Στη Γάνδη θα βρεθεί σήμερα ειδικό κλιμάκιο εμπειρογνωμόνων του υπουργείου Πολιτισμού. Εκεί θα πραγματοποιηθεί η συνάντηση με τον κάτοχο της σπάνιας συλλογής των φωτογραφιών με τους 200 κομμουνιστές και τις τελευταίες στιγμές τους πριν από την εκτέλεσή τους στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής την Πρωτομαγιά του 1944. Φωτογραφικά ντοκουμέντα της σύγχρονης ιστορίας που προκαλούν ρίγη συγκίνησης.
Από την πρώτη στιγμή που αρχικά ανέβηκαν σε δημοπρασία και τελικά αποσύρθηκαν λόγω του τεράστιου ιστορικού ενδιαφέροντος για την Ελλάδα, υπήρξαν παρεμβάσεις και πρωτοβουλίες προκειμένου να αποκτηθούν από το ελληνικό κράτος.
Η μελέτη των φωτογραφιών από τους ειδικούς απαιτεί λεπτούς χειρισμούς, νομική τεκμηρίωση και αρχίζει με την πιστοποίηση της αυθεντικότητας του υλικού, και της νομιμότητας της προέλευσής του.
Το Υπουργείο Πολιτισμού κήρυξε μνημείο τη συλλογή φωτογραφιών των «200» της Καισαριανής μετά τη γνωμοδότηση του Κεντρικού Συμβούλιου Νεωτέρων Μνημείων, λόγω της ιδιαίτερης ιστορικής αξίας της. Η φρίκη της διαδικασίας, όπου οι μελλοθάνατοι πήγαιναν στον τοίχο ανά εικοσάδες και υποχρεώνονταν να μαζεύουν τα πτώματα των προηγουμένων, δεν έκαμψε το ηθικό τους.
Ο ρόλος των εμπειρογνωμόνων και η διαδικασία πιστοποίησης
Στην τελική ευθεία εισέρχεται η επιχείρηση για τη διεκδίκηση και τον επαναπατρισμό των συγκλονιστικών φωτογραφιών από την εκτέλεση των αγωνιστών στην Καισαριανή.
Σύμφωνα με πληροφορίες του ΕΡΤnews, το κρίσιμο ραντεβού της ελληνικής αποστολής με τον συλλέκτη έχει «κλειδώσει» για σήμερα το πρωί, σηματοδοτώντας την έναρξη μιας μεθοδικά οργανωμένης επιχείρησης του Υπουργείου Πολιτισμού.
Έμπειρα στελέχη και εμπειρογνώμονες του Υπουργείου θα βρεθούν στα γραφεία της εταιρείας του κατόχου, έχοντας μαζί τους όλα τα απαραίτητα τεχνικά μέσα. Το πρώτο και κρισιμότερο βήμα είναι ο έλεγχος της εγκυρότητας και της γνησιότητας των φωτογραφιών. Μόλις ολοκληρωθεί η επιστημονική επικύρωση, η ελληνική πλευρά θα προχωρήσει στην επίσημη αναγνώριση της συλλογής ως μνημείο της χώρας.
Αλλάζει πλήρως η διαπραγματευτική βάση
Η αναγνώριση των φωτογραφιών ως μνημείων αλλάζει πλήρως τη διαπραγματευτική βάση, καθώς θέτει αυστηρά νομικά πλαίσια. Η κίνηση αυτή πρακτικά «παγώνει» για πάντα οποιαδήποτε πιθανότητα πώλησης ή δημοπρασίας της συλλογής σε τρίτους. Πλέον, το ερώτημα που μένει να απαντηθεί είναι αν η απόκτηση των φωτογραφιών θα γίνει μέσω απευθείας αγοράς ή αν ο κάτοχος θα υποχρεωθεί σε παραχώρηση, λόγω του μνημειακού τους χαρακτήρα.
Παρά το αυστηρό νομικό πλαίσιο, πηγές αναφέρουν ότι επικρατεί πολύ καλό κλίμα ανάμεσα στις δύο πλευρές. Ο κάτοχος φαίνεται να έχει αντιληφθεί την τεράστια ιστορική σημασία της συλλογής για την Ελλάδα. Η όλη διαδικασία της αυτοψίας αναμένεται να διαρκέσει περίπου πέντε με έξι ώρες και θα ολοκληρωθεί σήμερα το μεσημέρι. Οι επίσημες ανακοινώσεις για την έκβαση της αποστολής θα γίνουν από το Υπουργείο Πολιτισμού.
Μενδώνη: Οι φωτογραφίες αποτελούν ανεκτίμητα τεκμήρια της ιστορίας μας
Τη σπουδαιότητα των 12 φωτογραφιών τόνισε η υπουργός Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη δηλώνοντας ότι «αποτελούν εξόχως σημαντικά τεκμήρια της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας. Οι φωτογραφίες της συλλογής δίνουν «πρόσωπο» στις ιστορικές μαρτυρίες για το ήθος και τον πατριωτισμό τους, λίγες στιγμές πριν από την εκτέλεσή τους και για αυτό είναι ανεκτίμητες. Αλλά και οι υπόλοιπες φωτογραφίες είναι πολύ σημαντικές, καθώς επιτρέπουν να πλαισιώσουμε το δράμα της κατεχόμενης Ελλάδας και με το βλέμμα του κατακτητή. Η αρμόδια Διεύθυνση Νεώτερης Πολιτιστικής Κληρονομιάς επικοινώνησε άμεσα με τον συλλέκτη και εμπειρογνώμονες μεταβαίνουν την Παρασκευή στην έδρα του, στο Έβεργκεμ του Βελγίου, ώστε να διαπιστώσουν εκ του σύνεγγυς τη συλλογή και να συνομιλήσουν μαζί του. Με την κήρυξη της συλλογής ως μνημείο, το Υπουργείο Πολιτισμού αποκτά το έρεισμα για να την διεκδικήσει και να την αποκτήσει εκ μέρους του ελληνικού κράτους».
Νικήτας Κακλαμάνης: Αναφορές ότι υπάρχει ολόκληρο άλμπουμ φωτογραφιών
Σημαντικές αποκαλύψεις για την ύπαρξη ενός πλήρους φωτογραφικού άλμπουμ, και όχι μεμονωμένων λήψεων, από την εκτέλεση των 200 αγωνιστών στην Καισαριανή, έκανε ο Νικήτας Κακλαμάνης. Όπως ανέφερε στο ΕΡΤnews, οι τελευταίες πληροφορίες που έλαβε από την κα Μενδώνη συγκλίνουν στο ότι πρόκειται για ένα ολοκληρωμένο ιστορικό αρχείο, γεγονός που καθιστά την απόκτησή του εθνική προτεραιότητα, ωστόσο μένει να επιβεβαιωθεί.
Ο Νικήτας Κακλαμάνης χαρακτήρισε ως στρατηγικής σημασίας την απόφαση του Υπουργείου Πολιτισμού να κηρύξει τις φωτογραφίες ως προστατευόμενο μνημείο. Η κίνηση αυτή, σε συνδυασμό με τους κανονισμούς των διεθνών οίκων δημοπρασιών που απαγορεύουν την πώληση τεκμηρίων που αποτελούν αποδείξεις ναζιστικών εγκλημάτων πολέμου, ανάγκασε τον συλλέκτη να αποσύρει το υλικό από την πλατφόρμα. Πλέον, η διαπραγμάτευση διεξάγεται σε προσωπικό επίπεδο μεταξύ του Υπουργείου και του κατόχου του αρχείου.
Ο κ. Κακλαμάνης εξέφρασε την αισιοδοξία του για την τελική έκβαση της υπόθεσης, τονίζοντας ότι η Βουλή θα παραμείνει εγγυητής της διαδικασίας μέχρι το υλικό να περιέλθει οριστικά στην κυριότητα της χώρας.
