Financial Times: Κρίσιμη διπλωματική κινητικότητα για τα Στενά του Ορμούζ – Συνάντηση Ιράν και χωρών του Κόλπου

Σε μια κρίσιμη καμπή για τη σταθερότητα στη Μέση Ανατολή, οι υπουργοί Εξωτερικών των έξι χωρών του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου (GCC) ετοιμάζονται να συναντηθούν με τον Ιρανό ομόλογό τους, Αμπάς Αραγτσί, στη Σαλαλάχ του Ομάν. Στο επίκεντρο των συνομιλιών βρίσκεται μια προσωρινή διευθέτηση για τη διακίνηση εμπορικών σκαφών από τα Στενά του Ορμούζ, με στόχο την αποκλιμάκωση της έντασης και την αποκατάσταση της διεθνούς ναυσιπλοΐας.

ΗΠΑ Ιράν

Φωτογραφία: Reuters

Τα βασικά σημεία του άρθρου

  • Οι υπουργοί Εξωτερικών των έξι χωρών του GCC και ο Ιρανός ομόλογός τους συναντώνται στη Σαλαλάχ του Ομάν, στην πρώτη απευθείας επαφή αυτού του επιπέδου μετά την κλιμάκωση της σύγκρουσης, υπογραμμίζοντας την ανάγκη αποκατάστασης της διεθνούς ναυσιπλοΐας.
  • Στο επίκεντρο των συνομιλιών βρίσκεται μια προσωρινή διευθέτηση για τη διακίνηση εμπορικών σκαφών από τα Στενά του Ορμούζ, ωστόσο η πλήρης εξομάλυνση της κατάστασης προσκρούει στις βαθιές διαφωνίες μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν.
  • Η πίεση για συμφωνία κλιμακώνεται λόγω των παρενεργειών στην εφοδιαστική αλυσίδα και την ενέργεια παγκοσμίως, καθιστώντας την επικείμενη συνάντηση στο Ομάν κομβικής σημασίας για την αποφυγή ευρύτερης σύρραξης.

Σε μια κρίσιμη καμπή για τη σταθερότητα στη Μέση Ανατολή, η διπλωματία παίρνει ξανά το πάνω χέρι. Οι υπουργοί Εξωτερικών των έξι χωρών του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου (GCC) ετοιμάζονται να καθίσουν στο ίδιο τραπέζι με τον Ιρανό ομόλογό τους, Αμπάς Αραγτσί, στη Σαλαλάχ του Ομάν. Η συνάντηση αυτή αποτελεί την πρώτη απευθείας επαφή αυτού του επιπέδου μετά την κλιμάκωση της σύγκρουσης τον Φεβρουάριο, υπογραμμίζοντας την επιτακτική ανάγκη για αποκατάσταση της διεθνούς ναυσιπλοΐας, σύμφωνα με δημοσίευμα των «Financial Times».

Το σχέδιο για τη διέλευση των πλοίων

Στο επίκεντρο των συνομιλιών βρίσκεται μια προσωρινή διευθέτηση για τη διακίνηση εμπορικών σκαφών από τα Στενά του Ορμούζ. Το προτεινόμενο σχέδιο προβλέπει την είσοδο των πλοίων μέσω των ιρανικών υδάτων και την έξοδό τους από την πλευρά του Ομάν, χωρίς την καταβολή τελών.

Ωστόσο, για να λειτουργήσει το μοντέλο αυτό στην πράξη, απαιτείται η στήριξη των αραβικών κρατών του Κόλπου. Στόχος του Ομάν και του Ιράν, είναι η άσκηση πίεσης προς την Ουάσινγκτον για την άρση του ναυτικού αποκλεισμού των ιρανικών λιμανιών, ενώ τα κράτη του GCC επιζητούν μια άμεση, έστω και προσωρινή, ανάσα στο εμπόριο χωρίς να δεσμευτούν σε αλλαγή του μόνιμου καθεστώτος των Στενών.

 

 

Το αδιέξοδο στις σχέσεις Ουάσινγκτον – Τεχεράνης

Η πλήρης εξομάλυνση της κατάστασης προσκρούει στις βαθιές διαφωνίες μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν:

Η στάση των ΗΠΑ: Η Ουάσινγκτον ξεκαθαρίζει πως δεν επιστρέφει στο προηγούμενο μνημόνιο συμφωνίας του Ιουνίου, απαιτώντας μια ευρύτερη συμφωνία που θα καλύπτει και το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης.

Οι όροι του Ιράν: Η Τεχεράνη διαμηνύει ότι δεν θα επιτρέψει την πλήρη επαναλειτουργία του περάσματος αν δεν αρθεί ο αποκλεισμός των λιμανιών της, αν δεν δοθούν εξαιρέσεις για τις εξαγωγές πετρελαίου και αν δεν αποδεσμευτούν τα ιρανικά κεφάλαια στο εξωτερικό.

Παρά την απουσία απευθείας συνομιλιών, διεθνείς μεσολαβητές εργάζονται πυρετωδώς για τη διαμόρφωση μιας νέας πρότασης που θα μπορούσε να γεφυρώσει το χάσμα.

 

Οικονομικές πιέσεις και η απειλή των Χούθι

Η πίεση για την επίτευξη συμφωνίας κλιμακώνεται καθημερινά, καθώς οι παρενέργειες στην εφοδιαστική αλυσίδα και την ενέργεια γίνονται αισθητές παγκοσμίως:

Ενεργειακό αδιέξοδο: Παρά τις διαβεβαιώσεις ότι τα Στενά παραμένουν ανοιχτά, οι χώρες του Κόλπου αντιμετωπίζουν σοβαρά εμπόδια στις εξαγωγές τους, ενώ η τιμή του πετρελαίου τύπου Brent έχει σκαρφαλώσει στα 105 δολάρια το βαρέλι.

 

 

 

Δεύτερο μέτωπο στα Bαβ ελ-Μαντέμπ: Η παράλληλη δραστηριότητα των Χούθι στην Υεμένη για τον έλεγχο της νότιας θαλάσσιας διόδου, επιτείνει την αβεβαιότητα στο παγκόσμιο εμπόριο.

Η επικείμενη συνάντηση στο Ομάν, θεωρείται κομβικής σημασίας, καθώς μια πιθανή συμφωνία θα μπορούσε να αποτελέσει το πρώτο βήμα για την αποφυγή μιας ευρύτερης οικονομικής και πολεμικής σύρραξης στην περιοχή.