Επαναφορά του νόμου Κατσέλη και δικαστική προστασία όταν αποτυγχάνει η εξωδικαστική διαδικασία, προβλέπει, μεταξύ άλλων, πρόταση νόμου του ΣΥΡΙΖΑ, για το ιδιωτικό χρέος.
Σε σχετική ανακοίνωση ο ΣΥΡΙΖΑ αναφέρει ότι με την πρόταση νόμου:
- Καταργείται ο πτωχευτικός νόμος της ΝΔ
- Επανέρχεται ο νόμος Κατσέλη και η προστασία της πρώτης κατοικίας.
- Θεσπίζεται αυτοματοποιημένη πρόταση ρύθμισης. Οι πιστωτές απαντούν εντός 15 ημερών.
- Ρυθμίζονται οι οφειλές με βάση το πραγματικό εισόδημα και τις εύλογες δαπάνες διαβίωσης.
- Προβλέπεται αποπληρωμή έως 25 χρόνια, με χαμηλό επιτόκιο.
- Ενεργοποιείται αυτόματα και χωρίς κόστος η δικαστική προστασία, όταν αποτυγχάνει η εξωδικαστική διαδικασία.
«Η μεγάλη αλλαγή αφορά στην Αναπτυξιακή Τράπεζα. Θα μπορεί να αγοράζει “κόκκινα” δάνεια από τα funds και να τα ρυθμίζει υπέρ των πολιτών και των επιχειρήσεων. Ένα δάνειο που αγοράστηκε στο 10% ή στο 20% της αξίας του δεν μπορεί να απαιτείται στο 100%. Μέρος αυτής της διαφοράς πρέπει να επιστρέφει στον οφειλέτη με πραγματικό «κούρεμα»», αναφέρει ο ΣΥΡΙΖΑ.
Στην εισηγητική έκθεση, αναφέρεται ότι τα μη Εξυπηρετούμενα Δάνεια στο μεγαλύτερο μέρος τους βρίσκονται στην κατοχή των μη τραπεζικών ιδρυμάτων (FUNDS ΕΑΑΔΠ) και τα διαχειρίζονται οι εταιρίες Διαχείρισης Απαιτήσεων (servicers ΕΔΑΔΠ). Στα τέλη του 2025 τα δάνεια στους Servicers (Εταιρείες Διαχείρισης Απαιτήσεων ΕΔΑΔΠ) από Funds (εταιρείες Απόκτησης Απαιτήσεων Δανείων και Πιστώσεων ΕΑΑΔΠ) ήταν 81,5 δισ. ευρώ, εκ των οποίων μη Εξυπηρετούμενα Ανοίγματα (ΜΕΑ) ήταν το 89,2%, δηλαδή στα 72,7 δις ευρώ. Τα δάνεια στους Servicers από τράπεζες ήταν 9,9 δισ. εκ των οποίων τα ΜΕΑ ήταν 4,11 δισ. Στα καθαυτά πιστωτικά ιδρύματα βρίσκονται μη εξυπηρετούμενα ανοίγματα ύψους 1,6 δισ. (5,7 δισ. συνολικά εκ των οποίων 4,1δισ. στις ΕΔΑΔΠ).
Επισημαίνεται επίσης ότι από όλες τις παλαιότερες εκθέσεις Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας της Τράπεζας της Ελλάδος ως τον Μάιο του 2022 (σσ: έκτοτε η Τράπεζα της Ελλάδος με την Πράξη Εκτελεστικής Επιτροπής της Τράπεζας της Ελλάδος 206/1/3.6.2022 αποφάσισε να μην τα ενημερώνει) έχει προκύψει ένα ποσό απαίτησης 29,8 δισ. το οποίο αποτελεί τους Μη Λογιστικοποιημένους Τόκους, ήτοι τα «πανωτόκια», εκ των οποίων τα 23,6 είναι μη εξυπηρετούμενα και ταλαιπωρούν καθημερινά χιλιάδες πολίτες. «Συνεπώς, με τα παραπάνω δεδομένα το σύνολο των μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων περιλαμβανομένων αυτών των μη λογιστικοποιημένων τόκων (που σταμάτησαν να ενημερώνονται τον Ιούνιο του 2022) στο τέλος του 2025 είναι 102,02 δισ. (76,8+1,6+23,6 δισ.)», αναφέρει ο ΣΥΡΙΖΑ.
«Το πρόβλημα της υπερχρέωσης είναι υπαρκτό, ογκώδες, αλλά αφορά πλέον κυρίως τα εξωτραπεζικά ιδρύματα. Τα παραπάνω δεδομένα, πλέον των οφειλών σε ΑΑΔΕ, Ασφαλιστικών Ταμείων (τα ληξιπρόθεσμα έχουν αυξηθεί κατά 27,2 δισ. ή 19,5% σε σχέση με τον Ιούνιο του 2019 – Έχουν φθάσει τα 166,9 δισ. σε σχέση με τα 139,65 δισ. που ήταν στα τέλη Ιουνίου του 2019) και Οφειλών μεταξύ ιδιωτών, δεν αφήνουν περιθώρια για περαιτέρω εφησυχασμό σε σχέση με τη ρύθμιση του ιδιωτικού χρέους. Καθίσταται σαφές ότι η υπερχρέωση αποτελεί μείζονα ανάσχεση στην αναπτυξιακή πορεία της οικονομίας και αποτελούν χαίνουσα πληγή για την κοινωνία», αναφέρεται στην εισηγητική έκθεση και επισημαίνεται ότι σύμφωνα με την Eurostat, το Ιδιωτικό Χρέος σε απόλυτους αριθμούς έχει αυξηθεί στα 239,9 δισ. το 2025, από τα 203,19 δισ. το 2019. Έχει λοιπόν αυξηθεί κατά 36,7 δισ. την τελευταία εξαετία, ήτοι 18% αύξηση.
Με τα πρόσθετα στοιχεία στατιστικών διαβίωσης της Eurostat, η Ελλάδα είναι πρώτη στην ΕΕ σε ληξιπρόθεσμες οφειλές νοικοκυριών σε τράπεζες, λογαριασμούς κοινής ωφελείας και ενοίκια. Το 41,8% των νοικοκυριών δεν μπορεί να αποπληρώσει εγκαίρως αυτές τις οφειλές, ποσοστό του πληθυσμού 4,5 φορές μεγαλύτερο του μέσου όρου της ΕΕ (9,2%), επισημαίνει ο ΣΥΡΙΖΑ και τονίζει ότι:
- Η Αναπτυξιακή Τράπεζα, με την παρούσα πρόταση νόμου, θα δύναται να αποκτά πακέτα δανείων από τη δευτερογενή αγορά απαιτήσεων και τις μη τραπεζικές εταιρείες απόκτησης δανείων. Τα δάνεια αυτά θα ρυθμίζονται εκ νέου με αγοραίους όρους, αλλά με περισσές πρόνοιες υπέρ των δανειοληπτών, με τρόπο ο οποίος θα εξασφαλίζει τη διαγραφή του μεγαλύτερου μέρους των δανείων στην αξία απόκτησης τους, με ένα εύλογο περιθώριο κέρδους. Το υπόλοιπο θα ρυθμίζεται μακροπρόθεσμα με σεβασμό στη διαφορά δηλωθέντος ή τεκμαρτού εισοδήματος από τις Εύλογες Δαπάνες Διαβίωσης και την πραγματική αξιολόγηση της δυνατότητας αποπληρωμής. Συνάμα, δάνεια με οικιστικές εξασφαλίσεις ανεπίδεκτα είσπραξης παρά τις ευνοϊκές ρυθμίσεις που θα προταθούν στο πλαίσιο της παραπάνω διαδικασίας, θα πωληθούν με αγοραίους όρους σε φορέα εκτός γενικής κυβέρνησης του οποίου την πλειοψηφία του μετοχικού κεφαλαίου θα έχει ο ΕΦΚΑ, προκειμένου να χρησιμεύσουν στο πρώτο στάδιο της ολοκληρωμένης στεγαστικής πολιτικής ανοικοδόμησης κατοικιών και προσφοράς προσιτού ενοικίου, που θα ασκεί ο φορέας.
- Καταργείται ο Πτωχευτικός Νόμος 4738/2020 με ταυτόχρονη επαναφορά του ατομικού πτωχευτικού πλαισίου που είναι γνωστό ως «Νόμος Κατσέλη», ο οποίος αποκτά ισχυρό εξωδικαστικό σκέλος στο Άρθρο 2α με υποχρεωτικότητα αποδοχής της αυτοματοποιημένης πρότασης από τους πιστωτές πλην κάποιων ευλόγων εξαιρέσεων.
- Επανασυστήνεται το ατομικό πτωχευτικό πλαίσιο προστασίας της πρώτης κατοικίας και ρύθμισης οφειλών υπερχρεωμένων οφειλετών. Το πλαίσιο αποκτά ισχυρό εξωδικαστικό σκέλος στη βάση του 4605/2019 («ν. Φλαμπουράρη») προκειμένου να μην τροφοδοτεί με φόρτο εργασίας τα δικαστήρια.
Προστατεύεται η πρώτη κατοικία για:
Α. Ετήσια εισοδήματα 15.000 ευρώ για μονοπρόσωπο νοικοκυριό, 23.500 ευρώ για νοικοκυριό με δύο ενήλικα μέλη, εισόδημα που προσαυξάνεται κατά 5.000 ευρώ για κάθε εξαρτώμενο μέλος και μέχρι τα τρία εξαρτώμενα μέλη (15.000 ευρώ έως 38.500 ευρώ).
Β. Πρώτη κατοικία με αντικειμενική αξία 220.000 ευρώ για τον μονοπρόσωπο νοικοκυριό, προσαυξημένη κατά 40.000 ευρώ για νοικοκυριό με δύο ενήλικα μέλη, προσαυξημένη και κατά 20.000 ευρώ ανά τέκνο και μέχρι 3 τέκνα (220.000 ευρώ-320.000 ευρώ).
- Διαγράφεται το μέρος της εξασφαλισμένης με κατοικία οφειλής ως το 80% της αντικειμενική αξίας και το υπόλοιπο αποπληρώνεται σε 25 έτη ή και παραπάνω αν κρίνει το δικαστήριο, όπως ίσχυε στον 3869/2010. Εάν τα περιουσιακά στοιχεία του οφειλέτη δεν είναι επαρκή και το δάνειό του δεν είναι εξασφαλισμένο τότε αποπληρώνεται η διαφορά του εισοδήματος του από τις Εύλογες Δαπάνες Διαβίωσης της ΕΛΣΤΑΤ.
- Τα παραπάνω κυρίως διευθετούνται αυτόματα με αίτηση σε εξωδικαστική πλατφόρμα εφόσον δεν υπάρξει συμφωνία λόγω εμπεριστατωμένης καταγγελίας δολιότητας ή λόγω εσφαλμένης επιλεξιμότητας, η επίλυση των διαφορών οδηγείται υποχρεωτικά στο δικαστικό μέρος του 3869/2010 με αυτοματοποιημένη αίτηση και χωρίς έξοδα για τον οφειλέτη.
- Ο νόμος Κατσέλη επανέρχεται με ισχύ και στα φυσικά πρόσωπα που έχουν πτωχευτική ιδιότητα. Επανέρχεται δε, κι ο Πτωχευτικός Νόμος 3588 του 2007 για τα νομικά πρόσωπα. Ο εξωδικαστικός νόμος του 2017 εξακολουθεί να ισχύει ως σήμερα ισχύει χωρίς τις προϋποθέσεις του Πτωχευτικού του 2021.
Δούρου: «Είναι μία πρόταση πολύ συγκεκριμένη και επιμένουμε: απλά, καθαρά, αριστερά»
«Η εκτίναξη του ιδιωτικού χρέους είναι μια ωρολογιακή βόμβα στα θεμέλια της κοινωνίας και της πραγματικής οικονομίας, με αποκλειστική ευθύνη της Δεξιάς. Είναι η θηλιά που μπαίνει σε τουλάχιστον τέσσερα από δέκα νοικοκυριά που δεν μπορούν να ανταποκριθούν στις βασικές τους υποχρεώσεις και στις βασικές τους ανάγκες. Όχι γιατί δεν θέλουν, αλλά δεν μπορούν, αφού απέναντί τους έχουν την κυβέρνηση που ιεραρχεί τα υπερκέρδη των servicers και των funds και όχι των νοικοκυριών και των μικρομεσαίων επιχειρήσεων», δήλωσε σχετικά η πρόεδρος της ΚΟ του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, Ρένα Δούρου, από το περιστύλιο της Βουλής, καλώντας τα προοδευτικά κόμματα να υπερψηφίσουν την πρόταση νόμου.
Ειδικότερα, η πρόταση του ΣΥΡΙΖΑ περιλαμβάνει: κατάργηση του πτωχευτικού νόμου της ΝΔ και επαναφορά του νόμου Κατσέλη για την προστασία της πρώτης κατοικίας, θέσπιση αυτοματοποιημένης ρύθμισης, ρύθμιση οφειλών με βάση το πραγματικό εισόδημα και τις εύλογες δαπάνες διαβίωσης, πρόβλεψη αποπληρωμής έως 25 χρόνια με χαμηλό επιτόκιο, αυτόματη ενεργοποίηση της δικαστικής προστασίας, όταν αποτυγχάνει η εξωδικαστική διαδικασία και μία Αναπτυξιακή Τράπεζα που θα μπορεί να αγοράζει «κόκκινα» δάνεια από τα funds και να τα ρυθμίζει υπέρ των πολιτών και των επιχειρήσεων.
«Από την πρώτη κατοικία και την προάσπισή της, την κατάργηση του Πτωχευτικού της Νέας Δημοκρατίας -μαζί με τη στήριξη του αείμνηστου Αλέκου Φλαμπουράρη και του αντίστοιχου νόμου για το εξωδικαστικό- ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ δίνει προτάσεις που προϋποθέτουν, ό,τι λείπει από την κυβέρνηση του κ. Μητσοτάκη: να τα βάλει με τους servicers και τα funds και να στηρίξει τα νοικοκυριά, τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, τα πρόσωπα», υπογράμμισε η Ρ. Δούρου, ενώ στάθηκε ιδιαίτερα στο «ρόλο που όφειλε να έχει η Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα»: «Να αγοράζει από τον δευτερογενή τομέα τα κόκκινα, αιματοβαμμένα δάνεια και να διεκδικεί το όφελος και το δίκαιο των πολιτών που βρέθηκαν στα χέρια τους, χάρη στις οδηγίες της κυβέρνησης».
«Είναι μια πρόταση πολύ συγκεκριμένη και επιμένουμε: απλά, καθαρά, αριστερά», κατέληξε.
