Το Πολεμικό Ναυτικό της Ελλάδας βιώνει μια ιστορική φάση ριζικού εκσυγχρονισμού και ενίσχυσης της αποτρεπτικής του ισχύος στην Ανατολική Μεσόγειο. Η ναυπήγηση των υπερσύγχρονων φρεγατών τύπου Belharra FDI HN αποτελεί το επίκεντρο αυτού του στρατηγικού άλματος, φέρνοντας την ελληνική σημαία στην αιχμή της ναυτικής τεχνολογίας.
Του Χρηστου Μαζανίτη
Η είδηση που δημοσίευσε το γαλλικό αμυντικό περιοδικό Mer et Marine σηματοδότησε ακόμη ένα κρίσιμο ορόσημο για το πρόγραμμα των ελληνικών FDI. Η τρίτη κατά σειρά ελληνική φρεγάτα, ο «Φορμίων», ολοκλήρωσε με απόλυτη επιτυχία τις πρώτες της θαλάσσιες δοκιμές (sea trials), επιστρέφοντας στα ναυπηγεία της Λοριάν στη Γαλλία μετά από τέσσερις ημέρες συνεχούς παρουσίας στο ανοιχτό πέλαγος.
Αυτή η πρώτη φάση των δοκιμών, αν και σύντομη, ήταν εξαιρετικά απαιτητική. Επικεντρώθηκε κυρίως στον έλεγχο των συστημάτων ασφάλειας του σκάφους και στην αξιολόγηση των επιδόσεων του συστήματος πρόωσης, εξετάζοντας την τελική ταχύτητα, την ευελιξία και τη συμπεριφορά του κύτους σε διάφορες συνθήκες πλεύσης. Χάρη στη σύγχρονη μέθοδο ναυπήγησης, όπου το κύτος και η ενσωματωμένη ψηφιακή δομή του κεντρικού ιστού (PSIM) κατασκευάζονται παράλληλα, κατέστη εφικτό να ξεκινήσουν ήδη από αυτή την πρώτη περίοδο οι αρχικές δοκιμές των κύριων αισθητήρων του συστήματος μάχης. Η επιτυχής ολοκλήρωση αυτού του τετραημέρου επιβεβαιώνει την εξαιρετική ποιότητα κατασκευής και την πιστή τήρηση των αυστηρών χρονοδιαγραμμάτων.
Η ομοιογένεια με «ΚΙΜΩΝ» και «ΝΕΑΡΧΟ»
Η φρεγάτα «Φορμίων», όπως και οι δύο προκάτοχοί της, ο «Κίμων» και ο «Νέαρχος», ενσωματώνει την πλήρη ελληνική διαμόρφωση, γνωστή ως Standard 2. Η διαμόρφωση αυτή αποτελεί την αιχμή του Πολεμικού Ναυτικού και διαφοροποιείται ριζικά από τη γαλλική έκδοση, η οποία φέρει πιο περιορισμένο οπλισμό. Η ελληνική πλευρά επέλεξε εξ αρχής τη μέγιστη δυνατή ισχύ πυρός για τα πλοία της, εξασφαλίζοντας απόλυτη ομοιογένεια στα τρία πρώτα σκάφη της κλάσης.
Η διαμόρφωση Standard 2 περιλαμβάνει τη μέγιστη χωρητικότητα σε κελιά κάθετης εκτόξευσης (VLS), φτάνοντας τα 32 κελιά Sylver A50. Αυτό επιτρέπει στον «Φορμίωνα», τον «Κίμωνα» και τον «Νέαρχο» να φέρουν 32 βλήματα Aster 30 Block 1, προσφέροντας κορυφαία ικανότητα αεράμυνας περιοχής και αντιμετώπισης επιθέσεων κορεσμού από εναέριες απειλές. Επιπλέον, η διαμόρφωση Standard 2 περιλαμβάνει το πολύτιμο σύστημα εγγύς προστασίας RAM (Rolling Airframe Missile) με 21 βλήματα, το οποίο είναι τοποθετημένο πάνω από το υπόστεγο του ελικοπτέρου στην πρύμνη. Το σύστημα αυτό προσφέρει την τελική γραμμή άμυνας ενάντια σε επερχόμενους πυραύλους επιφανείας. Τα πλοία διαθέτουν επίσης το ολοκληρωμένο σύστημα εκτόξευσης αντιμέτρων Sylena Mk1 για την προστασία από εχθρικά βλήματα και τορπίλες, καθιστώντας τα «αστακούς» στο σύγχρονο πεδίο επιχειρήσεων.
Οι πραγματικές διαφορές μεταξύ των πλοίων
Με δεδομένο ότι ο «Κίμων», ο «Νέαρχος» και ο «Φορμίων» κατασκευάζονται και παραδίδονται απευθείας στην πανίσχυρη διαμόρφωση Standard 2, οι διαφορές μεταξύ τους είναι ουσιαστικά ανύπαρκτες σε επίπεδο οπλισμού και αισθητήρων. Το Πολεμικό Ναυτικό, ζήτησε από την κατασκευάστρια εταιρεία να ενσωματώσει τις αλλαγές αυτές απευθείας στη γραμμή παραγωγής για όλα τα ελληνικά πλοία, αποφεύγοντας την ανάγκη να επιστρέψουν τα δύο πρώτα πλοία στα ναυπηγεία για μεταγενέστερη αναβάθμιση.
Η μόνη ουσιαστική διαφορά εντοπίζεται στην εσωτερική ψηφιακή αρχιτεκτονική και σε μικρές μικροαλλαγές που προκύπτουν από τα μαθήματα που πήραν οι ναυπηγοί κατά τη διάρκεια των δοκιμών του «Κίμωνα» και του «Νέαρου». Ο «Φορμίων», ως το τρίτο σκάφος, επωφελείται από την εμπειρία των δύο προηγούμενων, έχοντας πιο ώριμο λογισμικό στο σύστημα διαχείρισης μάχης SETIS και μικρές βελτιώσεις στην εργονομία των εσωτερικών χώρων και της γέφυρας. Επιπλέον, η τέταρτη φρεγάτα, ο «Θεμιστοκλής», που αποτελεί την πιο πρόσφατη προσθήκη στο πρόγραμμα, ενδέχεται να φέρει ακόμη πιο εξελιγμένες δυνατότητες στον τομέα του ηλεκτρονικού πολέμου (ECM), καθώς η τεχνολογία εξελίσσεται ραγδαία και η απουσία ενός τόσο κρίσιμου συστήματος είναι ζωτικής σημασίας.
Το χρονοδιάγραμμα των παραδόσεων
Η ροή των παραδόσεων εξελίσσεται με γοργούς ρυθμούς. Η αρχή έγινε με την επίσημη παράδοση της φρεγάτας «Κίμων» στα τέλη του 2025, η οποία κατέπλευσε στον ναύσταθμο Σαλαμίνας στα μέσα Ιανουαρίου του 2026, εντασσόμενη άμεσα στον στόλο και ξεκινώντας την επιχειρησιακή της αξιολόγηση σε ελληνικά ύδατα.
Το έτος 2026 αποτελεί το πραγματικό ορόσημο για το Πολεμικό Ναυτικό, καθώς εντός του έτους αναμένεται η ολοκλήρωση και η τυπική αποδοχή δύο ακόμη πλοίων. Η δεύτερη φρεγάτα, ο «Νέαρχος», ο οποίος εκτελεί εντατικές θαλάσσιες δοκιμές από τον Φεβρουάριο, προγραμματίζεται να παραδοθεί στα μέσα Οκτωβρίου του 2026. Η τρίτη φρεγάτα, ο «Φορμίων», μετά τις πρόσφατες επιτυχείς δοκιμές του, αναμένεται να παραδοθεί τυπικά προς το τέλος του 2026. Το πλήρωμά του θα μεταβεί στη Γαλλία για εντατική εκπαίδευση, με τον τελικό κατάπλου στην Ελλάδα να υπολογίζεται για την άνοιξη του 2027. Τέλος, το πρόγραμμα θα ολοκληρωθεί με την τέταρτη φρεγάτα, τον «Θεμιστοκλή», η κατασκευή της οποίας προχωρά ήδη με ταχείς ρυθμούς στο dry dock και η παράδοσή της έχει δρομολογηθεί για τα τέλη του 2028. Με αυτόν τον τρόπο, μέχρι το τέλος της δεκαετίας, η Ελλάδα θα διαθέτει έναν ίσχυρο, ομοιογενή και ψηφιακό στόλο πρώτης γραμμής, χωρίς βέβαια αυτό να συνεπάγεται ότι δεν πρέπει να συνεχιστούν οι ναυπηγήσεις νέων ακόμη πιο εξελιγμένων φρεγατών.
