Τα βασικά σημεία του άρθρου
- Το κοινοβούλιο του Λιβάνου ενέκρινε νόμο περί γενικής αμνηστίας, με χιλιάδες φυλακισμένους και καταζητούμενους να αναμένεται να απελευθερωθούν.
- Η κίνηση αιτιολογείται από τον «υπερπληθυσμό των φυλακών σε ένα πλαίσιο ενδημικής βραδύτητας εκδίκασης υποθέσεων», καθώς το ποσοστό υπερπληθυσμού έφτασε το 300% το 2025.
- Το μέτρο αφορά κυρίως ισλαμιστές κρατούμενους και πρώην μέλη παραστρατιωτικών οργανώσεων, πολλοί εκ των οποίων κρατούνται επί χρόνια χωρίς δίκη για περιστατικά που συνδέονται με τον πόλεμο στη Συρία.
Σε συνέχεια της ψήφιση του νόμου για την κατάργηση της θανατικής ποινής, το κοινοβούλιο του Λιβάνου ένεκρινε σήμερα νόμο περί γενικής αμνηστίας για τους φυλακισμένους και καταζητούμενους που είχαν εμπλακεί στο πόλεμο με την Συρία επί Μπασάρ Αλ Ασαντ, αλλά και σε παραστρατιωτικές οργανώσεις που υποστηρίζονταν από το Ισραήλ.
Το σκεπτικό του νόμου εδράζεται στο γεγονός ότι χιλιάδες άνθρωποι παραμένουν στη φυλακή προσδοκώντας στο μεσοδιάστημα να περάσουν από δικαστήριο, πράγμα που έχει προκαλέσει υπερπληθυσμό στις φυλακές. Δεν είναι λίγοι οι κρατούμενοι που έχουν βρίσκονται στις φυλακές ήδη από το 1991 μετά το τέλος του εμφυλίου πολέμου.
Έτσι, λοιπόν, σήμερα η προεδρία της Εθνοσυνέλευσης του Λιβάνου ανακοίνωσε την «έγκριση της πρότασης νόμου που χορηγεί γενική αμνηστία και μειώνει, κατ’ εξαίρεση (…) τη διάρκεια ορισμένων ποινών». Το μέτρο αυτό, που υποστηρίζεται από διάφορες πολιτικές ομάδες, πολώνει τη δημόσια συζήτηση εδώ και χρόνια.
Αμνηστία λόγω υπερπληθυσμού στις φυλακές
Παρότι, η αμνηστία θα καλύψει χιλιάδες φυλακισμένους, οι Αρχές του Λιβάνου δεν έχουν διευκρινίσει προς το παρόν πόσα άτομα αφορά. Οι βουλευτές που ανέλαβαν την πρωτοβουλία για τον νόμο αιτιολόγησαν την κίνησή τους επικαλούμενοι «τον υπερπληθυσμό των φυλακών σε ένα πλαίσιο ενδημικής βραδύτητας εκδίκασης υποθέσεων».
«Ο νόμος θα επιτρέψει να μειωθούν οι ποινές καταδικασμένων σε θάνατο και ισόβια σε περίπου δέκα χρόνια κάθειρξης», τόνισε ο Ίμαντ αλ-Χουτ, έναν από τους πιο δραστήριους βουλευτές για αυτό το θέμα. Να σημειωθεί ότι ο νόμος προβλέπει την απελευθέρωση κρατουμένων που βρίσκονται στη φυλακή για περισσότερα από 12 χρόνια εν αναμονής της δίκης τους.
Σύμφωνα με την ετήσια έκθεση της Επιτροπής Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, το ποσοστό του υπερπληθυσμού των φυλακών έφθασε το 300% το 2025. Η σωφρονιστική υπηρεσία κατέγραφε 6.268 κρατούμενους στα τέλη Μαρτίου.
Κρατούμενοι για εμπλοκή στον πόλεμο της Συρίας
Υπενθυμίζουμε ότι το θέμα της αμνηστίας επανεμφανίστηκε μετά την πτώση του πρώην προέδρου της Συρίας, Μπασάρ αλ Άσαντ στα τέλη του 2024. Με αυτό το μέτρο αναμένεται να επωφεληθούν κυρίως ισλαμιστές κρατούμενοι πολλοί από τους οποίους βρίσκονται στη φυλακή επί πολλά χρόνια, συχνά χωρίς δίκη, για περιστατικά που συνδέονται με τον πόλεμο στη γειτονική Συρία.
Οι περισσότεροι από αυτούς κατάγονται από την Τρίπολη, τη μεγάλη πόλη του κυρίως σουνιτικού βορρά, και ορισμένοι κατηγορούνται ότι διενήργησαν επιθέσεις κατά του στρατού και βομβιστικές επιθέσεις.
Παράλληλα, συγγενείς χιλιάδων κρατουμένων και φυγάδων από την Μπααλμπέκ και τη Χερμέλ, περιοχές όπου ασκεί επιρροή η σιιτική Χεζμπολάχ στα ανατολικά, έχουν κινητοποιηθεί με την ελπίδα ο νόμος να συμπεριλάβει εγκλήματα που συνδέονται με διακίνηση ναρκωτικών και κλοπή αυτοκινήτων, για τα οποία διώκονται.
Κρατούμενοι από την δεκαετία του 1980
Και χριστιανικά κόμματα ζήτησαν από την πλευρά τους να δοθεί αμνηστία σε πρώην μέλη του Στρατού του Νοτίου Λιβάνου (ALS), μιας πρώην παραστρατιωτικής δύναμης που συνδεόταν με το Ισραήλ, η οποία ήταν ενεργή από τις αρχές της δεκαετίας του 1980 στην περιοχή των συνόρων στον νότιο Λίβανο, που τελούσε τότε υπό ισραηλινή κατοχή, και σε κατοίκους που διέφυγαν προς το Ισραήλ μετά την αποχώρησή του από τον Λίβανο.
Μετά το τέλος του εμφυλίου πολέμου (1975-1990), νόμος περί αμνηστίας είχε ψηφιστεί για πολιτικά εγκλήματα που διαπράχθηκαν στη διάρκεια της σύγκρουσης, χωρίς όμως να συνοδεύεται από διαδικασία συμφιλίωσης, ούτε δικαιοσύνης για τα θύματα.