Τα πλεονεκτήματα του ελληνικού εκπαιδευτικού συστήματος, τους τομείς βελτίωσης, καθώς επίσης και τους τομείς που χρήζουν βελτιώσεων από εδώ και στο εξής, αναφέρονται στην αναλυτική μελέτη του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ), που δημοσιεύθηκε σήμερα, Τετάρτη 28 Ιανουαρίου 2026 και φέρει τον τίτλο «Ανασκόπηση της Εκπαιδευτικής Πολιτικής: Βελτίωση των Μαθησιακών Αποτελεσμάτων στην Ελλάδα».
Σύμφωνα με τη μελέτη, η Ελλάδα έχει προχωρήσει σε «σημαντικές μεταρρυθμίσεις» για τον εκσυγχρονισμό του εκπαιδευτικού συστήματος κατά τα τελευταία χρόνια, μεταξύ των οποίων η εισαγωγή εσωτερικής και εξωτερικής αξιολόγησης των σχολικών μονάδων, η ενίσχυση του ρόλου και του επαγγέλματος των εκπαιδευτικών μέσω νέων ευθυνών και ηγετικών ρόλων, καθώς και οι επενδύσεις στον ψηφιακό μετασχηματισμό. «Παρά τους οικονομικούς περιορισμούς του παρελθόντος, οι πρωτοβουλίες αυτές αναδεικνύουν ισχυρή δέσμευση για τη βελτίωση της ποιότητας και της ισότητας στην εκπαίδευση», αναφέρεται στην περίληψη της μελέτης.
Στα πλεονεκτήματα του ελληνικού εκπαιδευτικού συστήματος συγκαταλέγονται η υλοποίηση μεταρρυθμίσεων στην αξιολόγηση των σχολικών μονάδων, οι μεταρρυθμίσεις για την αναβάθμιση του ρόλου των εκπαιδευτικών και η ψηφιακή μετάβαση. Επισημαίνεται, επίσης, η επικαιροποίηση του αναλυτικού προγράμματος σπουδών με έμφαση στην κριτική σκέψη και την επίλυση προβλημάτων, η υποχρεωτική προσχολική εκπαίδευση από 4 ετών («που ενισχύει την προσβασιμότητα»), οι επενδύσεις σε ψηφιακές υποδομές και πλατφόρμες («που υποστηρίζουν τη διδασκαλία και τη μάθηση»), καθώς και η εισαγωγή των Εργαστηρίων Δεξιοτήτων και της πρώιμης εκμάθησης ξένων γλωσσών, («που ενισχύουν τις διαθεματικές δεξιότητες»).
Ωστόσο, με βάση τα τελευταία διαθέσιμα αποτελέσματα των εξετάσεων PISA το 2022, στην ανασκόπηση αποτυπώνονται διακυμάνσεις στις επιδόσεις των μαθητών, ιδίως στα μαθηματικά και στην κατανόηση κειμένου, ενώ οι κοινωνικοοικονομικές και γεωγραφικές ανισότητες εξακολουθούν να επηρεάζουν τα μαθησιακά αποτελέσματα.
«Η συγκεντρωτική διακυβέρνηση σε κεντρικό επίπεδο πρέπει να αντιμετωπιστεί με προσοχή ώστε να μην περιορίζει την προσαρμοστικότητα των σχολικών μονάδων στις τοπικές ανάγκες και έτσι να παρατηρείται ανομοιογένεια στην εφαρμογή των μεταρρυθμίσεων μεταξύ περιφερειών. Παράλληλα, η ενσωμάτωση ψηφιακών εργαλείων στην καθημερινή διδασκαλίαι παραμένει περιορισμένη», αναφέρεται στη μελέτη.
Ο ΟΟΣΑ, μέσω της εν λόγω ανασκόπησης, συστήνει τη σταδιακή ενίσχυση της αυτονομίας των σχολικών μονάδων, σε συνδυασμό με διασφάλιση εθνικής συνοχής και ισότητας, την ενδυνάμωση της ικανότητας εφαρμογής σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο ώστε οι μεταρρυθμίσεις να αποτυπώνονται σε βελτιώσεις στην τάξη, καθώς και τη σαφή αποσαφήνιση ρόλων και αρμοδιοτήτων μεταξύ των φορέων διακυβέρνησης.
Επισημαίνει, επίσης, την ανάγκη ανάπτυξης «συνεκτικών πλαισίων που συνδέουν την αξιολόγηση των εκπαιδευτικών με την επαγγελματική μάθηση και σταδιοδρομία, τη βελτίωση της πρόσβασης και της ποιότητας της προσχολικής εκπαίδευσης, ιδίως για τα παιδιά κάτω των 4 ετών, και τη διασφάλιση ουσιαστικής ενσωμάτωσης, παρακολούθησης και αξιολόγησης των ψηφιακών πρωτοβουλιών».
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στο Στρατηγικό Σχέδιο 2025-2027 του Υπουργείου Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, το οποίο αναδεικνύει τον προγραμματισμό για την υλοποίηση των προτάσεων του ΟΟΣΑ και, γενικότερα, την ενίσχυση της εκπαίδευσης σε επίπεδο ισότητας, ποιότητας και καινοτομίας.
Πάντως, αξίζει να σημειωθεί, ότι τα αποτελέσματα των τελευταίων εξετάσεων PISA, που διεξήχθηκαν την περασμένη άνοιξη (2025) δεν έχουν γίνει ακόμη γνωστά.
Υπενθυμίζεται, ότι στις εξετάσεις συμμετέχουν μαθητές και μαθήτριες 15 χρονών και εξετάζονται στα μαθηματικά, την κατανόηση κειμένου και τις φυσικές επιστήμες. Στην έρευνα PISA 2025 θα αξιολογηθούν γνώσεις και δεξιότητες των 15χρονων μαθητών και μαθητριών σε περισσότερες από 80 χώρες και σε νέα πεδία, εκτός των τριών βασικών, όπως τα αγγλικά και η μάθηση στον ψηφιακό κόσμο.
Τέλος, ιδιαίτερο ενδιαφέρον αναμένεται να έχει η διεξαγωγή στην Ελλάδα —και, φυσικά, η δημοσιοποίηση των συμπερασμάτων— της Διεθνούς Έρευνας για τη Διδασκαλία και τη Μάθηση «ΤALIS» (Teaching and Learning International Survey) του ΟΟΣΑ, μέσα στο 2026, για να αποτυπωθεί πιο ολοκληρωμένα η σύγχρονη εικόνα του ελληνικού εκπαιδευτικού συστήματος.
Ζαχαράκη: Προχωράμε στις αναγκαίες μεταρρυθμίσεις στην Παιδεία με σχέδιο και ισχυρή πολιτική βούληση
«Η Ελλάδα εισέρχεται σε έναν νέο κύκλο μεταρρυθμίσεων, μέσα από τις αλλαγές που φέρνει η τεχνητή νοημοσύνη, οι δημογραφικές εξελίξεις και η αυξανόμενη κοινωνική πολυπλοκότητα. Οι μεταρρυθμίσεις αυτές εντάσσονται στο Στρατηγικό Σχέδιο Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης 2025-2027, το οποίο θέτει σαφείς προτεραιότητες και στόχους για την αντιμετώπιση των νέων προκλήσεων, την ορθολογική αλληλουχία των μεταρρυθμίσεων και τη συνεχή βελτίωση των μαθησιακών αποτελεσμάτων, της ισότητας και της ανθεκτικότητας του συστήματος. Αυτό προϋποθέτει θεσμική συνέχεια, πολιτικές βασισμένες σε δεδομένα, διάλογο και συναίνεση». Αυτό τόνισε η υπουργός Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, Σοφία Ζαχαράκη, με αφορμή την παρουσίαση, στο Υπουργείο Παιδείας, των αποτελεσμάτων της έκθεσης του ΟΟΣΑ για τη Βελτίωση των Μαθησιακών Αποτελεσμάτων στην Ελλάδα, από κλιμάκιο του ΟΟΣΑ με επικεφαλής τον Αντρέα Σλάιχερ.
Στη δήλωση της, η υπουργός Παιδείας υπογράμμισε ότι η εν λόγω έκθεση «επιβεβαιώνει ότι η χώρα κινείται σε θετικό έδαφος, με ουσιαστικές μεταρρυθμίσεις ώστε το εκπαιδευτικό σύστημα να διασφαλίζει ποιότητα και ισότητα, ενώ ταυτόχρονα υποδεικνύει με σαφήνεια πού απαιτείται περαιτέρω προσπάθεια».
«Αναγνωρίζονται οι σημαντικές μεταρρυθμίσεις των τελευταίων ετών: τα νέα προγράμματα σπουδών, η αξιολόγηση των σχολικών μονάδων, οι αλλαγές στη διακυβέρνηση, ο ψηφιακός μετασχηματισμός της εκπαίδευσης, αλλά και οι παρεμβάσεις που στοχεύουν στην ενίσχυση της συνοχής του εκπαιδευτικού συστήματος, παράλληλα με την έμφαση στην ποιότητα και τη λογοδοσία» τονίζει η υπουργός Παιδείας τονίζοντας ότι η μεγάλη πρόκληση είναι η γεφύρωση του χάσματος μεταξύ σχεδιασμού πολιτικής και πραγματικού αντίκτυπου στη μάθηση.
Όπως σημείωσε η κυρία Ζαχαράκη, η συνεργασία με τον ΟΟΣΑ δεν αποτελεί απλώς μία εξωτερική αξιολόγηση, αλλά «μια κοινή προσπάθεια για τη βελτίωση των μαθησιακών αποτελεσμάτων».
Επίσης, η υπουργός Παιδείας αναφέρθηκε στον εθνικό διάλογο που επίκειται. Σημείωσε ότι θα είναι ευρύς και πολύμηνος και ότι θα έχει στόχο «την προώθηση μεταρρυθμίσεων που αποσκοπούν σε πραγματικά μαθησιακά οφέλη, μείωση των ανισοτήτων δημιουργία ενός ανθεκτικού και σύγχρονου εκπαιδευτικού συστήματος».
Σε αυτή την κατεύθυνση, όπως επεσήμανε η κυρία Ζαχαράκη, λειτουργούν οι παρεμβάσεις όπως το, eParents, EduPlan, EduQuality και EduContact. «Δεν αποτελούν απλώς ψηφιακά εργαλεία. Είναι κρίσιμοι μηχανισμοί του εκπαιδευτικού συστήματος: ενισχύουν την ουσιαστική επικοινωνία με τις οικογένειες, υποστηρίζουν τον προγραμματισμό και τη λήψη αποφάσεων σε επίπεδο σχολικής μονάδας, ενδυναμώνουν τη διασφάλιση ποιότητας και ενισχύουν τη διαφάνεια και τη λογοδοσία σε ολόκληρο το σύστημα» ανέφερε η υπουργός.
Επιπλέον, έκανε ειδική αναφορά στην επιμόρφωση, αξιολόγηση και ενδυνάμωση των εκπαιδευτικών, τα οποία χαρακτήρισε «όρους διασφάλισης της ποιότητας του εκπαιδευτικού συστήματος».
«Αναπτύσσουμε ένα συνεκτικό εθνικό πλαίσιο επιμόρφωσης, με στόχο να αποκτήσουν οι εκπαιδευτικοί μας, σύγχρονη γνώση και εργαλεία, αλλά και επαγγελματική αυτοπεποίθηση. Είναι οι βασικοί πρωταγωνιστές τής εκπαίδευσης, οι φορείς της ουσιαστικής και ποιοτικής αλλαγής. Η προσπάθεια αυτή υποστηρίζεται από εργαλεία βασισμένα σε τεκμήρια, όπως το εργαλείο αυτοαξιολόγησης για τη χρήση ψηφιακών τεχνολογιών στα σχολεία, το SELFIE, στο οποίο οι Έλληνες εκπαιδευτικοί συγκαταλέγονται στους πιο ενεργούς συμμετέχοντες στην Ευρώπη», κατέληξε.
Αξίζει να σημειωθεί, τέλος, ότι, σύμφωνα με το υπουργείο Παιδείας, προχωρά η ανάπτυξη του Μητρώου Επιμόρφωσης Εκπαιδευτικών του ΙΕΠ, ώστε οι εκπαιδευτικοί να έχουν ένα ενιαίο σημείο για εγγραφές, portfolio και συμμετοχή σε δράσεις, με κοινά ποιοτικά κριτήρια.
