Για την ομιλία του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ, το ζήτημα των F-35, τις ελληνοτουρκικές σχέσεις και την κρίση στη Μέση Ανατολή, μίλησε ο καθηγητής διεθνών σχέσεων στο Πάντειο Πανεπιστήμιο Κώστας Υφαντής στην εκπομπή του Νίκου Χατζηνικολάου στον Realfm 97,8.
Με αφορμή τη δήλωση του πρέσβη των ΗΠΑ στην Τουρκία, Τομ Μπάρακ, ο οποίος υποβάθμισε τη σημασία των F-35, για την Άγκυρα, υποστηρίζοντας ότι δεν αποτελούν το σημαντικότερο όπλο που χρειάζεται χάρη στην πρόοδο της τουρκικής αμυντικής βιομηχανίας, ο κ. Υφαντής είπε: «Ο Αμερικανός πρέσβης στην Άγκυρα, δυστυχώς για τις Ηνωμένες Πολιτείες και την αμερικανική διπλωματία, είναι η απόλυτη καταστροφή, αλλά εν πάση περιπτώσει ίσως για εμάς είναι καλό, παρόλο που οι παρεμβάσεις του και η δημόσια παρουσία του έχει πολλές φορές αναστατώσει την ελληνική δημόσια σφαίρα. Πολλές φορές δίναμε – και είναι απολύτως φυσιολογικό – πολύ μεγάλη βάση σε αυτά που έλεγε, παραβλέποντας τελικά το γεγονός ότι στην ουσία αυτά που έλεγε, δεν ίσχυαν».
«Η Τουρκία θα παραμείνει εκτός του προγράμματος των F-35 για το ορατό μέλλον»
«Απ’ ό,τι φαίνεται είναι σαφές ότι η Τουρκία θα παραμείνει εκτός του προγράμματος των F-35 για το ορατό μέλλον. Δεν ξέρω πώς θα εξελιχθούν τα πράγματα. Μπορεί στο τέλος ο πρόεδρος Ερντογάν, αφού έχει εξαντλήσει κάθε περιθώριο συζήτησης, διαπραγμάτευσης, πίεσης, κολακείας απέναντι στον Ντόναλντ Τραμπ, να αποφασίσει να διώξει τους S-400 από το τουρκικό έδαφος με κάποιο τρόπο, δηλαδή να κάνει τη μεγάλη κωλοτούμπα και έτσι να ξεκινήσει η αποκατάσταση της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35. Δεν θα το απέκλεια καθόλου στο τέλος. Αυτή τη στιγμή προσπαθεί ακόμα, πιστεύοντας σε μια προσωπική διπλωματία, να τα συμβιβάσει και δεν αποκλείεται παρά τη δήλωση Μπάρακ, το επόμενο διάστημα και μέχρι τις ενδιάμεσες εκλογές να υπάρξει μια πολύ έντονη δραστηριότητα της Τουρκίας στην Ουάσιγκτον, μήπως προλάβει και κάνει κάτι, ξοδεύοντας βεβαίως και πάρα πολλά χρήματα» πρόσθεσε.
«Δεν είναι καινούργια η πρόταση Ερντογάν για Διάσκεψη για την Ανατολική Μεσόγειο»
Σχετικά με τη Διάσκεψη για την Ανατολική Μεσόγειο που ζήτησε ο Τούρκος πρόεδρος από το βήμα του ΟΗΕ, τόνισε: «Δεν είναι καινούργια πρόταση. Την είχε επαναλάβει πριν από αρκετά χρόνια. Είναι μια πρόταση που θα θυμίσω ότι τότε ο κ. Μπορέλ την είχε θεωρήσει εξαιρετική. Επί της αρχής θα μπορούσε κάποιος να ισχυριστεί ότι είναι μια σοβαρή πρόταση. Γιατί να μην καθίσουν όλες οι χώρες της περιοχής να συζητήσουν; Το ζήτημα είναι υπό ποιες προϋποθέσεις και κυρίως το γεγονός ότι η Τουρκία δεν θα καθόταν στο ίδιο τραπέζι με την Κύπρο ή αν καθόταν με την Κυπριακή Δημοκρατία στο ίδιο τραπέζι, θα ήθελε να καθίσουν ισότιμα και οι Τουρκοκύπροι. Άρα είναι υπονομευμένη αυτή η πρόταση εξαρχής.
Πάλι μπορεί να ακουστούν από διάφορες πλευρές -και στην περιοχή μας- επιδοκιμασίες, αλλά νομίζω ότι θα είναι περισσότερο για λόγους διπλωματικής ευγένειας, παρά για το ότι αυτή η πρόταση έχει προοπτική. Βεβαίως, ακούγεται πάρα πολύ ωραία από ένα βήμα, όπως αυτό της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ. Μέχρι εκεί όμως».
Το καλώδιο και το ενδεχόμενο κρίσης
Ερωτηθείς εάν ανησυχεί για θερμό επεισόδιο, με αφορμή την πόντιση του καλωδίου για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου, απάντησε: «Δεν θα πήγαινα στο θερμό επεισόδιο, αλλά η πιθανότητα κρίσης είναι στα χαρτιά. Η Τουρκία έχει αντιδράσει με έναν συγκεκριμένο τρόπο την προηγούμενη φορά, το 2024, με το επεισόδιο της Κάσου. Αν αντιδράσει με τον ίδιο τρόπο, είναι σαφές ότι η ένταση θα ανέβει πάρα πολύ, γιατί αυτή τη φορά δεν νομίζω ότι η οποιαδήποτε – όχι αυτή η κυβέρνηση μόνο – ηγεσία θα υπαναχωρήσει, θα αναδιπλωθεί».
«Άρα μία κακή εξέλιξη, ναι, δεν μπορεί να την αποκλείσει κανείς. Φαντάζομαι ότι υπάρχει ένας σχεδιασμός για το πώς θα μπορούσε και το καλώδιο να γίνει, και η ένταση να αποφευχθεί, χωρίς, σε καμία περίπτωση, να νομιμοποιηθούν οι απαιτήσεις της Τουρκίας, ότι έχει λόγο. Είναι μία πολύ δύσκολη εξίσωση, αλλά η εξωτερική πολιτική είναι για μεγάλα παιδιά», συμπλήρωσε ο κ. Υφαντής.
Τι είπε για τον πόλεμο ΗΠΑ – Ιράν
Τέλος, σχολιάζοντας τις δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ για τον πόλεμο με το Ιράν, ανέφερε μεταξύ άλλων: «Πρώτα απ’ όλα κατά την ταπεινή μου άποψη, η ομιλία Τραμπ θα καταγραφεί ως μια σκοτεινή σελίδα, στην ιστορία του οργανισμού. Δεν υπάρχει καμία αμφιβολία. Εν πάση περιπτώσει, νομίζω ότι αυτό το οποίο λέει ο πρόεδρος Τραμπ, καταδεικνύει το αδιέξοδο, στο οποίο η πολιτική του έφερε τις Ηνωμένες Πολιτείες, σε σχέση με το Ιράν.
Το Ιράν δεν πρόκειται να υποχωρήσει στις απειλές που επαναλαμβάνονται, γιατί θεωρεί, και μάλλον έχει δίκιο, ότι είναι μια τακτική διαπραγμάτευσης ενός προέδρου, ο οποίος, όμως, δεν μπορεί να κάνει τίποτα. Σε αυτό που ο πρόεδρος Τραμπ νομίζω ότι έχει δίκιο, είναι ότι πια οι ενδιάμεσες εκλογές δεν τον αφορούν. Έχει αποφασίσει ότι μάλλον θα τις χάσει το Ρεπουπλικανικό Κόμμα, και ότι αυτός έχει 2-2,5 χρόνια μπροστά του για να κάνει αυτό το οποίο πιστεύει, και δεν θα δεσμεύεται από το οποιοδήποτε πολιτικό κόστος. Νομίζω ότι σε αυτό λέει την αλήθεια».
