Στα υψηλότερα επίπεδα από το 2022 εκτοξεύτηκαν σήμερα οι τιμές του πετρελαίου φτάνοντας ακόμα και τα 120 δολάρια το βαρέλι τη Δευτέρα, προκαλώντας πανικό στις αγορές και στους καταναλωτές, ενώ ήδη οι χώρες που παράγουν πετρέλαιο χαμηλώνουν σταδιακά την παραγωγή του.
Οι τιμές αυξήθηκαν καθώς ορισμένες χώρες που έχουν μεγάλη παραγωγή μείωσαν την προσφορά αργού, ενώ οι φόβοι για παρατεταμένη διακοπή των μεταφορών κυρίευσαν την αγορά λόγω της συνέχισης με αμείωτους ρυθμούς του πολέμου μεταξύ ΗΠΑ-Ισραήλ και Ιράν.
Το πρόβλημα
Τα Στενά του Ορμούζ, από τα οποία περνά περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου, είναι ουσιαστικά κλειστά. Οι τιμές της Δευτέρας συγκρίνονται με τα ιστορικά υψηλά επίπεδα των 147 δολαρίων ανά βαρέλι το 2008, σύμφωνα με στοιχεία της LSEG που χρονολογούνται από τη δεκαετία του 1980.
Την αύξηση των τιμών ενισχύει επίσης ο διορισμός του Μοτζτάμπα Χαμενεΐ ως διαδόχου του πατέρα του Αλί Χαμενεΐ στην ηγεσία του Ιράν, σηματοδοτώντας ότι οι σκληροπυρηνικοί παραμένουν σταθερά στην εξουσία στην Τεχεράνη, μία εβδομάδα μετά την έναρξη της σύγκρουσης.
Ο πόλεμος θα μπορούσε να αφήσει τους καταναλωτές και τις επιχειρήσεις σε όλο τον κόσμο να αντιμετωπίσουν εβδομάδες ή μήνες υψηλότερων τιμών καυσίμων, ακόμη και αν η σύγκρουση τελειώσει γρήγορα, καθώς οι προμηθευτές αντιμετωπίζουν ζημιές στις εγκαταστάσεις, διαταραχές στην εφοδιαστική αλυσίδα και αυξημένους κινδύνους για τη ναυτιλία.
Το πλαφόν και τα άλλα μέτρα
Πλαφόν στις τιμές, σκέψεις για αποδέσμευση στρατηγικών αποθεμάτων, καύσιμα με το δελτίο, είναι οι επιλογές που έχουν τα κράτη για να αντιμετωπίσουν το ζήτημα, καθώς η τιμή του πετρελαίου και του φυσικού αερίου εκτοξεύεται, σε πολλές χώρες της Ασίας και της Ευρώπης, που εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τους υδρογονάνθρακες των χωρών του Κόλπου.
Η Κροατία βάζει πλαφόν από αύριο Τρίτη στην τιμή της βενζίνης και του ντίζελ. Ο πρωθυπουργός Αντρέι Πλένκοβιτς ανακοίνωσε σήμερα, Δευτέρα, την επιβολή πλαφόν στις τιμές της βενζίνης και του πετρελαίου κίνησης, καθώς ο πόλεμος μαίνεται στην Μέση Ανατολή.
«Σήμερα, θα λάβουμε μέτρα για να περιορίσουμε την αύξηση των τιμών ενέργειας και να προστατεύσουμε το επίπεδο διαβίωσης των πολιτών της Κροατίας», δήλωσε κατά τη διάρκεια μιας έκτακτης συνεδρίασης του υπουργικού συμβουλίου.
Ο Πλένκοβιτς είπε επίσης πως η κυβέρνησή του θα ορίσει ένα πλαφόν στις τιμές από αύριο Τρίτη, καθιστώντας με την απόφασή αυτή την Κροατία μία από τις πρώτες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης που προσπαθούν να φρενάρουν τις αυξήσεις των τιμών στην αντλία.
Το ανώτατο όριο της τιμής του πετρελαίου κίνησης θα οριστεί στο 1,55 ευρώ, αποφεύγοντας μια αναμενόμενη αύξηση έως το 1,72 ευρώ. Το πλαφόν της τιμής της βενζίνης θα παραμείνει στα 1,50 ευρώ, έναντι μιας πιθανής ανόδου στα 1,55 ευρώ.
Ακολούθησε η Ουγγαρία
Ο πρωθυπουργός της Ουγγαρίας Βίκτορ Όρμπαν ανακοίνωσε και αυτός πλαφόν, που θα τεθεί σε ισχύ από τα μεσάνυχτα σήμερα, τοπική ώρα. Νωρίτερα και η Νότια Κορέα έκανε γνωστό ότι θα εφαρμόσει «ένα σύστημα πλαφόν στα πετρελαϊκά προϊόντα». Η χώρα εισάγει περίπου το 70% του πετρελαίου της από τη Μέση Ανατολή.
Η Ταϊλάνδη έβαλε επίσης πλαφόν στο ντίζελ για 15 ημέρες. Στην Αυστρία, ο συντηρητικός καγκελάριος Κρίστιαν Στόκερ, ο επικεφαλής της τρικομματικής κυβέρνησης συνασπισμού, ζήτησε να περικοπεί προσωρινά ο φόρος καυσίμων για να αντιμετωπιστούν οι αυξήσεις που προκαλούνται λόγω του πολέμου στο Ιράν. Τα αυξημένα φορολογικά έσοδα από τις υψηλότερες τιμές της ενέργειας θα πρέπει να επιστραφούν στους φορολογούμενους και η κυβέρνηση συζητεί ποιος είναι ο καλύτερος τρόπος για να γίνει αυτό, ανέφερε σε ανακοίνωση που εξέδωσε το γραφείο του.
Στρατηγικά αποθέματα
Η G7, η ομάδα των επτά πιο ανεπτυγμένων βιομηχανικά χωρών, δήλωσε έτοιμη «να λάβει όλα τα αναγκαία μέτρα», συμπεριλαμβανομένης και της αποδέσμευσης στρατηγικών αποθεμάτων, ώστε να σταθεροποιηθεί η αγορά. Όμως «δεν είμαστε ακόμη σε αυτή τη φάση», διαβεβαίωσε ο υπουργός Οικονομικών της προεδρεύουσας Γαλλίας, Ρολάν Λεσκίρ.
Για την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, δεν υπάρχει άμεσος κίνδυνος για τον ανεφοδιασμό της Ευρώπης. Η Βρετανία είναι έτοιμη να στηρίξει μια «συντονισμένη αποδέσμευση» αποθεμάτων, είπε η υπουργός Οικονομικών Ρέιτσελ Ριβς μιλώντας το απόγευμα στο κοινοβούλιο, μετά τη συνεδρίαση της G7.
Σύμφωνα με το πρακτορείο Kyodo, η Ιαπωνία σκέφτεται επίσης να καταφύγει στα εθνικά αποθέματα πετρελαίου, όπως ζητούν από την κυβέρνηση τα μεγαλύτερα διυλιστήρια της χώρας. Η Ιαπωνία, ο πέμπτος μεγαλύτερος εισαγωγέας αργού παγκοσμίως, λέει ότι διαθέτει αποθέματα αργού για 254 ημέρες (συμπεριλαμβάνονται και εκείνα του ιδιωτικού τομέα) ενώ τα αποθέματα υγροποιημένου αερίου (LNG) αρκούν για τρεις εβδομάδες.
Κατεπείγων ανεφοδιασμός
Η Ταϊβάν σχεδιάζει να οργανώσει τις παραδόσεις περίπου 22 φορτίων LNG τον Μάρτιο και τον Απρίλιο και έχει ήδη εξασφαλίσει τις 20 από αυτές, είπε ο υπουργός Οικονομικών Κουνγκ Μινγκ-χσιν. Στην εσωτερική αγορά, ο στόχος της κυβέρνησης είναι «να διατηρηθούν όσο πιο σταθερές γίνεται οι τιμές», πρόσθεσε.
Η Νότια Κορέα διαβεβαίωσε επίσης ότι θα παραλάβει «κατεπειγόντως» 4 εκατομμύρια βαρέλια αργού μέσω λιμανιών στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. Στη Γαλλία θα πραγματοποιηθούν από σήμερα, Δευτέρα, μέχρι και την Τετάρτη 500 έλεγχοι σε πρατήρια καυσίμων. Η κυβέρνηση αρνείται σε αυτό το στάδιο να λάβει άλλα μέτρα, όπως να μειώσει τον ΦΠΑ και τη φορολογία στα πετρελαϊκά προϊόντα.
Σύμφωνα με το πρακτορείο Bloomberg, η Κίνα ζήτησε από τα μεγαλύτερα διυλιστήριά της να αναστείλουν τις εξαγωγές ντίζελ και βενζίνης.
Στην Ταϊλάνδη, που την περασμένη εβδομάδα βεβαίωνε ότι διαθέτει αποθέματα για δύο μήνες, αναστέλλονται οι εξαγωγές ενέργειες, ώστε να διαφυλαχθούν αυτά τα αποθέματα. Στην Σερβία επιβλήθηκε απαγόρευση εξαγωγών πετρελαίου και καυσίμων, για τις επόμενες δέκα ημέρες.
Η Ινδία εξακολουθεί να αγοράζει ρωσικό πετρέλαιο και ο υπουργός Πετρελαίου της χώρας είπε ότι το Νέο Δελχί «διαθέτει επαρκή αποθέματα», χωρίς να αποκλείει την επιβολή «μέτρων» για να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα. Σύμφωνα με μια κυβερνητική πηγή, η Ινδία διαθέτει αποθέματα αργού και πετρελαϊκών προϊόντων που αρκούν για 7-8 εβδομάδες.
Μηδενίζει τους δασμούς το Βιετνάμ
Η κυβέρνηση του Βιετνάμ ανέφερε ήδη από την Κυριακή ότι συντάσσει ένα διάταγμα με το οποίο θα μηδενιστούν μέχρι τα τέλη Απριλίου οι δασμοί στις εισαγωγές καυσίμων, προκειμένου «να σταθεροποιηθεί η εσωτερική αγορά και να διασφαλιστεί η ενεργειακή ασφάλεια».
Οι Φιλιππίνες και το Πακιστάν αποφάσισαν να εφαρμόσουν εβδομάδα τεσσάρων εργάσιμων ημερών (εξαιρούνται οι τράπεζες), για να εξοικονομήσουν καύσιμα. Στη Μανίλα, οι υπηρεσίες του δημοσίου καλούνται να μειώσουν την κατανάλωση καυσίμων και ηλεκτρικής ενέργειας κατά 10-20%.
Στο Πακιστάν, όλα τα σχολεία θα κλείσουν για δύο εβδομάδες, τα μαθήματα στα πανεπιστήμια θα γίνονται διαδικτυακά και οι μισοί δημόσιοι υπάλληλοι θα δουλεύουν με τηλεργασία, στο πλαίσιο των μέτρων.
Στη Μιανμάρ, από το Σάββατο η βενζίνη μοιράζεται με το δελτίο και καθημερινά κινούνται μόνο τα μισά ιδιωτικά αυτοκίνητα. Με δελτίο μοιράζονται τα καύσιμα και στο Μπαγκλαντές, με αποτέλεσμα να σχηματιστούν μεγάλες ουρές έξω από τα βενζινάδικα αλλά και να αναφερθούν ορισμένα βίαια επεισόδια.
Τι θα κάνει το Κατάρ
Ο πρωθυπουργός και ΥΠΕΞ του Κατάρ, ο σεΐχης Μοχάμεντ μπιν Αμπντουλραχμάν μπιν Τζάσιμ αλ Θάνι, δήλωσε σήμερα ότι η Ντόχα θα αποκαταστήσει τις εξαγωγές ενέργειας σε φυσιολογικούς ρυθμούς μόλις εξομαλυνθεί η κρίση στη Μέση Ανατολή, αφήνοντας
«Παραμένουμε απολύτως αφοσιωμένοι στους πελάτες μας και στη σταθερότητα των παγκόσμιων αγορών ενέργειας, αλλά οι παρούσες συνθήκες – συμπεριλαμβανομένων των επιθέσεων σε εγκαταστάσεις μας και των προκλήσεων για τη ναυσιπλοΐα στον Κόλπο – απαιτούν προσωρινά μέτρα για τη διαφύλαξη της ασφάλειας του προσωπικού που εργάζεται στις ενεργειακές υποδομές μας», ανέφερε ο πρωθυπουργός του εμιράτου.
Το Κατάρ αντιπροσωπεύει περίπου το 20% των παγκόσμιων εξαγωγών υγροποιημένου φυσικού αερίου. Την προηγούμενη εβδομάδα κήρυξε κατάσταση ανωτέρας βίας, αναστέλλοντας την παραγωγή LNG, εν μέσω της κλιμάκωσης που πυροδότησαν στη Μέση Ανατολή τα αμερικανοϊσραηλινά πλήγματα στο Ιράν.
