Τα βασικά σημεία του άρθρου
- Η Κεντρική Επιτροπή του ΣΥΡΙΖΑ γύρισε οριστικά σελίδα, ανακοινώνοντας τα πρόσωπα που θα τρέξουν το κόμμα: Ρένα Δούρου στην προεδρία της Κ.Ο., Νίκος Παππάς νέος γραμματέας και Δημήτρης Μελίδης εκπρόσωπος Τύπου.
- Ο Παύλος Πολάκης μετέχει στην Επιτροπή ως υπεύθυνος στρατηγικού σχεδιασμού, με τον ρόλο του να παραμένει ακαθόριστος, ενώ έθεσε εμμέσως πλην σαφώς ως προϋπόθεση για την παραμονή του στον ΣΥΡΙΖΑ το συμπαγές πολιτικό πρόγραμμα και την πλήρη αντιπαράθεση με τη δεξιά.
- Η νέα Πρόεδρος της ΚΟ του ΣΥΡΙΖΑ, Ρένα Δούρου, άνοιξε «παράθυρο» προς την ΕΛΑΣ, δηλώνοντας «Μπορούμε να συμπορευθούμε; Ναι! Όπως μπορούμε να συμπορευθούμε με όλες τις προοδευτικές δυνάμεις». Ο ΣΥΡΙΖΑ καλείται να χαράξει την επόμενη μέρα με σαφή πολιτικό προσανατολισμό για να συγκεντρώσει το πολυπόθητο 3%.
Προσπάθεια ανασύνταξης επιχειρεί η νέα ηγετική ομάδα του ΣΥΡΙΖΑ, στη σκιά και άλλων πιθανών αποχωρήσεων από το κόμμα, καθώς όλα δείχνουν ότι ένα βήμα πριν από την έξοδο βρίσκεται ο Σωκράτης Φάμελλος, ο οποίος τάσσεται υπέρ της στήριξης της ΕΛΑΣ, ενώ κλειστά τα χαρτιά της κρατά η Νίνα Κασιμάτη, η οποία πάντως εδώ και καιρό κρατά αποστάσεις από τις εσωκομματικές διαδικασίες, με όλες τις πληροφορίες να συγκλίνουν ότι οδεύει προς το ΠΑΣΟΚ.
Το Σάββατο, ύστερα από μία οκτάωρη συνεδρίαση, η Κεντρική Επιτροπή του ΣΥΡΙΖΑ γύρισε οριστικά σελίδα, ανακοινώνοντας τα πρόσωπα που θα τρέξουν το κόμμα μέχρι τις εκλογές. Μετά την εκλογή της Ρένας Δούρου στην προεδρία της Κ.Ο. του ΣΥΡΙΖΑ, η Κ.Ε. εξέλεξε τον Νίκο Παππά ως τον νέο γραμματέα, ενώ ο Δημήτρης Μελίδης αναλαμβάνει εκπρόσωπος Τύπου, στη θέση του Χρήστου Γιαννούλη.
Η συλλογική ηγεσία και ο ρόλος Πολάκη
Όσον αφορά τον Παύλο Πολάκη, παρά τις φήμες που κυκλοφορούσαν, δεν τέθηκε τελικά επικεφαλής της εκλογικής επιτροπής που δημιουργήθηκε και η οποία θα αναλάβει να καταρτίσει τα ψηφοδέλτια. Μετέχει στην Επιτροπή βέβαια, αναλαμβάνοντας, υπεύθυνος στρατηγικού σχεδιασμού, ωστόσο μένει να αποσαφηνιστούν τα καθήκοντά του. Ο ρόλος του προς το παρόν παραμένει ακαθόριστος και μοιάζει σαν να λείπει ένα κομμάτι από το παζλ της συλλογικής ηγεσίας με το οποίο θα πορευτεί το κόμμα μέχρι τις εκλογές.
Όπως ανέφερε το OPEN, σε ρεπορτάζ του, σύμφωνα με συνομιλητές του, ο Παύλος Πολάκης εμφανίζεται χολωμένος για το πώς εξελίχθηκε το θέμα της υποψηφιότητάς του. Θεωρεί ότι δικαιούτο να είναι υποψήφιος, με τη στήριξη των συντρόφων του, καθώς η προηγούμενη υποψηφιότητά του είχε μεγάλη απήχηση στη βάση του κόμματος. Φαίνεται πως αυτό το κομμάτι στο παζλ θα συμπληρωθεί τις επόμενες μέρες, καθώς βρίσκονται σε εξέλιξη συζητήσεις για τις ακριβείς αρμοδιότητές του και είναι πιθανόν να τον δούμε σε «πρώτο ρόλο» στον προεκλογικό αγώνα και την ανάδειξη του προγράμματος. Κάτι που τόνισε και ο νέος γραμματέας του κόμματος Νίκος Παππάς, ο οποίος εξερχόμενος από τη Βουλή, το Σάββατο δήλωσε μεν ότι ψήφισε τη Ρένα Δούρου, συμπληρώνοντας δε ότι είναι πρωταγωνιστικός ο ρόλος του Παύλου Πολάκη.
Ο κ. Πολάκης, στην ομιλία του στην ΚΕ έθεσε εμμέσως πλην σαφώς ως προϋπόθεση για την παραμονή του στον ΣΥΡΙΖΑ το συμπαγές πολιτικό πρόγραμμα και την πλήρη αντιπαράθεση με τη δεξιά, καλώντας σε συστράτευση για ξεκάθαρες προγραμματικές θέσεις, στη βάση των αποφάσεων του συνεδρίου του 2022. Για τον πρώην Πρόεδρο του ΣΥΡΙΖΑ, Σωκράτη Φάμελλο, ήταν κόλαφος, λέγοντας ότι «αποδείχθηκε ότι υπηρετούσε σχέδιο διάλυσης του ΣΥΡΙΖΑ να φύγουν μέλη και στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ να πάνε εκεί (σ.σ. ΕΛΑΣ)».
«Θα συνεχίσω να παλεύω από τις τάξεις του ΣΥΡΙΖΑ για όσο αντέχω και με όσους αντέχουν, και γι’ αυτό το περιεχόμενο, για άλλο περιεχόμενο δε θα παλέψω», είπε με νόημα κλείνοντας την ομιλία του, απευθυνόμενος στα μέλη της Κ.Ε., υπογραμμίζοντας ουσιαστικά ότι θα συνεχίσει να υπηρετεί ένα συγκεκριμένο πολιτικό σχέδιο, αφήνοντας ανοιχτά όλα τα σενάρια για το μέλλον του.
Το άνοιγμα Δούρου στην ΕΛΑΣ
Από την πλευρά της, η νέα Πρόεδρος της ΚΟ του ΣΥΡΙΖΑ, παρότι εξαπέλυσε πυρά κατά του Αλέξη Τσίπρα, αλλά και κατά των βουλευτών που αποχωρούν χωρίς να παραδίδουν τις έδρες τους, άνοιξε «παράθυρο» προς την ΕΛΑΣ, τουλάχιστον μετεκλογικά. Ξεκαθάρισε συγκεκριμένα ως προς τη σχέση του ΣΥΡΙΖΑ με την ΕΛΑΣ ότι «μπορούμε να ταυτιστούμε; Όχι! Μπορούμε να συμπορευτούμε; Ναι! Όπως μπορούμε να συμπορευθούμε με όλες τις προοδευτικές δυνάμεις». Ταυτόχρονα, άσκησε δριμεία κριτική στον Σωκράτη Φάμελλο, λέγοντας με την «ατυχέστατη» απόφαση της ΚΕ της 6ης Ιουνίου «κινδύνευε η ύπαρξη του ΣΥΡΙΖΑ , γιατί μας οδηγούσε σε διάλυση του».
Παράλληλα, υπογράμμισε ότι ο ΣΥΡΙΖΑ θα διατηρήσει ανοιχτούς διαύλους επικοινωνίας με όλες τις προοδευτικές δυνάμεις, χωρίς εξαρτήσεις και προσωπικές στρατηγικές, επιδιώκοντας τη συγκρότηση ενός ευρύτερου προοδευτικού μετώπου. Ωστόσο, εάν οι σχετικές πρωτοβουλίες δεν αποδώσουν, θα προχωρήσει η αυτόνομη κάθοδος του ΣΥΡΙΖΑ. «Ο ΣΥΡΙΖΑ θα παραμείνει παρών στην κοινωνία, στην Βουλή, στην Ευρωβουλή, και θα πάρουμε μέρος στις εκλογές με ενωτικό ψηφοδέλτιο με όσους θέλουν και μπορούν είτε αυτόνομα» είπε χαρακτηριστικά.
Αν και η θέση της προέδρου αφορά την ΚΟ και όχι την ηγεσία του κόμματος, η Ρένα Δούρου είναι σαφές ότι αποκτά κομβικό ρόλο στη μεταβατική φάση, αναλαμβάνοντας τη διατήρηση της κοινοβουλευτικής συνοχής και την αποτροπή νέων αποχωρήσεων. Στο πλαίσιο αυτό, στο πρώτο της μήνυμα έδωσε έμφαση στην ενότητα, υπογραμμίζοντας ότι ο ΣΥΡΙΖΑ «δεν αντέχει νέους διχασμούς και προσωπικές στρατηγικές».
Ωστόσο, οι εσωκομματικές ισορροπίες, και ιδιαίτερα η σχέση της με τον Παύλο Πολάκη, αναμένεται να επηρεάσουν τη λειτουργία του νέου συλλογικού σχήματος ηγεσίας. Σημειώνεται ότι η κ. Δούρου έχει μεν τη δύναμη στην Κ.Ο., όμως οι συσχετισμοί στο κόμμα είναι λίγο διαφορετικοί, καθώς εκεί η σύμπραξη Νίκου Παππά – Παύλου Πολάκη φαίνεται προς ώρας να υπερισχύει.
Το στοίχημα της συλλογικής ηγεσίας
Σε κάθε περίπτωση, η εκλογή της Ρένας Δούρου στην προεδρία της Κοινοβουλευτικής Ομάδας, η ανάδειξη του Νίκου Παππά ως γραμματέα της Κεντρικής Επιτροπής και η συμμετοχή του Παύλου Πολάκη στον νέο κομματικό σχεδιασμό διαμορφώνουν ένα μεταβατικό κέντρο εξουσίας στον ΣΥΡΙΖΑ, χωρίς όμως να επιλύουν τη βαθιά πολιτική και οργανωτική κρίση του κόμματος. Όλοι καλούνται συμβιβαστούν με τη συλλογική ηγεσία, έχοντας όμως πάντα το μάτι στραμμένο και στους συσχετισμούς.
Είναι σαφές, πως παρουσία των «υπαρξιακών» διλημμάτων των στελεχών του κόμματος σε συνδυασμό με τις μαζικές αποχωρήσεις και ανεξαρτητοποιήσεις των βουλευτών, ο ΣΥΡΙΖΑ καλείται να χαράξει την επόμενη μέρα με σαφή πολιτικό προσανατολισμό και συγκεκριμένες προτάσεις. Αυτές οι συνισταμένες σε συνδυασμό με τη στάση που θα κρατήσει απέναντι στην ΕΛΑΣ του Αλέξη Τσίπρα, θα καθορίσουν εάν τελικά ο ΣΥΡΙΖΑ, καταφέρει να συγκεντρώσει το πολυπόθητο ποσοστό του 3% που θα του επιτρέψει να εισαχθεί στη Βουλή.
Η νέα ηγετική ομάδα του ΣΥΡΙΖΑ καλείται πλέον να αποδείξει ότι μπορεί να υπερβεί τις εσωκομματικές συγκρούσεις και να παρουσιάσει ένα πειστικό πολιτικό σχέδιο απέναντι στην κυβέρνηση, αλλά και απέναντι στις διεργασίες που εξελίσσονται στον ευρύτερο χώρο της Κεντροαριστεράς. Το κρίσιμο ερώτημα είναι εάν οι οργανωτικές αλλαγές που αποφασίστηκαν στην Κεντρική Επιτροπή, θα αποτελέσουν την απαρχή μιας ουσιαστικής ανασυγκρότησης ή αν θα λειτουργήσουν απλώς ως μια μεταβατική διαχείριση της κρίσης, σε μια περίοδο κατά την οποία ο ΣΥΡΙΖΑ δίνει ίσως τη δυσκολότερη μάχη πολιτικής επιβίωσης από την ίδρυσή του.
Πέρα από τις οργανωτικές αλλαγές, η συνεδρίαση της Κεντρικής Επιτροπής ανέδειξε ότι ο ΣΥΡΙΖΑ εξακολουθεί να βρίσκεται σε φάση αναζήτησης της πολιτικής του ταυτότητας. Η ανάδειξη της νέας ηγετικής ομάδας διαμορφώνει ένα μεταβατικό κέντρο λήψης αποφάσεων, χωρίς όμως να σημαίνει ότι έχουν γεφυρωθεί οι διαφορετικές στρατηγικές προσεγγίσεις που συνυπάρχουν στο εσωτερικό του κόμματος.
Οι δημόσιες παρεμβάσεις των κορυφαίων στελεχών κατέδειξαν δύο παράλληλες επιδιώξεις. Από τη μία πλευρά, καταγράφεται η προσπάθεια για οργανωτική ανασυγκρότηση, ενίσχυση της κοινοβουλευτικής συνοχής και επανασυσπείρωση των κομματικών δυνάμεων. Από την άλλη, παραμένουν ανοιχτά ζητήματα που αφορούν τόσο τη φυσιογνωμία του κόμματος όσο και τις πιθανές συνεργασίες στον ευρύτερο προοδευτικό χώρο.
Παράλληλα, οι χαμηλές δημοσκοπικές επιδόσεις αυξάνουν την πίεση προς τη νέα ηγεσία να παρουσιάσει σύντομα ένα συνεκτικό πολιτικό αφήγημα με σαφείς προγραμματικές προτάσεις. Η πορεία των επόμενων μηνών αναμένεται να κριθεί όχι μόνο από την εσωκομματική συνοχή, αλλά και από την ικανότητα του κόμματος να ανακτήσει αξιοπιστία απέναντι στο εκλογικό σώμα και να επαναπροσδιορίσει τον ρόλο του στον χώρο της Κεντροαριστεράς. Την ίδια ώρα, ο ΣΥΡΙΖΑ – ΠΣ επιχειρεί να διαφυλάξει την πολιτική και οργανωτική του αυτοτέλεια, απέναντι στο υπό διαμόρφωση εγχείρημα του Αλέξη Τσίπρα, θέτοντας ως προτεραιότητα τη συσπείρωση της βάσης, την επιστροφή πρώην μελών και την αναδιοργάνωση των τοπικών οργανώσεων.
Οι κινήσεις του Σωκράτη Φάμελλου
Όσον αφορά τον Σωκράτη Φάμελλο, μετά τα όσα ακούστηκαν στην Κ.Ε. τόσο για τον ίδιο όσο για τον Αλέξη Τσίπρα, όλοι περιμένουν πλέον τις κινήσεις του, που όπως φαίνεται θα οδηγούν στην αποχώρησή του από την Κ.Ο. του ΣΥΡΙΖΑ.
Πριν αποστείλει την επιστολή ανεξαρτητοποίησής του, ο Σωκράτης Φάμελλος αναμένεται να πραγματοποιήσει συνάντηση με τον πρόεδρο της Βουλής, Νικήτα Κακλαμάνη, όταν επιστρέψει από τη Θεσσαλονίκη. Τυπικά πρόκειται για μια θεσμική διαδικασία, ωστόσο η πολιτική της βαρύτητα είναι σαφώς μεγαλύτερη. Η ανεξαρτητοποίηση του πρώην προέδρου του ΣΥΡΙΖΑ δεν αποτελεί μια απλή κοινοβουλευτική πράξη. Συνιστά ουσιαστικά την παραδοχή ότι η πολιτική διαδρομή με την οποία εξελέγη έχει πλέον ολοκληρώσει τον κύκλο της εντός της Κουμουνδούρου, ανοίγοντας ένα νέο κεφάλαιο για την προσωπική και πολιτική του πορεία.
Ένα ενδεχόμενο είναι να παραμείνει ανεξάρτητος βουλευτής, αποτελώντας σημείο αναφοράς για στελέχη που έχουν απομακρυνθεί από τον ΣΥΡΙΖΑ. Ένα δεύτερο σενάριο προβλέπει τη διαμόρφωση ενός άτυπου κοινοβουλευτικού μπλοκ με άλλους αποχωρήσαντες βουλευτές.
Παράλληλα, παραμένει στο τραπέζι και η προοπτική μιας πολιτικής συνεννόησης με τον Αλέξη Τσίπρα, με δεδομένο ότι ο ίδιος έχει επανειλημμένως ταχθεί δημόσια υπέρ της ευρύτερης συμπόρευσης των προοδευτικών δυνάμεων, αν και προς το παρόν τίποτα δεν μπορεί να θεωρεί δεδομένο.