Μια εξέταση ρουτίνας μπορεί να φαίνεται ασήμαντη, όμως στην περίπτωση ενός άνδρα αποδείχθηκε καθοριστική. Ο Raj Parmar αισθανόταν απόλυτα υγιής και δεν είχε εμφανίσει κάποιο ανησυχητικό σύμπτωμα, μέχρι που ο οφθαλμίατρός του παρατήρησε ίχνη αίματος στα μάτια του. Το εύρημα οδήγησε σε περαιτέρω εξετάσεις και τελικά στην αποκάλυψη μιας σπάνιας μορφής καρκίνου του μυελού των οστών.
Η αναπάντεχη διάγνωση και η σωτήρια μεταμόσχευση
Ο Raj Parmar, ο οποίος διαγνώστηκε με μια σπάνια μορφή καρκίνου του μυελού των οστών σε ηλικία μόλις 22 ετών, δηλώνει ότι η μεταμόσχευση αρχέγονων αιμοποιητικών κυττάρων (βλαστοκυττάρων) «του έσωσε τη ζωή».
Ο 33χρονος σήμερα άνδρας που κατοικεί στο Λέστερ της Αγγλίας, διαγνώστηκε με μυελοΐνωση τον Οκτώβριο του 2015, αφού ο οφθαλμίατρός του παρατήρησε ίχνη αίματος στα μάτια του κατά τη διάρκεια ενός τυπικού ελέγχου.
Πριν από εκείνη την εξέταση ρουτίνας τα μάτια, ο Raj δεν είχε εμφανίσει κανένα σύμπτωμα: «Ήταν όλα πολύ ξαφνικά», ανέφερε ο ίδιος. «Ακολούθησε μια περίοδος μεγάλης αβεβαιότητας. Γνώριζαν από την πρώτη στιγμή ότι θα χρειαζόμουν οπωσδήποτε μεταμόσχευση μυελού των οστών, καθώς είναι η μόνη θεραπεία ίασης για αυτή τη σπάνια πάθηση. Μου είπαν ότι υπήρχε περίπτωση να χρειαστεί σε έξι μήνες, αλλά θα μπορούσε να περιμένει ακόμα και 20 με 30 χρόνια, ανάλογα με την επιθετικότητα και την εξέλιξη της νόσου».
Παρά το γεγονός ότι ο ίδιος αισθανόταν απόλυτα υγιής, η βιοψία μυελού των οστών στην οποία υποβλήθηκε επιβεβαίωσε τη διάγνωση της σπάνιας αυτής νόσου. Σύμφωνα με τον οργανισμό Macmillan, η μυελοΐνωση επηρεάζει τον μυελό των οστών και εμφανίζεται συχνότερα σε άτομα άνω των 60 ετών.
Παρόλο που η ασθένεια του Raj εξελισσόταν σχετικά αργά για μερικά χρόνια, η κατάστασή του επιδεινώθηκε έως το 2020, καθιστώντας απαραίτητη τη μεταμόσχευση βλαστοκυττάρων — μια θεραπεία που, σύμφωνα με τον οργανισμό Macmillan, μπορεί να προσφέρει πλήρη ίαση σε ορισμένους ασθενείς.
Ευτυχώς, η μεταμόσχευση του Raj ήταν επιτυχής. Ο ίδιος επισημαίνει ότι χωρίς την ανιδιοτέλεια του ανώνυμου δότη του, ενδεχομένως να μην βρισκόταν σήμερα στη ζωή.
Η δύσκολη μάχη του Raj και η αναζήτηση συμβατού δότη
Ο άνδρας χρειαζόταν να πηγαίνει στο νοσοκομείο κάθε λίγους μήνες, προκειμένου να ελέγχει τον αριθμό των αιμοσφαιρίων του και να παρακολουθεί την εξέλιξη της νόσου. Στο μεταξύ, όπως δήλωσε ο ίδιος, προσπαθούσε να «έχει μια όσο το δυνατόν πιο φυσιολογική ζωή, αλλά πάντα με τη γνώση ότι κάποια στιγμή στο μέλλον θα χρειαζόταν αυτή τη πολύ σοβαρή θεραπεία».
Με την πάροδο του χρόνου, τα συμπτώματα του Raj έγιναν εντονότερα. Εμφάνισε φούσκωμα ως αποτέλεσμα της διογκωμένης σπλήνας που προκλήθηκε από τον καρκίνο, καθώς και «φαγούρα και νυχτερινές εφιδρώσεις», συνειδητοποιώντας ότι η «υγεία του επιδεινωνόταν».
Παράλληλα, ο αριθμός των αιμοσφαιρίων του μειωνόταν — σημάδι ότι ο μυελός των οστών του αδυνατούσε να λειτουργήσει σωστά. Τον Ιανουάριο του 2020, οι γιατροί του είπαν ότι πρέπει να προχωρήσει σε μεταμόσχευση.
«Ήδη από τη στιγμή της διάγνωσης, οι γιατροί σκέφτονταν ποιος θα μπορούσε να είναι ο δότης», πρόσθεσε. «Έχω έναν μεγαλύτερο αδερφό, ο οποίος εξετάστηκε τότε αλλά δεν βρέθηκε συμβατός. Έτσι, έψαξαν στο αρχείο με τους δότες και εκεί στάθηκα πραγματικά τυχερός, καθώς κατάφερα να βρω έναν πλήρως συμβατό δότη (10/10)».
Σύμφωνα με φιλανθρωπικό οργανισμό για τα αρχέγονα κύτταρα, η διαδικασία ταυτοποίησης για τους δότες περιλαμβάνει την ανάλυση του ιστικού τύπου του Ανθρωπίνου Λευκοκυτταρικού Αντιγόνου (HLA) [μια εξειδικευμένη εργαστηριακή εξέταση που προσδιορίζει τους μοναδικούς πρωτεϊνικούς δείκτες (αντιγόνα ιστοσυμβατότητας) που βρίσκονται στην επιφάνεια σχεδόν όλων των εμπύρηνων κυττάρων του σώματος. Η εξέταση αυτή ελέγχει τη γενετική συμβατότητα μεταξύ δύο ατόμων (κυρίως για μεταμοσχεύσεις) ή διερευνά την προδιάθεση για αυτοάνοσα νοσήματα].
Το HLA αποτελείται από έξι γονίδια, καθένα από τα οποία έχει δύο εκδοχές, δηλαδή 12 συνολικά — που σημαίνει ότι η βέλτιστη συμβατότητα είναι 12/12.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, η διαδικασία ταυτοποίησης περιλαμβάνει πέντε γονίδια HLA αντί για έξι, καθιστώντας την ιδανική συμβατότητα 10/10. Η μεταμόσχευση του Raj ήταν προγραμματισμένη για τον Μάρτιο του 2020, αλλά λόγω του ξεσπάσματος της πανδημίας Covid-19 αναβλήθηκε για τον Σεπτέμβριο.
Η θεραπεία προετοιμασίας και η μεταμόσχευση
Η θεραπεία διήρκεσε έξι εβδομάδες, με τον Raj να παραμένει στο νοσοκομείο χωρίς τη δυνατότητα να δει την οικογένειά του λόγω των περιορισμών του lockdown. «Οι πρώτες 10 ημέρες είναι αυτό που ονομάζουν καθεστώς προετοιμασίας (conditioning regime)», εξήγησε.
«Ουσιαστικά, λαμβάνεις χημειοθεραπεία υψηλής δόσης, η οποία καταστρέφει το υπάρχον ανοσοποιητικό σου σύστημα και τον πάσχοντα μυελό των οστών λόγω της πάθησης. Μετράς αντίστροφα το χρόνο μέχρι την ημέρα μηδέν. Η ημέρα μηδέν είναι εκείνη που σου μεταγγίζουν τα αρχέγονα κύτταρα στο σώμα. Από εκεί και πέρα, ξεκινά μια περίοδος αναμονής».
Πώς η μεταμόσχευση αρχέγονων κυττάρων έσωσε τη ζωή του Raj
Ο άνδρας ανέφερε ότι δεν είχε πολλές παρενέργειες από την ίδια τη μεταμόσχευση, αλλά η χημειοθεραπεία τον επιβάρυνε σοβαρά: «Έχασα πάρα πολύ βάρος και εμφάνισα βλεννογονίτιδα – σοβαρά προβλήματα στα ούλα – με αποτέλεσμα να μην μπορώ ουσιαστικά να φάω ή να πιω τίποτα. Σε κάποιο σημείο χρειάστηκε να λάβω ολική παρεντερική διατροφή (TPN), δηλαδή σίτιση απευθείας μέσω των φλεβών. Σωματικά ήταν αδύνατο να καταπιώ την οποιαδήποτε τροφή. Το μόνο που μπορούσα να κάνω ήταν να εμπιστευτώ τη διαδικασία».
Τον Νοέμβριο του 2020, ο Raj πήρε εξιτήριο από το νοσοκομείο. Ωστόσο, για τους επόμενους εννέα μήνες παρέμενε «εξαρτημένος από μεταγγίσεις αίματος» για τη διαχείριση των κυτταρικών του δεικτών, όσο τα νέα κύτταρα αναπτύσσονταν στον οργανισμό του.
«Έχασα το μέτρημα, αλλά υπολογίζω ότι έκανα περίπου 100 μεταγγίσεις αιμοπεταλίων και πλάσματος μέσα σε αυτό το διάστημα των εννέα μηνών», δήλωσε. «Σταδιακά, η μεταμόσχευση άρχισε να αποδίδει καρπούς και η ανάγκη για μεταγγίσεις άρχισε να μειώνεται».
Από την ανάρρωση στην πλήρη επανένταξη
Από τον Σεπτέμβριο του 2021, οι ιατρικές επισκέψεις του Raj άρχισαν σταδιακά να αραιώνουν. Αρχικά, τα ραντεβού πραγματοποιούνταν ανά τρεις μήνες και στη συνέχεια ανά έξι. Τρία χρόνια αργότερα, χαρακτηρίστηκε επίσημα «επιζών» και πλέον χρειάζεται να επισκέπτεται το νοσοκομείο μόνο μία φορά τον χρόνο για προληπτικό έλεγχο, προκειμένου να διαπιστώνεται ότι ο οργανισμός του συνεχίζει να παράγει υγιή κύτταρα και ότι δεν υπάρχουν ενδείξεις υποτροπής.
Σήμερα, ο άνδρας λέει πως «νιώθει εξαιρετικά» και πως είναι «ίσως πιο δραστήριος από ποτέ». Όπως εξηγεί, η μεταμόσχευση «του έσωσε απολύτως τη ζωή», ενώ δεν κρύβει την ανακούφισή του για το γεγονός ότι βρέθηκε συμβατός δότης. Λόγω της ινδικής καταγωγής του, άλλωστε, οι πιθανότητες να εντοπιστεί κατάλληλο μόσχευμα ήταν σημαντικά μικρότερες.
Σύμφωνα με τον φιλανθρωπικό οργανισμό αρχέγονων κυττάρων Anthony Nolan, παρόλο που ένας συμβατός δότης μπορεί να προέρχεται από οποιαδήποτε εθνικότητα ή φυλή, οι ασθενείς έχουν περισσότερες πιθανότητες να βρουν μόσχευμα από κάποιον με παρόμοια καταγωγή. Ωστόσο, τα δύο τρίτα των εγγεγραμμένων δοτών παγκοσμίως προέρχονται από την Ευρώπη και τη Βόρεια Αμερική.
Ο Raj υπογράμμισε ότι «υπάρχουν χιλιάδες ασθενείς σε όλο τον κόσμο» που έχουν άμεση ανάγκη από μεταμόσχευση αρχέγονων κυττάρων και απηύθυνε έκκληση σε όποιον μπορεί να εγγραφεί στο παγκόσμιο μητρώο δοτών, προσφέροντας σε έναν συνάνθρωπό του μια «δεύτερη ευκαιρία στη ζωή».
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
