Κατατέθηκε στη Βουλή το νομοσχέδιο του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, το οποίο βάζει φρένο στην ανεξέλεγκτη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης στους χώρους δουλειάς και αναβαθμίζει τις συνθήκες απασχόλησης για τους εργαζομένους στις ψηφιακές πλατφόρμες.
«Η ανεξέλεγκτη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης στην αγορά εργασίας εγκυμονεί κινδύνους, και η θέσπιση κανόνων και προστατευτικών δικλείδων είναι αναγκαία για την προστασία των εργαζομένων, αλλά και συνολικά για την προστασία της αγοράς εργασίας. Το νομοσχέδιο διασφαλίζει συνθήκες διαφάνειας και παράλληλα θεσπίζει ανθρώπινη εποπτεία της αλγοριθμικής διαχείρισης στις πλατφόρμες, βάζοντας σαφή όρια στην χρήση της τεχνητής νοημοσύνης. Πρόκειται για ακόμη ένα μέτρο προστασίας των εργαζομένων, των αποδεκτών των υπηρεσιών και των επιχειρήσεων με γνώμονα την εύρυθμη λειτουργία της αγοράς εργασίας», δήλωσε η Υπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης Νίκη Κεραμέως.
Με το νομοσχέδιο υπό τον τίτλο «Κανόνες στη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης στην αγορά εργασίας – Προστασία εργαζομένων στις πλατφόρμες – Ενσωμάτωση της Οδηγίας (ΕΕ) 2024/2831 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 23ης Οκτωβρίου 2024 – Συνταξιοδοτικές ρυθμίσεις – Λοιπές διατάξεις» τίθενται κανόνες στην χρήση της τεχνητής νοημοσύνης και αλγορίθμων στην αγορά εργασίας, ενισχύοντας σημαντικά την διαφάνεια στην αλγοριθμική διαχείριση της εργασίας και επιβάλλοντας ανθρώπινη εποπτεία στη λήψη σημαντικών αποφάσεων
Ταυτόχρονα, στόχος είναι να αποσαφηνιστεί το εργασιακό καθεστώς όσων εργάζονται μέσω ψηφιακών πλατφορμών, ώστε να εφαρμόζεται σωστά η εργατική και ασφαλιστική νομοθεσία και να κατοχυρώνονται στην πράξη τα δικαιώματά τους. Για τον σκοπό αυτό, ενισχύονται οι μηχανισμοί ελέγχου και προστασίας τους μέσα από πιο αποτελεσματικούς ελέγχους, ευκολότερη δικαστική προσφυγή και διαδικασίες αποκατάστασης.
Το νομοσχέδιο δομείται σε δύο συνολικά άξονες:
Ο πρώτος άξονας επικεντρώνεται στην αλγοριθμική διαχείριση, θέτοντας για πρώτη φορά σαφείς κανόνες στη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης και των αλγορίθμων στους χώρους εργασίας. Το νέο πλαίσιο φέρνει περισσότερη διαφάνεια και καθιστά υποχρεωτική την ανθρώπινη εποπτεία στις κρίσιμες αποφάσεις που αφορούν το εργασιακό μέλλον των απασχολουμένων. Στόχος είναι οι εργαζόμενοι να γνωρίζουν ξεκάθαρα με ποια διαδικασία και ποια κριτήρια λαμβάνονται οι αποφάσεις που τους επηρεάζουν άμεσα, ενώ παράλληλα θωρακίζονται τα προσωπικά τους δεδομένα.
Ο δεύτερος άξονας στοχεύει στη βελτίωση των συνθηκών δουλειάς για τους εργαζομένους στις ψηφιακές πλατφόρμες, αλλά και στην καλύτερη προστασία όσων χρησιμοποιούν τις υπηρεσίες τους. Ειδικότερα, οι παρεμβάσεις επικεντρώνονται σε τρία σημεία:
- στον ξεκάθαρο καθορισμό του εργασιακού καθεστώτος όσων δουλεύουν μέσω πλατφορμών,
- στην ενίσχυση της διαφάνειας στον τρόπο παροχής των υπηρεσιών, και
- στην αυστηροποίηση των ελέγχων για την τήρηση της νομοθεσίας, στη διευκόλυνση της πρόσβασης στη δικαιοσύνη και στην καλύτερη συνεργασία και ανταλλαγή στοιχείων μεταξύ των αρμόδιων αρχών.
Παράλληλα, προβλέπεται η σύσταση Μητρώου Απασχόλησης για την καταγραφή των εργαζομένων που απασχολούνται στις πλατφόρμες. Το Μητρώο Απασχόλησης προβλέπεται να είναι διασυνδεδεμένο με τα μητρώα του Υπουργείου Μετανάστευσης για την καλύτερη καταγραφή υπηκόων τρίτων χωρών που διαμένουν και εργάζονται νόμιμα στην Ελλάδα. Συνολικά, επιδιώκεται η διαμόρφωση ενός συνεκτικού και αποτελεσματικού ρυθμιστικού πλαισίου για την εργασία μέσω ψηφιακών πλατφορμών, το οποίο θα ενισχύει την προστασία των εργαζομένων, θα προάγει τη διαφάνεια και τη δίκαιη μεταχείριση και θα συμβάλλει στη διαχείριση ισότιμων όρων ανταγωνισμού.
Το νομοσχέδιο περιλαμβάνει επίσης επιπλέον διατάξεις με κοινωνικό αποτύπωμα. Ειδικότερα, προβλέπει τη βελτίωση κάλυψης της ασφαλιστικής ικανότητας παιδιών κοντά στην ενηλικίωση, εισάγοντας τρεις νέες προβλέψεις με στόχο τη μεγαλύτερη ασφαλιστική προστασία τους, ιδίως κατά τη μετάβασή τους από την εκπαίδευση στην εργασία. Επίσης, καθιστά πιο εύκολη την πρόσβαση σε γονική άδεια και άδεια φροντιστή, ενώ προβλέπει συμπληρωματική παροχή κυοφορίας και λοχείας της ΔΥΠΑ για ασφαλισμένες μητέρες στον ΕΔΟΕΑΠ.
Το νομοσχέδιο τέθηκε σε διαβούλευση από τις 5 Νοεμβρίου μέχρι τις 19 Νοεμβρίου ενώ προηγήθηκε και εκτενής διάλογος με τους Εθνικούς Κοινωνικούς Εταίρους και εκπροσώπους εργαζομένων και επιχειρήσεων που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της πλατφόρμας και που οδήγησε σε ενσωμάτωση μεγάλου αριθμού σχολίων τους.
Το νομοσχέδιο έχει αναρτηθεί στο ελληνικό Κοινοβούλιο