Στα 35 της χρόνια απευθύνθηκε σε έναν γιατρό που της είχαν συστήσει ως κορυφαίο στον τομέα της εξωσωματικής γονιμοποίησης στα Χανιά. Με τον σύζυγο της ήθελαν να αποκτήσουν παιδί. Ακολούθησαν ορμονικές θεραπείες και τέσσερις ενέσεις την ημέρα. Δύο προσπάθειες, δύο εμβρυομεταφορές και, κάθε φορά, το ίδιο αποτέλεσμα: μηδέν. Τότε δεν μπορούσε να φανταστεί ότι πίσω από τη δική της οδυνηρή εμπειρία κρυβόταν κάτι πολύ μεγαλύτερο. Μόνο όταν ξέσπασε το σκάνδαλο άρχισε να συνδέει τα κομμάτια. Και όσα μέχρι τότε υποψιαζόταν πήραν εφιαλτική διάσταση όταν βρέθηκε πρόσωπο με πρόσωπο με τα στελέχη του Οργανωμένου Εγκλήματος.
Σήμερα, στα 46 της χρόνια, είναι μία από τις εκατοντάδες γυναίκες που περιλαμβάνονται στη δικογραφία ως παθούσες και μία από τις δεκάδες που έχουν δηλώσει παράσταση προς υποστήριξη της κατηγορίας στην υπόθεση της κλινικής υποβοηθούμενης αναπαραγωγής των Χανίων. Από την συζήτηση μας καθίσταται σαφές ότι δεν ζητά μόνο δικαίωση για όσα φέρεται να συνέβησαν στην ίδια προσωπικά. Ζητά να υπάρξει εισαγγελική παρέμβαση ώστε η έρευνα να επεκταθεί τουλάχιστον μία πενταετία προς τα πίσω, εκτιμώντας ότι οι γυναίκες που ενδέχεται να έχουν πέσει θύματα αντίστοιχων πρακτικών είναι χιλιάδες.
Η δίκη με το βαρύ κατηγορητήριο που περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, διεύθυνση, συγκρότηση και ένταξη σε εγκληματική οργάνωση με σκοπό την εμπορία ανθρώπων, απάτη, μεσολάβηση σε υιοθεσίες ανηλίκων με αποκόμιση αθέμιτου οφέλους και νομιμοποίηση εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες, έχει διακοπεί, όπως είναι γνωστό, για σήμερα.
Η 46χρονη μίλησε στο Cretalive και ξετύλιξε το νήμα της δικής της ιστορίας. Είναι, παράλληλα, το ψυχογράφημα μιας γυναίκας που, ενώ δεν έχει καταφέρει να αποκτήσει το παιδί που τόσο επιθυμούσε, σήμερα εμφανίζεται να στέκεται δυνατή στα πόδια της, απαγορεύοντας ρητά στον εαυτό της να “μεταβολίσει” σε προσωπική ήττα τον πόνο αλλά και τον θυμό από τις συνταρακτικές αποκαλύψεις.
«Κάθε φορά με κοιτούσε στα μάτια και μου έλεγε: από εδώ θα φύγεις με παιδί»
«Όταν πήγαμε για πρώτη φορά με τον σύζυγό μου στο ιατρείο του, κάτι κλωτσούσε μέσα μου… ” θυμάται. Εκείνος τους συνέστησε, όπως αναφέρει, την κλινική των Χανίων, ως την καλύτερη, επαινώντας τόσο τη λειτουργία της όσο και τον εμβρυολόγο της. “Ό, τι πείτε γιατρέ. Εκεί θέλετε, εκεί θα πάω”.
Σε κάθε συνάντησή τους φρόντιζε, όπως περιγράφει, να της καλλιεργεί την προσδοκία ότι η προσπάθεια θα στεφόταν με επιτυχία. “Κάθε φορά που με έβλεπε, μου έλεγε: «Από εδώ θα φύγεις με παιδί. Αυτή ήταν η τακτική του».
Ακολούθησε η δύσκολη διαδικασία της ορμονικής προετοιμασίας. Μια διαδικασία που, όπως περιγράφει, επιβάρυνε σημαντικά το σώμα και την ψυχολογία της. Επιχειρώντας να εξηγήσει τι βίωνε, σχεδόν ωμά εξηγεί: «Με τα φάρμακα, μία σε έκαναν γιαγιά, μία έφηβη. Όπως ακριβώς το λέω. Στην αρχή σε κάνουν να νιώθεις σαν να είσαι γιαγιά, σαν να γερνάς, και μετά σου δίνουν μπουστάρισμα για να παράγεις πολλά ωάρια. Εγώ έκανα μεγάλο κύκλο με τα φάρμακα και χτυπούσα τέσσερις ενέσεις την ημέρα».
Η νάρκωση και οι υποτιθέμενες εμβρυομεταφορές
«Πήγα στην κλινική, με ναρκώσανε. Πριν με ναρκώσουν, με διαβεβαίωσε ότι όλα θα πάνε καλά”. Ακολούθησε η ωοληψία. Πήραν έξι ωάρια, πήραν και σπέρμα από τον σύζυγο και μας είπαν να περιμένουμε… Μία εβδομάδα μετά μας είπαν ότι έχουν προχωρήσει και τα έξι, από τα οποία τα τρία ήταν καλά, όπως είπαν… Είπαν ότι θα εμφυτεύσουν δύο και τα υπόλοιπα θα τεθούν δήθεν σε κρυοσυντήρηση, στους -196 βαθμούς, σύμφωνα με το πρωτόκολλο. Μάλιστα, περιγράφει ότι ο γιατρός της έδειξε ένα μικρό γυάλινο “πιατάκι”, το ειδικό καλλιεργητικό τρυβλίο, λέγοντας της χαρακτηριστικά: “Κοίτα, αυτά είναι τα μωρά σου».
Μετά την εμβρυομεταφορά, την άφησαν περίπου μία ώρα σε ένα δωμάτιο και της έδωσαν οδηγίες να προσέχει. “Υποτίθεται ότι με άφησε μετά την εμβρυομεταφορά να μείνω και μία ώρα σε ένα δωμάτιο και μετά μου είπε να προσέχω για δέκα ημέρες, να μην σηκώνομαι, να μην κάνω τίποτα… Και καλά για να πιάσει. Τι να πιάσει; Ο φυσιολογικός ορός που έβαλαν;».
Δέκα ημέρες αργότερα έκανε τη β-hCG. Το αποτέλεσμα ήταν αρνητικό. “Έγινα χάλια, όπως καταλαβαίνετε”.
Παρά την απογοήτευση, η επιθυμία του ζευγαριού να αποκτήσει παιδί ήταν το ίδιο ισχυρή και έτσι συναποφάσισαν να κάνουν ακόμη μία προσπάθεια. Εκείνη σκέφτηκε να αλλάξει γιατρό καθώς συνέχισε να “κλωτσάει” το μέσα της, ο σύζυγος της, ωστόσο, την έπεισε να συνεχίσουν στον ίδιο επειδή ήξερε την περίπτωση της και το ιστορικό της. “Πάλι ξανά από την αρχή. Φάρμακα, ενέσεις, πάμε στην κλινική. Αυτή τη φορά, όπως της ανακοινώθηκε, είχαν γονιμοποιηθεί τρία ωάρια. Ο γιατρός τής είπε ότι θα προχωρούσαν στην εμβρυομεταφορά και των τριών, διαβεβαιώνοντας τη ότι μπορεί να γίνει κάτι τέτοιο.
«Και πάλι δεν έβαλαν τίποτα. Εικονική εμβρυομεταφορά. Ακολούθησε αναμονή, εξέταση και πάλι μηδέν αποτέλεσμα… Είναι αυτό που λένε ότι πρέπει να ακούς το ρημάδι το ένστικτο και εγώ δεν το ακολούθησα».
Η “βόμβα” ήρθε από τον επόμενο γυναικολόγο: “Δεν μπορούσες να αποκτήσεις παιδί”
Μετά και τη δεύτερη αποτυχημένη εξωσωματική και αφού πήρε τον χρόνο της, άλλαξε γυναικολόγο. Και τότε ενημερώθηκε με έκπληξη ότι έτσι κι αλλιώς δεν μπορούσε να μείνει έγκυος καθώς είχε υδροσάλπιγγα, κάτι που ήδη αναφερόταν στις εξετάσεις της από πριν.
Αυτό την έκανε να αμφιβάλλει ακόμα περισσότερο για όσα είχαν γίνει στην κλινική των Χανίων, ενώ όταν πλέον “έσκασε” η υπόθεση από το Οργανωμένο Έγκλημα, αμέσως έκανε την σύνδεση.
«Με βολεύει να σκέφτομαι ότι δεν μου έβαλαν τίποτα, παρά να έχω κάπου ένα παιδί…»
Η σκέψη ότι μπορεί να υπάρχει κάπου ένα παιδί που προήλθε από το δικό της γενετικό υλικό, χωρίς η ίδια να γνωρίζει τίποτα, όπως φέρεται να έχει συμβεί με άλλες γυναίκες που απευθύνθηκαν στην κλινική των Χανίων, είναι κάτι που δεν θέλει ούτε να το σκέφτεται.
«Να σας πω την αλήθεια, με βολεύει να σκέφτομαι ότι δεν μου έβαλαν τίποτα και δεν προχώρησε η διαδικασία, παρά να σκεφτώ ότι κάπου εκεί έξω μπορεί να υπάρχει εν αγνοία μου ένα παιδί που μεγαλώνει χωρίς εμένα».
Αναφέρει ότι έχει έρθει σε επαφή με άλλες γυναίκες, οι περιπτώσεις των οποίων είναι ασύλληπτες.
«Γνώρισα ένα ζευγάρι. Πήραν το ωάριο της κοπέλας, το σπέρμα του άνδρα, και το ωάριο της γυναίκας το έδωσαν στη Γερμανία. Υπάρχει δηλαδή ενδεχόμενο η κοπέλα αυτή να έχει ένα παιδί πέντε ετών στη Γερμανία”. Μεταφέρει, επίσης, την περίπτωση γυναίκας από την οποία, όπως αναφέρει, ελήφθησαν δέκα ωάρια, ενώ ο σύζυγός της αντιμετώπιζε πρόβλημα γονιμότητας. Όπως υποστηρίζει, η γυναίκα ενημερώθηκε ότι τα ωάρια γονιμοποιήθηκαν, όμως η εξωσωματική δεν πέτυχε, με την εμβρυομεταφορά να φέρεται και σε αυτήν την περίπτωση ως εικονική. Σήμερα, όπως λέει, τα ωάρια βρίσκονται στην Ιταλία, ενώ η ίδια δεν έχει αποκτήσει παιδί.
Από τις ενοχές και τα τάματα στην οργή
Ίσως η πιο δύσκολη πλευρά της εξομολόγησής της να είναι όσα συνέβησαν μέσα της εκείνη την περίοδο. Γιατί η εξωσωματική δεν ήταν μόνο μια σειρά ιατρικών πράξεων. Ήταν η προσδοκία μιας οικογένειας, η ελπίδα ότι θα αποκτούσε ένα παιδί μαζί με τον σύζυγό της, η αγωνία ότι ο χρόνος περνούσε και ήταν αμείλικτος.
«Καταρχάς, από τις τόσες ορμόνες και τις ενέσεις, τρελαίνεσαι… Και ψυχολογικά διαλύεσαι. Ελπίζεις ότι θα κάνεις οικογένεια και είσαι χαρούμενη και μετά απογοητεύεσαι και γκρεμίζεται ο κόσμος σου. Είχα πιεστεί πολύ. Απομονώθηκα, δεν έτρωγα, έχανα κιλά. Έριχνα ενοχές στον εαυτό μου, έκανα τάματα. Αλλά ποιος Θεούλης να σε σώσει όταν έχεις πέσει σε τέτοια χέρια; Αφού δεν έβαζαν τίποτα. Μιλάμε για δαίμονες…».
Σήμερα περιλαμβάνεται στη δικογραφία ως παθούσα και έχει δηλώσει παράσταση προς υποστήριξη της κατηγορίας. «Δεν θα μπω στο “τρυπάκι” να αρρωστήσω για μία ακόμα φορά εξαιτίας τους. Δεν θα τους κάνω όμως τη χάρη να μην πάω, να μην καταθέσω, να μην είμαι προετοιμασμένη να τους αντιμετωπίσω».
Το κίνητρό της, όπως επιμένει, έχει πλέον ξεπεράσει τα στενά όρια της προσωπικής της δικαίωσης. “Θέλω να τιμωρηθούν για όσα έκαναν σε εμένα και σε εκατοντάδες άλλες γυναίκες. Όλο αυτό είναι πάνω από μένα. Δεν είναι μόνο για την πάρτη μου. Είναι για όλες αυτές τις ζωές που τις διέλυσαν αλλά και για τις επόμενες γενιές”.
«Είναι 341 οι παθούσες επισήμως. Δεν έχουν έρθει όλες»
Ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα που θέτει είναι η ανάγκη να επεκταθεί η έρευνα τουλάχιστον σε βάθος πενταετίας. Οι γυναίκες που έχουν καταγραφεί επισήμως ως παθούσες είναι 341, ωστόσο η ίδια εκτιμά ότι ο πραγματικός αριθμός ενδέχεται να είναι πολύ μεγαλύτερος.
“Για μένα η έρευνα πρέπει να “τρέξει” ακόμα πιο πίσω. Είμαστε χιλιάδες…”
Δεν μιλά για έναν αριθμό που γνωρίζει με βεβαιότητα, αλλά για την εκτίμησή της, η οποία στηρίζεται, όπως λέει, στις γυναίκες που έχει γνωρίσει, στις ιστορίες που έχει ακούσει και σε εκείνες που δεν έχουν ακόμα βρει τη δύναμη να εμφανιστούν και να καταθέσουν.
Είναι κάτι που την πονά ιδιαίτερα. Θεωρεί ότι πολλές γυναίκες εξακολουθούν να κουβαλούν μόνες τους όσα έζησαν, είτε επειδή δεν μπορούν να τα διαχειριστούν είτε επειδή δεν θέλουν να ξαναβρεθούν αντιμέτωπες με μια τραυματική εμπειρία.
“Με πειράζει πολύ αυτό. Πρέπει να βρουν τη δύναμη και να καταθέσουν. Είναι χρέος μας προς τον εαυτό μας, τις οικογένειές μας, τα όνειρά μας που τα συνέθλιψαν, τα σώματά μας που τα κακοποίησαν. Είναι χρέος μας για τις νέες γενιές, να μην επιτρέψουμε να επαναληφθεί ένα τέτοιο έγκλημα”.
Η φράση «εντάξει μωρέ, πέρασε, τι ψάχνεις» την εξοργίζει. Δεν αποδέχεται ότι ο χρόνος μπορεί να λειτουργήσει ως λόγος για να ξεχαστεί μια υπόθεση τέτοιας βαρύτητας. «Έχουν κάνει κακό σε πολλές γυναίκες που έμειναν χωρίς μωρά, χωρίς παιδιά. Είναι πολλές γυναίκες που ακόμα ζουν με εφιάλτες, που ακόμα παίρνουν ψυχοφάρμακα, που έχουν πολλά προβλήματα και στην υγεία τους. Υπάρχουν γυναίκες που έχουν κάνει δέκα εξωσωματικές…».
Η πρώτη ημέρα της δίκης: Γυναίκες με βουρκωμένα μάτια, οργή και φόβο
Την πρώτη ημέρα της δίκης, βρέθηκε σε έναν χώρο με δεκάδες άλλες γυναίκες που μοιράζονται το ίδιο βαρύ φορτίο. Μάλιστα, η εικόνα ορισμένων εξ αυτών την τάραξε. «Πολλές γυναίκες τις οποίες είδα στο δικαστήριο την πρώτη ημέρα ένιωσα ότι πάνε σαν τα πρόβατα στη σφαγή. Κάποιες πάνε μόνες τους, είναι εντελώς αδύναμες. Δύο που είδα, μόλις άκουσαν τα ονόματά τους κατά την εκφώνηση, έβαλαν τα κλάματα».
Γνωρίζει, όπως λέει, ότι η συνέχεια της διαδικασίας θα είναι δύσκολη. Ότι οι γυναίκες θα κληθούν να περιγράψουν προσωπικές στιγμές, να ανατρέξουν σε ιατρικές πράξεις και να απαντήσουν σε “σφυροκόπημα” ερωτήσεων από τους συνηγόρους υπεράσπισης των κατηγορουμένων. “Δεν είναι εύκολος ο αγώνας. Η μάχη όμως πρέπει να δοθεί δυναμικά, υπερήφανα, μετωπικά”.
Η σκέψη της επιστρέφει συχνά σε εκείνη την 35χρονη γυναίκα που μπήκε στο ιατρείο με τον σύζυγό της, γεμάτη προσδοκίες, πιστεύοντας ότι έκανε ένα ακόμη βήμα προς τη δημιουργία της οικογένειάς της. “Ήμουν νέα, γεμάτη όνειρα…Αν δεν δω το τέλος, δεν θα σταματήσω. Δεν θα ησυχάσω. Δεν θα μου χαλάσουν τη ζωή δεύτερη φορά. Μου τη χάλασαν μία. Τη λαχτάρα μου να κάνω οικογένεια, να είμαι με τον σύζυγο μου, να έχουμε ένα παιδάκι…”
