράσης αντιμετώπισης της ατμοσφαιρικής ρύπανσης για την Περιφέρεια Κρήτης) στους οποίους πραγματοποιούνται μετρήσεις σωματιδιακού φορτίου ΑΣ10, στην πόλη των Χανίων, στο Ακρωτήρι Χανιών, στην πόλη του Ηρακλείου και στο Φινοκαλιά.
Οι μέγιστες συγκεντρώσεις σκόνης που παρατηρηθήκαν (ωριαίες τιμές) ήταν:
- 3211 μg/m3 στα Χανιά
- 3402 μg/m3 στο Ακρωτήρι
- 3826 μg/m3 στο Ηράκλειο
- 1555 μg/m3 στο Φινοκαλιά.
Η οριακή τιμή για την ανθρώπινη υγεία βάσει της ισχύουσας νομοθεσίας είναι τα 50 μg/m3 (μέση ημερήσια τιμή), και παρατηρήθηκε υπέρβαση σε όλη την Κρήτη με υπερδεκαπλάσιες συγκεντρώσεις των ορίων.
Το επεισόδιο σκόνης συνεχίζεται και σήμερα, Πέμπτη 2 Απριλίου, με χαμηλότερες μέχρι στιγμής συγκεντρώσεις, όπως αναφέρει το ekriti.gr.
Το Πανεπιστήμιο Κρήτης, το Πολυτεχνείο Κρήτης σε συνεργασία με την Περιφέρεια Κρήτης, καταγράφουν σε συνεχή βάση την κατάσταση του ατμοσφαιρικού περιβάλλοντος στο νησί και οι σταθμοί του Δικτύου ΣΧΕΔΙΑ παρέχουν αξιόπιστες παρατηρήσεις, με τις πρότυπες μεθόδους αναφοράς, σε πραγματικό χρόνο για την ενημέρωση και την προστασία των πολιτών. Το προσεχές διάστημα θα εγκατασταθούν τρεις νέοι σταθμοί σε Ρέθυμνο, Ιεράπετρα και Αρκαλοχώρι ενισχύοντας το δίκτυο παρατηρήσεων.
Για την έγκυρη και άμεση πληροφόρηση των πολιτών τα δεδομένα του δικτύου ΣΧΕΔΙΑ είναι διαθέσιμα σε πραγματικό χρόνο στον σύνδεσμο: https://airquality.crete.gov.gr/.
Αξίζει να σημειωθεί ότι το επεισόδιο της 1ης Απριλίου δοκίμασε τα όρια του συστήματος, καθώς προσωρινά και λόγω των πολύ υψηλών συγκεντρώσεων το πληροφοριακό σύστημα αυτόματα απέρριπτε τις τιμές των συγκεντρώσεων ως μη ρεαλιστικές μέχρι που και επικαιροποιήθηκαν τα αποδεκτά όρια για τις συνθήκες που μπορεί εν δυνάμει να επικρατούν στην Κρήτη.
